PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Trudny problem zwalczania chwościka buraka

Trudny problem zwalczania chwościka buraka Patogen pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego i jest organizmem ciepłolubnym. Jego aktywność warunkowana jest nie tylko wysoką temperaturą powietrza, lecz także wysoką wilgotnością w łanie

Autor: Jacek Piszczek

Dodano: 12-08-2018 07:45

Tagi:

Chwościk buraka, mimo intensywnej ochrony chemicznej stosowanej przez plantatorów, rokrocznie wywołuje znaczące straty w plonach buraka cukrowego. Jaka jest przyczyna tego zjawiska?



Patogen pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego i jest organizmem ciepłolubnym. Jego aktywność warunkowana jest nie tylko wysoką temperaturą powietrza, lecz także wysoką wilgotnością w łanie. Taka pogoda w okresie, w którym zwykle pojawia się choroba w danym rejonie uprawy, to sygnał, że za kilka dni na liściach wystąpią pierwsze plamistości spowodowane przez tego grzyba. To jednocześnie sygnał do wykonania pierwszego zabiegu ochronnego. Opóźnienie zabiegu i dopuszczenie do rozwoju infekcji to bardzo poważne błędy, które z reguły kończą się przegraną plantatora w walce z rozwijającą się infekcją. Jak na to wskazują badania prowadzone w IOR-PIB, wraz ze wzrostem porażenia buraka przez chwościka w momencie wykonywania zabiegu ochronnego, spada jego skuteczność bez względu na rodzaj użytego fungicydu. Dotyczy to także drugiego zabiegu ochronnego, który w normalnych warunkach powinien być wykonany około trzy tygodnie po pierwszym. Jego opóźnienie możliwe jest tylko w sytuacji, gdy warunki pogodowe (susza lub temperatury powietrza poniżej 15°C) nie sprzyjają aktywności życiowej grzyba. Także na stanowiskach szczególnie zagrożonych (np. burak po buraku) każde opóźnienie skutkować będzie gwałtownym i niedającym się opanować rozwojem choroby.

BENZIMIDAZOLE

Odporność na fungicydy stosowane w ochronie plantacji przed tym patogenem to bardzo groźna i coraz częstsza przyczyna niepowodzeń zabiegów chemicznych. Zjawisko to obserwowane jest od wielu lat we wszystkich rejonach uprawy buraka na całym świecie, gdzie występuje chwościk. Już w latach 70. ubiegłego wieku zaobserwowano w Grecji odporność grzyba w stosunku do preparatów benzimidazolowych. Stało się to w trzy lata od momentu wprowadzenia ich do użytku. W Polsce po raz pierwszy obecność odporności na tiofanat metylu stwierdzono w populacji chwościka w 1996 r. Od tego czasu odporność ta stała się powszechna i do rzadkości należą izolaty grzyba jej niewykazujące. Dotyczy to w takim samym stopniu wszystkich rejonów uprawy buraka w Polsce.

TRIAZOLE

Najważniejszą grupą substancji czynnych stosowanych w ochronie buraka przed chwościkiem są triazole. Podobnie jak benzymidazole jest to grupa fungicydów działających systemicznie. Są one bardzo skuteczne w walce z patogenami grzybowymi roślin, lecz także w stosunku do tej grupy preparatów grzyby wykazują duże zdolności do wytwarzania odporności. Nie inaczej jest w przypadku chwościka. Pierwsze odporności na fungicydy z tej grupy zaobserwowano w Polsce w pierwszej dekadzie XXI w. Obecnie ok. 50 proc. badanych izolatów pochodzących z rejonów Polski południowej i południowo-wschodniej ją wykazuje. W rejonach centralnych sytuacja jest nieco lepsza - odporność kształtuje się na poziomie 25-30 proc. Najmniej odporności na triazole obserwowanych jest w rejonach północnych i północno-zachodnich. Jak łatwo zauważyć, częstotliwość występowania odporności można powiązać z częstotliwością stosowania zabiegów ochronnych w danych rejonach. Najwcześniej choroba pojawia się na południu i na południowym wschodzie Polski. Również w tych rejonach plantacje chronione są wostatnich latach nawet czterokrotnie.

STROBILURYNY

Trzecią grupą fungicydów systemicznych stosowanych w ochronie buraka przed chwościkiem są strobiluryny. Niestety, także w tym przypadku zaobserwowano pojawianie się odporności w populacji grzyba. Jak dotąd występuje sporadycznie. Jednak także w przypadku odporności na strobiluryny należy spodziewać się szybkiego wzrostu częstotliwości ich występowania.

