PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Rola wsiewek międzyplonowych w ograniczaniu zachwaszczenia ziemniaka

Autor: Anna Plaza, Anna Cybulska

Dodano: 21-05-2016 08:09

Tagi:

Niewielka opłacalność produkcji ziemniaka skłania do poszukiwania nowych rozwiązań umożliwiających zmniejszenie kosztów produkcji. Najdroższym sposobem nawożenia naturalnego w uprawie ziemniaka jest obornik. Dużo tańszymi, a zarazem łatwo dostępnymi źródłami biomasy są nawozy zielone uprawiane w formie wsiewek.



Renesans wsiewek roślin bobowatych jest niewątpliwie związany z dostrzeganiem ich wielostronnych, cennych, ale nie w pełni wykorzystanych zalet biologicznych i agronomicznych. Odkrycie na nowo tych roślin wiąże się z aktualnymi światowymi tendencjami w agrotechnice, zmierzającymi w kierunku propagowania rolnictwa integrowanego i ekologicznego. Popularność uprawy międzyplonów wynika ze zbliżonej wartości nawozowej do obornika oraz niezwykle korzystnego działania następczego w płodozmianie.

MIĘDZYPLONY WARTO UPRAWIAĆ, BO...

W integrowanej uprawie ziemniaka zaleca się wysycenie płodozmianu międzyplonami z przeznaczeniem na przyoranie jako zielony nawóz. Międzyplony traktowane tu są jako "akumulatory" niewykorzystanych przez przedplon składników pokarmowych, które udostępniane są następnie przychodzącemu następczo w zmianowaniu ziemniakowi. Ogranicza to ich wymywanie do wód gruntowych, a tym samym minimalizuje bezpowrotną stratę w kontekście odżywiania mineralnego roślin. Ubytek składników mineralnych z pól pokrytych roślinnością jest wielokrotnie mniejszy niż z gleb pozostających do wiosny w czarnym ugorze. Poza wymiarem rolniczym ma to także istotne znaczenie w ochronie środowiska naturalnego.

Uprawa mieszanek międzyplonowych umożliwia utrzymanie gleby pod okrywą roślinną w ciągu całego okresu wegetacyjnego, co na terenach pagórkowatych zapobiega erozji gleby, a na wszystkich wymywaniu azotanów. Pod ochronnym dachem liści istnieją wprost idealne warunki nie tylko do zachowania starych struktur gruzełkowatych gleby, ale i do tworzenia nowych. W ten sposób w krótkim czasie powstaje tzw. sprawna gleba, charakteryzująca się zdolnością lepszego przewodzenia wody i powietrza w swojej górnej warstwie, odpowiednią temperaturą i aktywnością mikrobiologiczną.

Dobroczynne oddziaływanie wsiewek nie ogranicza się tylko do wzbogacenia gleby w substancję organiczną i poprawienia jej struktury, ale wykazuje też działanie fitosanitarne. Wsiewki w sposób naturalny zwalczają choroby wywołane przez bakterie i grzyby oraz zapobiegają rozprzestrzenianiu się szkodników. Stałe pokrycie gleby szatą roślinną w postaci rośliny użytkowej i międzyplonów służy jednocześnie regulacji zachwaszczenia. Wzrost chwastów może być tak dalece powstrzymany, że staną się niekonkurencyjne zarówno dla międzyplonów, jak i roślin użytkowych uprawianych po ich przyoraniu.

Jako wsiewki międzyplonowe zaleca się uprawiać rośliny bobowate. Powodzenie ich uprawy zależy od wielu czynników. Wśród nich podstawowe znaczenie ma wystąpienie i wielkość opadów w okresie pożniwnym. Na rozwój i stan wsiewek bardzo istotny wpływ ma też rozkład opadów w poszczególnych miesiącach ich wegetacji. Brak opadów w kwietniu utrudnia wzejście i zakorzenienie się wsiewek. Suchy maj i czerwiec mogą spowodować częściowe wyginięcie ich w roślinie ochronnej. Wreszcie niedostateczna ilość opadów po żniwach powoduje zahamowanie dalszego rozwoju roślin międzyplonowych i zmniejszenie ilości wytworzonej przez nie biomasy. Należy zauważyć, że w rejonach o najmniejszej ilości opadów uprawa wsiewek może mieć szansę powodzenia pod warunkiem wykonania wczesnego siewu, obfitego nawożenia rośliny ochronnej oraz wcześniejszego doprowadzenia gleby do wysokiej kultury i sprawności.

