PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nawożenie nalistne ziemniaka

Nawożenie nalistne ziemniaka

Autor: Cezary Trawczyński

Dodano: 06-06-2014 14:22

W zależności od wczesności odmiany, nawożenie nalistne ziemniaka można przeprowadzać w dość długim przedziale czasowym, od czerwca do nawet początku sierpnia.



W ostatnim czasie następuje stosunkowo szybki wzrost cen podstawowych doglebowych nawozów mineralnych. Z kolei ziemniak charakteryzuje się dość dużymi potrzebami pokarmowymi i mniejszym wykorzystaniem składników zawartych w nawozach, w porównaniu do innych gatunków roślin uprawy polowej. Te aspekty ekonomiczno-przyrodnicze w określonych warunkach przyczyniać się mogą do zakłócania prawidłowego stanu odżywienia roślin i w konsekwencji obniżać plon. Ponadto w okresie wegetacji roślin układ czynników pogodowych (obfite opady na przemian z okresową suszą glebową, wysoka temperatura powietrza itp.) w znacznym stopniu oddziałując na glebę, mogą wywołać trudności w pobraniu przez rośliny zastosowanych na podstawie analizy gleby składników. Objawiać się to może w widoczny sposób na roślinach, ale nie musi. Zawsze jest jednak w takim wypadku przyczyną obniżenia plonu bulw. Spostrzeżenie to uzasadnia uzupełnienie niedoborów poprzez aplikację nalistną.

Uwzględniając ilości pobieranych przez rośliny składników, dzieli się je na: makroelementy (azot, fosfor, potas, wapń, magnez, siarka), pobierane w stosunkowo dużych ilościach, oraz mikroelementy (cynk, mangan, miedź, bor, żelazo, molibden), pobierane przez rośliny w bardzo niewielkich ilościach, które jednak niezbędne są do prawidłowego rozwoju i plonowania. Z uwagi na fakt, że zapotrzebowanie na makroelementy wahać się może od kilku do kilkudziesięciu kg/ha, pobieranie ich odbywa się głównie poprzez system korzeniowy. Z tego powodu nalistne stosowanie tych składników w okresie wegetacji stanowić może jedynie niewielki procent uzupełnienia dawki podstawowego nawożenia doglebowego.

Zapotrzebowanie roślin na mikroelementy wynosi od kilku do kilkunastu g/ha i skuteczniejszym sposobem pokrycia potrzeb pokarmowych roślin na te składniki może być nalistne dokarmianie, niż doglebowe ich stosowanie. Ponadto w niektórych fazach rozwojowych roślin składniki pokarmowe, zarówno makro-, jak i mikroelementowe pobierane są szczególnie intensywnie i nie zawsze tradycyjne nawożenie doglebowe gwarantuje dostępność ich dla roślin.

W przypadku roślin ziemniaka wysokie zapotrzebowanie na składniki pokarmowe rozpoczyna się już w okresie tworzenia bulw na stolonach (tuberyzacji), co odpowiada fazie wzrostu części nadziemnej poprzez zwieranie się roślin w rzędach, ale najbardziej intensywne pobieranie składników przypada na okres przyrostu masy bulw, co oznacza, że w zależności od wczesności odmiany warunki sprzyjające stosowaniu składników dolistnie występują w dość długim przedziale czasowym, od czerwca nawet do początku sierpnia.

Gatunki roślin różnią się wrażliwością na niedostatek określonych składników. Przy takiej samej zawartości w glebie i dostępności mikroelementu jedne gatunki roślin rozwijają się dobrze, a inne wykazywać mogą objawy niedoboru, np. rośliny ziemniaka wykazują wysoką wrażliwość na niedostatek manganu i cynku. Niedobory makro- i mikroelementów u roślin mogą być spowodowane nie tylko niską zawartością tych składników w glebie, ale również obniżonym poziomem zawartości form przyswajalnych dla roślin.