Bardzo niepokojącym zjawiskiem jest odporność na wszystkie trzy grupy fungicydów jednocześnie. Izolaty takie wykryto w materiałach pochodzących z południa Polski.

JAK UNIKAĆ POWSTAWANIA ODPORNOŚCI

Pozostaje odpowiedź na pytanie, jak uniknąć powstawania odporności oraz jak walczyć z tym zjawiskiem. Przede wszystkim, przystępując do przygotowania programu ochrony plantacji buraka, trzeba pomyśleć o zastosowaniu preparatów zawierających różne grupy substancji czynnych. Absolutnie nie wolno wykonywać dwóch zabiegów preparatami zawierającymi te same substancje czynne (mimo że takie informacje znajdują się w etykietach szeregu fungicydów). Niestety, utrudnieniem jest występowanie odporności krzyżowej i w większości izolaty odporne na substancję czynną z danej grupy są odporne na kolejne. Dzieje się tak na przykład w grupie triazoli, gdzie większość izolatów chwościka odpornych na działanie epoksykonazolu jest także odporna na tebukonazol.

Wzrost grzybni Cercospora beticola na pożywce wolnej od fungicydów (kontrola) i na pożywce zawierającej preparat Optam 183 SE w ilości odpowiadającej stosowanej w warunkach polowych
Wzrost grzybni Cercospora beticola na pożywce wolnej od fungicydów (kontrola) i na pożywce zawierającej preparat Optam 183 SE w ilości odpowiadającej stosowanej w warunkach polowych

W programie ochrony w rejonach, w których choroba występuje w dużym nasileniu, koniecznie należy wykorzystać preparaty dwuskładnikowe. Odporność na jedną substancję pojawia się z częstotliwością ok. 1x106, na dwie substancje jednocześnie - 1x1012. Wydaje się, że szansa na pojawienie się takiej odporności jest znikoma, jednakże liczba zarodników konidialnych grzyba produkowanych na zaatakowanym polu znacznie przekracza tę wartość. Stąd często spotykane odporności na dwie, a ostatnio także trzy różne grupy fungicydów. Dodatkowo zniszczenie przez zabiegi chemiczne izolatów podatnych powoduje pozbawienie konkurencji z ich strony dla tych odpornych. Mają one "wolną powierzchnię liści do swojej dyspozycji" i mogą się szybciej mnożyć. Na szczęście, wstępne badania prowadzone w wielu krajach wskazują, że przeżywalność izolatów odpornych jest słabsza niż nieposiadających tej cechy.

Podsumowując, można stwierdzić, że obniżenie zagrożenia odporności izolatów chwościka na fungicydy stosowane w ochronie buraka cukrowego można osiągnąć poprzez wykonywanie zabiegów ochronnych w odpowiednim terminie (opóźnienia sprzyjają pojawianiu się izolatów odpornych) oraz poprzez unikanie stosowania tych samych substancji czynnych w kolejnych zabiegach.

Artykuł ukazał się w lipcowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (8)

  • bartosz 2018-08-13 07:04:59
    płodozmian jest dobry i to już jest duży plus,nikt do tego nie dokłada,chyba że hodowcy kamosy,pewniejszy biznes od rzepaku
  • Inspektor 2018-08-12 21:37:38
    Spokojnie i tak ktoś będzie siał.
  • Barnej 2018-08-12 20:18:23
    Myślę że po tegorocznych cenach zbóż
    Cukrownie się szybko domyślną co
    Będziemy siać i za ile na przyszły sezon
    Sudzucker opolski
    • Bosak 2018-08-12 20:33:29
      Pszeniczka będzie siana. Już sprzątnięta i po kłopocie a nie czekanie kiedy wykopią i rozjadą Ci pole. Niech sobie sami sieją za tą kasę co dają.
  • Podinspektor 2018-08-12 12:04:21
    W walce z chwoscikiem pomoga nam przyjacie z Niemiec mowie wam.
    • rolnik222 2018-08-12 13:20:35
      Likwidując uprawę buraków w Polsce!?
  • Rolnik 2018-08-12 10:11:09
    Zaorujecie liście, więc choroby będą się szerzyć.
    • saletra 2018-08-12 16:14:09
      Liście to nawóz. Jak nie są buraki za często siane to nie problem. Problemem jest cena która mogła by być lepsza.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.82.10.219
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!