Największą uwagę słuchaczy przykuł wykład prof. Józefy Kapsy z IHAR PIB, ZNIOZ w Boninie, która jest ekspertem zajmującym się skutecznym zwalczaniem zarazy ziemniaka. Podczas wystąpienia prof. Kapsa szczegółowo omówiła aktualną problematykę związaną z ochroną ziemniaka przed tym patogenem.

Zaraza to jedna z najważniejszych chorób ziemniaków. Wywołuje ją grzybopodobny organizm, który bardzo szybko rozwija się w określonych warunkach wilgotnościowo-termicznych. Zdaniem prof. Kapsy, to ciągle zarazie przypisuje się największe straty w uprawie ziemniaków i bez kompleksowej ochrony walka z nią nie przynosi pozytywnych efektów.

Niewiele jest chorób, które tak doszczętnie mogą zniszczyć rośliny, a przy tym atakują tak dokładnie, jak zaraza ziemniaka. Co roku plantatorzy muszą się z nią zmierzyć, a nie jest to łatwe, gdyż ciągle pojawiają się nowe problemy związane z tą chorobą.

Dlaczego walka z zarazą jest taka trudna?

Największe trudności w skutecznym zwalczaniu tej choroby powodują ciągła ewolucja patogena oraz pojawiające się nieustające zmiany w populacji sprawcy zarazy Phytophthora infestans. W związku z tym, opracowane metody zwalczania oraz substancje aktywne fungicydów szybko stają się mało efektywne w ochronie upraw przed tą chorobą.

ZARAZA ZIEMNIAKA POJAWIA SIĘ CORAZ WCZEŚNIEJ

W Polsce występują tendencje do coraz wcześniejszych infekcji ziemniaków zarazą. Kiedyś pierwsze symptomy zarazy pojawiały się na początku lipca. Od kilku lat są doniesienia o pojawieniu się pierwszych objawów z początkiem czerwca, a sporadycznie nawet pod koniec maja. Według wieloletniej obserwacji, najwcześniej zaraza pojawia się w województwach dolnośląskim (tam pierwsza rusza wegetacja) oraz łódzkim (duży udział upraw ziemniaka na wczesny zbiór). Są lata, w których terminy pomiędzy pierwszymi oznakami zarazy w różnych regionach Polski sięgają nawet 2 miesięcy.

DWA TYPY KOJARZENIOWE ZARAZY

Dodatkowo Phytophtora infestans - sprawca zarazy ziemniaka, jest gatunkiem o dwóch typach kojarzeniowych, tzw. A1 oraz A2. Jeśli występuje w środowisku w postaci jednego z typów, rozmnaża się wegetatywnie. Jeśli dwa typy kojarzeniowe występują razem, może dojść do rozmnażania płciowego, w wyniku którego następuje wymiana materiału genetycznego. W takim przypadku dochodzi do zmian populacji i powstania nowych, często bardziej agresywnych ras patogenu. W Polsce izoluje się oba typy kojarzeniowe, w związku z tym istnieje duże ryzyko pojawienia się na terenie naszego kraju nowych ras odpornych na niektóre substancje aktywne.