W glebie zachodzą złożone procesy wzajemnego oddziaływania między makro- i mikroelementami. Stosowanie wysokich dawek azotu w formie amonowej zmniejsza zawartość przyswajalnej dla roślin miedzi, natomiast w formie azotanowej ogranicza dostępność chloru. Duże dawki nawozów fosforowych wywołują objawy głodu żelaza, cynku i miedzi. Wapń ogranicza dostępność żelaza manganu i cynku. Ponadto zasadniczy wpływ na te procesy wywiera odczyn gleby. Dostępność manganu jest największa w glebach kwaśnych i stopniowo spada w miarę zmiany odczynu na obojętny lub zasadowy. Molibden i bor z kolei zachowują się odwrotnie niż mangan, dostępność ich wzrasta na glebach o odczynie zbliżonym do obojętnego i zasadowym. Cynk i miedź są słabo dostępne w glebach o odczynie silnie kwaśnym oraz zasadowym. Najlepsze warunki do ich pobrania występują w glebach o odczynie słabo kwaśnym i obojętnym. Znaczny wpływ na dostępność mikroelementów z gleby wywierają także warunki klimatyczne. Dostępność manganu ulega ograniczeniu w lata suche, co może być przyczyną większego porażenia bulw ziemniaka parchem zwykłym.

Najlepszą skuteczność nalistnego dokarmiania uzyskuje się wtedy, gdy zabieg wykonany zostanie w temperaturze 12-15ᵒC i względnie wysokiej wilgotności powietrza. W takich warunkach ograniczone jest parowanie zastosowanego roztworu z powierzchni liści. W przypadku ziemniaków, gdy dolistne dokarmianie przeprowadza się (zależnie od wczesności odmiany) w okresie od czerwca do sierpnia, warunki takie występują rano lub wieczorem. Zabieg opryskiwania należy wykonać przynajmniej 3-4 godziny przed ewentualnym deszczem, który może obniżyć skuteczność działania nawozu. Efektywne są także zabiegi wykonywane po deszczu, gdy tylko rośliny obeschną, a wilgotność gleby umożliwia przeprowadzenie zabiegu.

Przygotowanie cieczy użytkowej do oprysku polega na rozpuszczeniu koncentratu nawozu nalistnego w określonej objętości wody, najczęściej 300-400 l/ha. Nawozy nalistne w postaci płynnej należy wlewać wprost do zbiornika opryskiwacza uprzednio częściowo napełnionego wodą, natomiast nawozy w formie stałej wcześniej rozpuścić w niewielkiej ilości wody i uzyskany roztwór przelać do zbiornika opryskiwacza. Pamiętać należy, aby do sporządzania roztworu nie używać wody pobranej bezpośrednio ze studni głębinowej, ponieważ jej temperatura jest zbyt niska (temperatura cieczy roboczej nie powinna być niższa od 7-10ᵒC).

Temperatura cieczy obniża się także podczas rozpuszczania mocznika (5 kg mocznika rozpuszczone w 100 l wody obniża jej temperaturę o ok. 2,5ᵒC), dlatego roztwór tego nawozu dobrze jest przygotować kilka godzin wcześniej. Wystarczający poziom uzupełniania nawożenia podstawowego (doglebowego) poprzez nalistne dokarmianie roślin ziemniaka uzyskuje się po 2-4 opryskach.

Efektywność zabiegów nalistnych z wykorzystaniem różnych składników makro- i mikroelementowych wykazano w przeprowadzonych doświadczeniach polowych na glebie lekkiej w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin-PIB, Oddział w Jadwisinie, stosując dokarmianie zapobiegawczo, w różnych fazach wzrostu i rozwoju roślin ziemniaka oraz jako uzupełnienie i podniesienie efektywności nawożenia doglebowego.

NALISTNE STOSOWANIE AZOTU

Azot jest najważniejszym plonotwórczym składnikiem. W przypadku niedoboru tego składnika wzrost roślin jest osłabiony, liście są słabo wykształcone i mają barwę od jasnozielonej do żółtawej, a w późniejszej fazie może dochodzić do ich zamierania i opadania. W porównaniu do roślin dobrze odżywionych wykształca się mniej łodyg, co przyczynia się między innymi do mniejszej ilości tworzonych bulw na stolonach, zdrobnienia bulw w plonie, a w konsekwencji jego obniżki. Do nalistnego dokarmiania ziemniaka najlepszy jest wodny roztwór mocznika. Mocznik jest związkiem organicznym w całości rozpuszczalnym w wodzie, który przy właściwie dobranym stężeniu roztworu nie wykazuje działania parzącego na liściach. Dla ziemniaków optymalne stężenie mocznika w roztworze wynosi 5-6 proc., tzn., że przy każdorazowym zużyciu 300 l/ha cieczy stosuje się 15-18 kg mocznika. Zabiegi można wykonywać 2-4-krotnie od fazy zwarcia rzędów przez rośliny ziemniaka, do fazy formowania jagód. W warunkach gleby lekkiej pod wpływem dolistnego dokarmiania roślin ziemniaka mocznikiem o stężeniu 5 proc. stwierdzono 18-procentowy przyrost plonu bulw w porównaniu do kontroli (rysunek 1.).