WSIEWKI MIĘDZYPLONOWE SPOSOBEM NA ZACHWASZCZENIE ZIEMNIAKA

Spośród międzyplonów najtańszym źródłem substancji organicznej są wsiewki, ponieważ nie wymagają dodatkowych prac związanych z uprawą i przygotowaniem gleby przed siewem, co jest szczególnie uciążliwe przy uprawie międzyplonów ścierniskowych. Wśród zbóż uprawianych na ziarno najlepsze warunki dla wzrostu i rozwoju wsiewki stwarza jęczmień jary uprawiany przy ograniczonych dawkach nawożenia azotowego. Dobrymi roślinami ochronnymi są też żyto i pszenżyto ozime, a dopuszczalnymi, chociaż bardziej ryzykownymi - pszenica ozima i jara oraz pszenżyto jare.

W Polsce brak jest badań dotyczących oddziaływania wsiewek międzyplonowych stosowanych w formie mulczu na zachwaszczenie ziemniaka. Próbę częściowego wypełnienia tej luki stanowi praca zespołu badawczego Katedry Agrotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach mająca na celu określenie wpływu wsiewek międzyplonowych zarówno przyoranych jesienią, jak i pozostawionych do wiosny w formie mulczu na spadek zachwaszczenia plantacji ziemniaka. Założone doświadczenie pozwoliło prześledzić różnice w zachwaszczeniu plantacji, a także wybrać takie kombinacje wsiewek międzyplonowych, po zastosowaniu których ziemniaki będą najmniej zachwaszczone. Eksperyment polowy przeprowadzono na glebie kompleksu żytniego bardzo dobrego, w którym badano następujące kombinacje wsiewek międzyplonowych:

1. obiekt kontrolny - bez wsiewki międzyplonowej,

2. obornik,

3. koniczyna perska,

4. życica westerwoldzka,

5. koniczyna perska - mulcz,

6. życica westerwoldzka - mulcz.

Wsiewki międzyplonowe wsiewano w pszenżyto jare uprawiane na ziarno. Jesienią na każdym poletku doświadczalnym określono plon świeżej masy międzyplonów łącznie z ich masą korzeniową. Średni plon wsiewek wynosił: dla koniczyny perskiej - 25,3 t/ha, życicy westerwoldzkiej - 36,4 t/ha, koniczyny perskiej w formie mulczu - 25,6 t/ha, a dla życicy westerwoldzkiej w formie mulczu - 36,5 t/ha.

W pierwszym roku po wsiewkach międzyplonowych uprawiano ziemniaki jadalne odmiany Zeus. Wczesną wiosną rozsiano nawozy mineralne, których ilość w przeliczeniu na 1 ha wynosiła: 90 kg N, 44 kg P i 99,6 kg K. Na poletkach, na których jesienią wykonano orkę przedzimową, zastosowano agregat uprawowy, natomiast na poletkach z mulczem stosowano bronę talerzową i kultywator. Ziemniaki wysadzano w trzeciej dekadzie kwietnia. W okresie wegetacji ziemniaka stosowano mechaniczno-chemiczną pielęgnację. Do wschodów, co 7 dni ziemniaki obsypywano i bronowano, a tuż przed wschodami wykonano opryskiwanie mieszanką herbicydową: Afalon Dyspersyjny 450 SC + Reglone Turbo 200 SL (1kg + 1 l). Tuż przed zbiorem ziemniaka z każdego poletka pobrano próby chwastów metodą ilościowo-wagową w celu określenia ich składu gatunkowego, liczby i suchej masy. Otrzymane wyniki badań opracowano statystycznie.

Analiza statystyczna wykazała istotny wpływ wsiewek międzyplonowych na stopień zachwaszczenia plantacji przed zbiorem ziemniaka (tab. 1). Największą masę, jak i liczbę chwastów odnotowano na obiekcie kontrolnym, bez nawożenia wsiewką międzyplonową. Stosowanie wsiewek międzyplonowych i obornika ograniczało występowanie chwastów. Najkorzystniej na omawianą cechę oddziaływała koniczyna perska przyorana jesienią. Na tym obiekcie odnotowano najmniejszą liczbę i suchą masę chwastów. Natomiast zachwaszczenie plantacji ziemniaka uprawianego po koniczynie perskiej stosowanej w formie mulczu kształtowało się na podobnym poziomie, jak ziemniaka uprawianego po oborniku. W przeprowadzonym doświadczeniu mulcz z życicy westerwoldzkiej wpłynął na ograniczenie liczby i masy chwastów w ziemniakach tylko w porównaniu do obiektu kontrolnego, bez stosowania międzyplonu.

