PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Stonka ziemniaczana nadal groźna

Autor: Marek Mrówczak, Henryk Wachowiak

Dodano: 21-06-2015 07:00

Tagi:

W ostatnich latach asortyment środków chemicznych (i nie tylko) wykorzystywanych do pozbycia się stonki z plantacji ziemniaka zmienił się istotnie.



W Polsce od ponad 50 lat najważniejszym szkodnikiem ziemniaka jest stonka ziemniaczana, jednak od kilku lat zagrożenie ze strony tego szkodnika maleje. Jej miejsce zajmują szkodniki glebowe (drutowce, pędraki, rolnice), których szkodliwość bardzo szybko wzrasta. Rośnie też rola mszyc jako wektorów chorób wirusowych. Spośród nicieni istotne znaczenie odgrywają: mątwik ziemniaczany, mątwik agresywny oraz niszczyk ziemniaczak.

W 2014 r. największą aktywność stonki ziemniaczanej zaobserwowano na plantacjach ziemniaka na terenie województw: warmińsko-mazurskiego, małopolskiego, lubelskiego i świętokrzyskiego. W 2015 r. stonka może wystąpić na plantacjach liczniej, zwłaszcza w województwach północno-wschodnich i południowo-wschodnich oraz w woj. kujawsko-pomorskim.

ŻARŁOCZNA I PŁODNA

Stonka ziemniaczana jest jednym z największych zagrożeń dla upraw ziemniaka. Żarłoczność i wysoka płodność tego szkodnika powodują, że bez naszej interwencji nie ma szans na uzyskanie wysokiego plonu bulw. Zniszczenie powyżej 15 proc. powierzchni asymilacyjnej roślin jest równoznaczne ze stratą plonu przekraczającą 7 t bulw z ha. Odmiany wczesne i średnio wczesne najsilniej reagują obniżką plonu na żerowanie tego szkodnika. Na niechronionych chemicznie plantacjach w skrajnych przypadkach plon bulw może się zmniejszyć nawet o 70 proc. i więcej. Ziemniaki silnie zaatakowane przez stonkę wydają jednocześnie plon gorszej jakości.

Pierwszy zabieg można wykonać w momencie, gdy na plantacji pojawiają się dorosłe chrząszcze, które przezimowały w glebie. Fenologicznym wskaźnikiem jest kwitnienie bzu i jarzębiny pospolitej, co w warunkach centralnej Polski przypada na połowę maja. Efektem oprysku chemicznego przeprowadzonego w tym okresie jest mniejsza liczba jaj składanych przez stonkę w czerwcu. Termin ten jest jednak przez praktyków rzadko wykorzystywany. Okres wychodzenia dorosłych zimujących chrząszczy z ziemi jest najczęściej mocno rozciągnięty w czasie, zatem trudno jest ustalić dokładnie termin zabiegu. Także względy ekonomiczne powodują, że zabieg zwalczania zimujących chrząszczy wykonuje się tylko w wypadku ich masowego wystąpienia. Na plantacjach intensywnie prowadzonych opryskiwanie zastępuje zaprawa Prestige Forte 370 FS. Zawarty w niej imidachlopryd, krążąc z sokami po całej roślinie, chroni ją przed mszycami i stonką przez 10-12 tygodni od zaprawienia, co następuje w trakcie sadzenia.

Podstawowym terminem zwalczania jest moment po wylęgu larw stonki z jaj. Zbiega się on w czasie z terminem kwitnienia jaśminu. Samice składają do 1000 jaj w złożach po 10-30 sztuk, na spodniej stronie liści ziemniaka. Wylęgłe larwy stadium L1, a następnie L2 są bardziej wrażliwe na insektycydy niż późniejsze L3 i L4 czy owady dorosłe.

W tabeli wymienione są insektycydy zarejestrowane w Polsce do zwalczania tego szkodnika. Zalecane dawki ich stosowania podane są każdorazowo w przedziale od do. Z wyższych należy korzystać przy zwalczaniu chrząszczy i starszych stadiów larwalnych, przy dużym nasileniu występowania szkodnika lub gdy jest ono średnie, ale łęty ziemniaczane są bardzo bujne. Konieczne jest również przemienne stosowanie insektycydów z różnych grup chemicznych, aby zapobiec wystąpieniu odporności stonki na stosowane insektycydy.