NALISTNE STOSOWANIE MAGNEZU

Magnez jest jednym z podstawowych składników chlorofilu warunkujących wiele procesów enzymatycznych w roślinie, w tym przebieg fotosyntezy, decyduje o zawartości witaminy C i skrobi. Przy braku magnezu obserwuje się zwiędły pokrój roślin. Tkanka między nerwami starszych liści żółknie, następnie brunatnieje i wykrusza się, natomiast brzegi liści pozostają zielone. Ziemniaki wykazują największe zapotrzebowanie na magnez w fazie zawiązywania bulw. Do fazy kwitnienia magnez stosuje się 2-krotnie w formie siedmiowodnego siarczanu (MgSO4 x 7H2O) o stężeniu 5 proc., lub w formie jednowodnego siarczanu (MgSO4 x H2O) o stężeniu 2-3 proc. Dodatkowo siarczan magnezu wykazuje działanie chroniące rośliny przed oparzeniem mocznikiem w czasie suchej pogody. Pod wpływem 2-krotnego zastosowania magnezu w formie jednowodnego siarczanu o stężeniu 2,5 proc. uzyskano wzrost plonu bulw o 14 proc. w porównaniu do kontroli (rysunek 2.).

NALISTNE STOSOWANIE NAWOZÓW MIKROELEMENTOWYCH

Obecnie na rynku dostępna jest bardzo szeroka gama wieloskładnikowych nawozów nalistnych, a także nawozów zawierających pojedyncze pierwiastki makro- i mikroelementowe. W większości produkowanych obecnie nawozów nalistnych składniki pokarmowe znajdują się w formie chelatów, związków dobrze rozpuszczających się w wodzie, łatwo przyswajalnych i niewykazujących działania parzącego na rośliny. Nawozy te zawierają również dodatki obniżające napięcie powierzchniowe liści i ułatwiające wchłanianie oraz substancje zwiększające przyleganie kropli do liści i łodyg. Dolistne dokarmianie nawozami mikroelementowymi jedno- czy wieloskładnikowymi zaleca się, tak jak w przypadku dokarmiania mocznikiem, wykonywać 2-4 razy w okresie wegetacji, począwszy od zwarcia roślin w międzyrzędziach aż do formowania jagód. W przeprowadzonych badaniach efektywność zabiegów dolistnego dokarmiania wieloskładnikowymi nawozami mikroelementowymi wyrażała się wzrostem plonu od 12 do 20 proc. w stosunku do kontroli (rysunek 3.).

Badania potwierdziły również celowość dolistnego stosowania jednoskładnikowych nawozów mikroelementowych w dokarmianiu ziemniaka (cynku, manganu, miedzi). Plon bulw uzyskany pod wpływem dolistnie stosowanych jednoskładnikowych nawozów mikroelementowych był wyższy od 7 do 9 proc. w porównaniu do kontroli (rysunek 4.).

Celowe jest również łączenie wyżej wymienionych wariantów dolistnego dokarmiania, co staje się bardziej efektywne ekonomicznie i technicznie. Przygotowując mieszaninę nawozów dolistnych, najpierw trzeba sporządzić roztwór mocznika i siarczanu magnezu, wsypując te nawozy do jednego zbiornika napełnionego odpowiednią ilością wody, a następnie mieszając, dodać roztwór nawozu mikroelementowego.

Dolistne dokarmianie powinno być zabiegiem uzupełniającym organiczno-mineralne nawożenie ziemniaka, szczególnie w warunkach ograniczonej dostępności składników pokarmowych z gleby, związanych chociażby z niedoborem lub nadmiarem wilgoci w glebie czy okresem intensywnego wzrostu i rozwoju roślin.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Krzysiek 2014-06-11 16:46:47
    Stosował Ktoś może dolistne z ENVIVI to słowackie preparaty? Słyszałem o nich ale chcę się dowiedzieć czy ktoś to stosował.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.112.7
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!