W przeprowadzonym eksperymencie, przed zbiorem ziemniaka, najliczniej występowały następujące gatunki chwastów: komosa biała, chwastnica jednostronna, gwiazdnica pospolita i przetacznik polny (tab. 2). Wyniki badań dowiodły, że wsiewki międzyplonowe istotnie ograniczyły występowanie dominujących gatunków chwastów. Największą liczbę chwastów odnotowano na obiekcie kontrolnym bez wsiewki międzyplonowej, najmniejszą zaś liczbę chwastów stwierdzono w ziemniakach uprawianych po koniczynie perskiej przyoranej jesienią. Stosowanie pod ziemniak koniczyny perskiej w porównaniu do życicy westerwoldzkiej istotnie ograniczało występowanie komosy białej i gwiazdnicy pospolitej. Wynika to z faktu, iż koniczyna perska dostarcza roślinie ziemniaka dużej ilości składników pokarmowych, a zwłaszcza azotu, przez co ziemniak tworzy zwarty łan, co w konsekwencji hamuje rozwój chwastów. Natomiast liczba dominujących chwastów chwastnicy jednostronnej i przetacznika polnego na obiekcie po zastosowaniu koniczyny perskiej w formie mulczu, nie różniła się istotnie od ich liczby odnotowanej na obiekcie po zastosowaniu obornika czy życicy westerwoldzkiej. Liczba komosy białej i gwiazdnicy pospolitej na obiekcie z życicą westerwoldzką w formie mulczu była wyższa niż na oborniku. Należy tłumaczyć to tym, że życica westerwoldzka, chociaż wytwarza dużą ilość biomasy, to stosowana w formie mulczu dostarcza mniej składników pokarmowych roślinie następczej, w wyniku czego następuje spowolniony proces mineralizacji, przez co wzrost i rozwój roślin ziemniaka jest ograniczony. Takie warunki sprawiają większą konkurencyjność chwastów wobec roślin ziemniaka.

Przeprowadzony eksperyment polowy pozwolił dowieść, że uprawa ziemniaka po wsiewkach międzyplonowych zarówno przyoranych jesienią, jak i pozostawionych do wiosny w formie mulczu, ogranicza występowanie chwastów w porównaniu do obiektu kontrolnego. Jednak najmniejszą masę i liczbę chwastów odnotowano na plantacji ziemniaka uprawianego po koniczynie perskiej. Stopień zachwaszczenia plantacji ziemniaka uprawianego po koniczynie perskiej stosowanej w formie mulczu, nie różnił się istotnie od stopnia zachwaszczenia plantacji ziemniaka nawożonego obornikiem. A zatem, do szerokiej praktyki rolniczej należy zalecić uprawę ziemniaka jadalnego po wsiewce koniczyny perskiej zarówno przyoranej jesienią, jak i pozostawionej do wiosny w formie mulczu.

Niewielka opłacalność produkcji ziemniaka skłania do poszukiwania nowych rozwiązań umożliwiających zmniejszenie bezpośrednich kosztów produkcji. Najdroższym sposobem nawożenia naturalnego w uprawie ziemniaka jest obornik. Dużo tańszymi, a zarazem łatwo dostępnymi źródłami biomasy są nawozy zielone uprawiane w formie wsiewek noszących miano substytutu obornika, ze względu na zbliżoną wartość nawozową. Nakłady poniesione przy ich uprawie ograniczają się do kosztu materiału siewnego i pewnego zwiększenia dawek nawozów mineralnych pod rośliny plonu głównego.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyniki badań, uprawa wsiewek międzyplonowych jest w pełni uzasadniona w regulacji zachwaszczenia plantacji ziemniaka.

 

Artykuł ukazał się w kwietniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Zamów prenumeratę

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • kissmy... 2016-05-21 13:00:13
    międzyplon jest "akumulatorem", a obornik "doładowaniem" i to warto podkreślić; u mnie w maju jak dochczas z nieba spadło 11,5mm/m2 więc wątpię, że jakikolwiek międzyplon by powschodził i pozwolił ziemniakom na przetrwanie, w tych warunkach radzą sobie wyłącznie chwasty (mimo ochrony herbicydowej), także czas na powrót do rozbudowanych płodozmianów i produkcji zwierzęcej niestety
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.102.236
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!