NOWA BROŃ - CHLORONIKOTYNYLE

W ostatnich latach następuje zmiana w doborze insektycydów przeciwko stonce. Dominujące do niedawna środki zawierające jako substancję czynną jeden z pyretroidów obecnie są coraz częściej zastępowane przez te, które zawierają chloronikotynyle. Ich dużą zaletą jest bardzo szybkie wnikanie w głąb liści. Są wówczas zabezpieczone przed niekorzystnym oddziaływaniem czynników klimatycznych, jak np.: opady deszczu, promieniowanie słoneczne. W roślinie chloronikotynyle i neonikotynoidy przemieszczają się wraz z wodą i solami mineralnymi głównie do młodych łodyg i liści. Na stonkę działają kontaktowo i żołądkowo, a efekty widać już w pierwszym dniu po zabiegu. Jednocześnie wykazują długotrwałe działanie.

Wieloletnie stosowanie tej samej grupy insektycydów może prowadzić do powstania odporności stonki ziemniaczanej, co w praktyce wpływa na zmniejszenie efektu zwalczania. Miało to miejsce w przypadku DDT, a później insektycydów fosforoorganicznych. Chloronikotynyle i neonikotynoidy charakteryzują się innym mechanizmem działania niż dotychczas wykorzystywane grupy chemiczne insektycydów. Jak dotąd nie wykazują odporności krzyżowej z pyretroidami, karbaminianami oraz preparatami fosforoorganicznymi. Chloronikotynyle i neonikotynoidy są związkami mało szkodliwymi dla ludzi i zwierząt. Niskie dawki substancji aktywnej na ha zapewniają wysoki stopień bezpieczeństwa dla ludzi i środowiska naturalnego.

Zabieg zwalczania stonki ziemniaczanej środkami chemicznymi jest uzasadniony tylko w przypadku przekroczenia progu ekonomicznej szkodliwości:

- 1-2 chrząszcze zimujące na 25 roślinach,

- 10 złóż jaj na 10 roślinach,

- 15 larw na 1 roślinie.

Wykonując zabiegi opryskiwania zalecanymi insektycydami, należy zwrócić uwagę na temperaturę powietrza na plantacji i uwzględnić to w doborze insektycydu zgodnie z optymalną temperaturą jego działania oraz stosować preparaty z uwzględnieniem przemienności grup chemicznych.

PREPARATY BIOLOGICZNE

W związku z obowiązkiem przestrzegania zasad integrowanej ochrony roślin należy przewidywać wzrost wykorzystania preparatów biologicznych przeciwko stonce. W tabeli wymieniony jest Novodor S.C., który działa tylko na larwy. Dla dorosłych owadów jest nieszkodliwy. Jego substancją czynną są: toksyna (białko) bakterii Bacillus thuringiensis tenebrionis oraz jej spory. Środek działa żołądkowo. Opryskiwanie plantacji tym preparatem należy wykonać, gdy szkodnik znajduje się we wczesnych stadiach larwalnych, ponieważ jest wówczas wrażliwy nawet na niewielką dawkę środka.

Ze względu na rozłożony w czasie wylęg larw zabieg zwalczania z użyciem tego preparatu wymaga powtórzenia. Pierwszy zabieg opryskiwania należy wykonać w momencie wykluwania się larw z jaj, a kolejny po 7 dniach. Novodor SC został zarejestrowany do stosowania w dawce 5 l/ha. Odnosi się ona do zwalczania starszych larw w stadium L3-L4. Przeciwko młodszym (L1-L2) zalecana dawka preparatu wynosi 3 l/ha. W celu dobrego pokrycia roślin preparatem zalecane jest stosowanie 500-600 l cieczy użytkowej na ha, przy opryskiwaniu średniokroplistym, w temperaturze powyżej 15°C, lecz nie wyższej jak 250C.

Z uwagi na fakt, że substancją czynną preparatu jest białko, nie należy mieszać go z innymi pestycydami (głównie fungicydami) silnie alkalicznymi lub zawierającymi miedź. Nie ma przeciwwskazań do mieszania go z większością insektycydów, a w przypadku, gdy obserwuje się obecność starszych larw i chrząszczy, mieszanie go z innymi środkami może przynieść działanie synergistyczne. Jednak przed mieszaniem preparatów należy wykonać próbę.

Artykuł pochodzi z nr 5/2015 Farmera. 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.158.195
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!