Początek wschodów buraków, czyli moment pojawienia się na powierzchni gleby pierwszych liścieni, zależy od warunków polowych i pogody. Jeśli gleba jest utrzymana w dobrej kulturze, wilgotna i ciepła, wschody rozpoczynają się nawet po 7 dniach od siewu. Jeżeli jest sucha lub nadmiernie wilgotna, jest zimno, a dodatkowo kultura gleby jest niska, mogą rozpocząć się dopiero po 30 dniach od siewu.

Niekiedy na plantacjach buraków cukrowych trzeba dokonywać przesiewów. Muszą one być wykonane w miarę szybko, aby straty spowodowane opóźnieniem i skróceniem wegetacji były jak najmniejsze. O likwidacji plantacji buraków i wykonaniu przesiewu, trzeba jak najszybciej powiadomić służby surowcowe cukrowni. W porozumieniu z nią dokonuje się oględzin pola i ustala przyczyny słabych wschodów buraków i niedostatecznej obsady. Gdy trudno jest ustalić taką przyczynę, można pobrać kilka próbek gleby z wierzchniej warstwy, szczególnie z miejsc o największych różnicach we wschodach. Pół kilogramową próbkę gleby umieszcza się w woreczku foliowym. Gdy podejrzewa się niewłaściwy odczyn gleby lub zasobność w składniki pokarmowe, trzeba ją przekazać do stacji chemiczno-rolniczej w celu wykonania analizy. Jeśli występują wątpliwości co do poprawności zastosowania herbicydów, próbkę należy dostarczyć do najbliższej stacji doświadczalnej Instytutu Ochrony Roślin.

Przesiew może wykonany tylko w sytuacji gdy można usunąć przyczyny słabych wschodów buraków i nie będą one stanowiły zagrożenia dla nowych siewów, np. niedostateczne wymieszanie nawozów z glebą. Gdy nie można tego dokonać lub gdy jest zbyt późno na powtórny siew, pole trzeba przeznaczyć pod uprawę innych roślin. Trzeba jednak brać pod uwagę ograniczenia jakie powoduje zastosowanie herbicydów w burakach. Przesiewy przypadają jednak zwykle na okres suszy, dlatego lepiej zastanowić się, czy nie pozostawić plantacji gorszej, ale o znanej już obsadzie, niż ryzykować uzyskanie nowej, ale jeszcze nieznanej i niepewnej obsady.

Obsadę roślin można zmierzyć dwoma sposobami. Pierwszy polega na tym, że liczy się siewki w rzędzie o długości (w m) równej odstępowi wysianych nasion w rzędzie (w cm). Jeżeli więc nasiona były wysiane co 18 cm, wschody trzeba policzyć na odcinku długości 18 m. Drugi sposób polega na liczeniu siewek na długości 10 m rzędu, niezależnie od stosowanych odstępów nasion w rzędzie. Trafność oceny poprawia oznaczenie wzeszłych roślin patyczkami na dwóch sąsiednich rzędach na długości 10 m. Aby uzyskać wynik reprezentatywny dla całej plantacji, ocenę wschodów należy wykonać na 15-20 odcinkach rzędów rozmieszczonych po przekątnej pola. Dla plantacji wielohektarowych podobne liczenie należy powtarzać dla każdych 5 hektarów. Jeśli na plantacji występuje duże zróżnicowanie wschodów i obsady roślin, ocenę należy przeprowadzić osobno na częściach o wschodach słabych, średnich i bardzo dobrych. Pozwoli to na podjęcie decyzji co do zabiegów koniecznych na poszczególnych fragmentach plantacji.

Trzeba brać pod uwagę możliwość dalszego zmniejszenia obsady, np. przez zaskorupienie gleby. Warto także sprawdzić, czy w glebie są jeszcze nasiona buraków zdolne do skiełkowania. Szacuje się, że przy równomiernym rozmieszczeniu buraków plantację można pozostawić, gdy na początku maja na metrze kwadratowym znajdują się co najmniej 3 rośliny (30 tys. na ha).

Powtórny siew trzeba wykonać jak najwcześniej, aby ograniczyć do minimum straty plonu spowodowane opóźnieniem siewu i skróceniem okresu wegetacji. Na polach o małej zawartości składników pokarmowych można zastosować jeszcze niewielkie dawki nawozów mineralnych. Na glebach zwięzłych i zachwaszczonych konieczne może okazać się wykonanie płytkiej orki pługiem z doczepioną broną lub wałem ugniatającym. Na glebach utrzymanych w dobrej kulturze i nie zachwaszczonych wystarczy zastosować agregat uprawowy. Natychmiast po wykonaniu tych uprawek należy dokonać siewu w świeżą i wilgotną glebę. Do siewu najlepiej jest użyć nasion z innej niż poprzednio partii, o możliwie większej zdolności kiełkowania. Siew musi być gęstszy niż za pierwszym razem - odległość w rzędzie nie powinna przekraczać 9 cm, co będzie później wymagało stosowania przerywki.

W wypadku stosowania przed pierwszym siewem herbicydów doglebowych należy przygotować się do powschodowego zwalczania chwastów przy użyciu dostępnych preparatów.
Termin wykonania przesiewu nie może przekraczać drugiej dekady maja. Plantacje pochodzące z przesiewów trzeba przeznaczać do jak najpóźniejszych zbiorów, by okres wegetacji wynosił co najmniej 160 dni.


Minimalna liczba siewek niezbędnych do zapewnienia końcowej obsady roślin (80 tys./ha), przy rozstawie rzędów 45 cm:
odległości siewu w rzędzie (cm)  liczba siewek na 10 m rzędu 9  38 12 36 15  34 18  33

Przyczyny słabych wschodów buraków:
  • kwaśny lub zasadowy odczyn gleby,
  • gleba łatwo zaskorupiająca się, zbyt sucha lub zbyt wilgotna,
  • nasilenie występowania chorób zgorzelowych,
  • niedobór składników pokarmowych w strefie umieszczenia nasion,
  • niewłaściwe nawożenie (nadmierne przedsiewne dawki azotu i potasu, nierównomierne wymieszanie nawozów z glebą),
  • słabej jakości materiał siewny,
  • niestaranny siew,
  • zachwaszczenie,
  • błędy w stosowaniu herbicydów,
  • pozostałości herbicydów zastosowanych w uprawie przedplonu pod buraki,
  • zaskorupienie gleby,
  • niekorzystna pogoda (za sucho lub za mokro, chłody).
Przesiew to zespół zabiegów agrotechnicznych, który trzeba wykonać w celu powtórnego wysiewu nasion buraków cukrowych na wcześniej założonej plantacji, która ze względu na niedostateczne wschody roślin nie zapewnia niezbędnej obsady, a tym samym i oczekiwanego plonu.

Źródło: "Farmer" 07/2005