Z małych bulw ziemniaków, o wadze 30 g, odmian bardzo wczesnych wyrastają średnio 4 łodygi, średnich (70 g) – 5 i dużych (110 g) – 6. Odmiany bardzo wczesne reagują inaczej na wzrost zagęszczenia łodyg niż odmiany późniejsze. Zwiększenie zagęszczenia łodyg powoduje zawsze zwiększenie plonu odmian wczesnych. Jednak nadmierne zagęszczenie obsady łodyg nie zawsze jest uzasadnione ekonomicznie, bo wiąże się ze znacznym wzrostem ilości sadzeniaków, co powoduje znaczny przyrost kosztów. Można przyjąć, że obsada 400-500 tys. pędów na hektar dla najwcześniejszych terminów zbioru jest uzasadniona ekonomicznie.

Rozstawa rzędów dla ziemniaków wczesnych powinna wynosić 62,5-67,5 cm. Dalsze zwiększanie rozstawy do 75 cm nie jest wskazane ze względu na słabszy rozwój roślin i niewykorzystaną powierzchnię pomiędzy szerokimi redlinami.

Termin sadzenia
Planując najwcześniejsze termin zbioru (60 dni po posadzeniu), nie należy używać do sadzenia bulw małych, ponieważ wschodzą one o 4-6 dni później niż bulwy większe. Opóźnienie to odwleka w czasie uzyskanie plonu handlowego w najwcześniejszym terminie. Dla zbioru późniejszego problem ten ma mniejsze znaczenie.

Termin sadzenia bulw podkiełkowanych z przeznaczeniem na wczesny zbiór zależy od temperatury gleby na głębokości 10 cm. Najlepsza jest temperatura 7-8 st.C, ale bulwy podkiełkowane można sadzić przy temperaturze 5-6 st.C. W normalnych latach gleba ogrzewa się do takiej temperatury w I dekadzie kwietnia, a niekiedy nawet wcześniej. W II dekadzie kwietnia gleba osiąga temperaturę pozwalającą na sadzenie bulw podkiełkowanych już prawie w całym kraju. Dlatego ziemniaki przeznaczone na wczesny zbiór powinny być sadzone w I i II dekadzie kwietnia. Wcześniejsze sadzenie w marcu może wiązać się z dużym ryzykiem i powodować wydłużenie wschodów, słabsze ich wyrównanie lub nawet przemarznięcie młodych roślin. Opóźnia to nagromadzenie plonu i zbiór.

Aby przyspieszyć rozwój ziemniaków wczesnych, można zastosować na polu okrywy (agrowłóknina polipropylenowa, folia polietylenowa). Okrycie pola pozwala na zwiększenie temperatury gleby nawet o 4 st.C w porównaniu do pola nieprzykrytego, co pozwala na przyspieszenie sadzenia średnio o 8 dni.

Pod folią
Folia doskonale przepuszcza promienie słoneczne, ale jest nieprzepuszczalna dla pary wodnej. Powietrze zamknięte pomiędzy glebą a folią w dzień słoneczny mocno nagrzewa się. Różnice temperatury pomiędzy terenem otwartym a okrytym folią wynoszą, zależnie od intensywności nasłonecznienia, nawet 15 st.C. W południe, w dzień słoneczny, niewielka warstwa powietrza nad glebą ogrzewa się do 35-40 st.C. Wysokiej temperaturze towarzyszy wilgotność wynosząca 95-100 proc. Taki układ warunków jest krótkotrwały i na ogół nie szkodzi rozwijającym się kiełkom w glebie, ale może narażać je na stres.

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu folii po wschodach ziemniaków. Podczas wysokiej wilgotności i temperatury pod folią, następuje skraplanie się pary wodnej na jej wewnętrznej powierzchni i opadanie kropel, które w zetknięciu z rozgrzanymi roślinami powodują silne ich uszkodzenie. Zdarza się, że w warunkach silnego nasłonecznienia może ulec uszkodzeniu około 70 proc. liści na młodych ziemniakach. Dlatego okrywę z folii zdejmuje się, gdy wzejdzie około połowy roślin. Dłużej można przetrzymywać folię nad roślinami jedynie wtedy gdy zagrażają im przymrozki, ale nawet i wtedy okres pozostawania jej nad roślinami nie może być zbyt długi. Po ustąpieniu przymrozków folię należy zdjąć, by uniknąć poparzenia roślin. Całkowite zdjęcie folii najlepiej wykonać w dzień pochmurny i bezwietrzny, bo rośliny pod tą okrywą są delikatne.

Pod agrowłókniną
Agrowłóknina przepuszcza mniej światła niż folia. Poza tym odznacza się dobrą przepuszczalnością pary wodnej i przewiewnością. Dzięki temu nie dochodzi ani do dużego wysycenia parą wodną, ani wzrostu temperatury. Agrowłóknina pochłaniania jednak i odbija nawet 25 proc. światła. Zdejmuje się ją zaraz po zakończeniu wschodów ziemniaków. W temperaturze niekorzystnej dla rozwoju młodych ziemniaków, okrywę tę można pozostawić do momentu, gdy rośliny osiągną wysokość 10-15 cm. Dłuższe osłanianie ziemniaków ogranicza dostęp światła i hamuje ich rozwój.

Stosowanie okryw uniemożliwia odchwaszczanie plantacji. Dlatego po wysadzeniu bulw należy zastosować Afalon w dawce 1 kg na hektar. Po sadzeniu i zastosowaniu herbicydu przystępuje się do rozkładania okryw. W zależności od szerokości okrywy trzeba zastosować odpowiednią rozstawę redlin. Folia o szerokości 3 m okryje cztery rzędy o rozstawie 62,5 cm i pozostanie kilkadziesiąt cm na dokładne przysypanie boków ziemią, aby zabezpieczyć ją przed zerwaniem przez wiatr. Agrowłóknina jest materiałem dużo lżejszym w związku z tym nie wymaga tak starannego umocowania po bokach. Przy szerokości półtora metra wystarczy jej do okrycia dwóch rzędów ziemniaków (przy rozstawie 62,5 cm). Do zabezpieczenia agrowłókniny wystarczy punktowe zabezpieczenie ziemią co pół metra. Prawidłowo nałożona okrywa powinna lekko falować na wietrze.

Termin zdjęcia okrywy zależy od pogody podczas wschodów i stosowanej okrywy. Bezpieczniej jest okrywę pozostawić przymocowaną z jednej strony do czasu, gdy minie obawa wystąpienia przymrozków.

Po zdjęciu okrywy należy ocenić stan czystości plantacji. Jeśli pomimo zastosowania herbicydu występują chwasty, trzeba je zniszczyć mechanicznie. W wypadku uprawy płaskiej po zdjęciu okryw powinno się wykonać obsypywanie.

Ziemniaki przeznaczone na najwcześniejszy zbiór powinny być w miarę możliwości uprawiane bez stosowania środków chemicznych. Dlatego do ochrony plantacji przed chwastami zalecane są zabiegi mechaniczne wykonywane za pomocą obsypnika i brony chwastownika, lub innego narzędzia zgarniającego grzbiety redlin. Chcąc skutecznie zniszczyć chwasty należy stosować je co 7 dni, by nie dopuścić do nadmiernego ich rozwoju. Chwasty starsze niszczone są mniej skutecznie. Po wschodach ziemniaków stosuje się głównie obsypnik. Użycie w tym czasie opielacza niszczy znacznie korzenie młodych ziemniaków.

Źródło: "Farmer" 03/2005