PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wspomaganie ziemniaków

Wspomaganie ziemniaków

Autor: Farmer 10/2011/Wojciech Konieczny

Dodano: 23-05-2011 22:02

Tagi:

Wprowadzenie do agrotechniki różnego typu aktywatorów gleby i biostymulatorów wzrostu roślin, umożliwia lepsze wykorzystanie naturalnie wysokiego potencjału plonowania ziemniaka.



Ziemniak najlepiej się czuje na glebach pulchnych i zasobnych w składniki pokarmowe. Sprawność gleby i jej żyzność są uwarunkowane zawartością próchnicy i wysoką aktywnością mikroflory. Wszystkie jej cechy fizyczne - jak chociażby struktura, wysoka pojemność wodna i chemiczne, na przykład pojemny kompleks sorpcyjny - są pochodną tych dwóch elementów. Tymczasem badania przeprowadzone w ostatnich latach wykazują systematyczny spadek zawartości próchnicy i pogarszające się właściwości gleb w Polsce. W konsekwencji, spada zarówno sprawność, jak i żyzność gleb, czemu towarzyszy zamieranie ich życia biologicznego.

NA UBITEJ ZIEMI
Spadek zawartości próchnicy w glebie doprowadza do jej stopniowej degradacji. Proces ten nasila się wraz ze wzrostem udziału roślin zbożowych w strukturze zasiewów, zmniejszaniem się obszaru uprawy roślin strukturotwórczych (motylkowatych) i nawożenia organicznego. Jednak głównym powodem spadku żyzności ziemi jest ograniczenie życia biologicznego w glebie, na skutek stosowanych uproszczeń uprawowych i chemizacji produkcji rolnej. Oba te elementy zaburzają proces rozkładu zaoranej masy roślinnej i hamują tempo odtwarzania próchnicy.
W glebach żyznych i aktywnych biologicznie przyorana masa organiczna rozkłada się w warunkach tlenowych, ulegając jednocześnie humifikacji i rozkładowi mineralnemu czyli butwieniu. Efektem pierwszego procesu jest powstanie humusu czyli próchnicy, drugiego zaś prostych związków mineralnych, takich jak: woda, dwutlenek węgla, amoniak, jony fosforanowe, azotanowe i siarczanowe. Humus stanowi mieszaninę wielkocząsteczkowych związków organicznych wchodzących w skład próchnicy glebowej. Budowa tych wyjątkowo skomplikowanych związków nie jest jeszcze do końca poznana. Wyróżnia się wśród nich dwie podstawowe grupy: kwasy fulwowe oraz huminowe.
Utrata struktury (rozpad gruzełek glebowych) sprawia, że zalegające w glebie resztki roślinne w znacznej części rozkładają się w warunkach beztlenowych czyli gniją. Rozkład substancji organicznej w tych warunkach prowadzi do powstania wody, dwutlenku węgla, amoniaku i siarkowodoru (związków trujących dla szeregu pożytecznych mikroorganizmów tlenowych). Jednocześnie są to warunki sprzyjające bytowaniu mikroorganizmów wywołujących u roślin szereg chorób odglebowych. Wzrost ich liczebności odbywa się kosztem spadku populacji gatunków tlenowych, które odpowiedzialne są za wytwarzanie związków próchnicznych.
Występujący - na skutek stosowania uproszczeń - problem zbitej, zlewnej gleby i bardzo opornie przebiegającego rozkładu resztek pożniwnych, można zlikwidować na różne sposoby. Od kilku lat popularne staje się stosowanie aktywatorów glebowych. Pod względem składu, mechanizmu działania i uzyskiwanego efektu można je podzielić na następujące grupy:
• preparaty biologiczne („użyźniacze gleby"),
• preparaty zwiększające pojemność sorpcyjną gleby,
• stymulatory funkcji życiowych gleby.

ZASTRZYK MIKROORGANIZMÓW
Przykładem środka należącego do pierwszej grupy jest popularny UGmax. Zawarte w nich mikroorganizmy tlenowe przyspieszają proces przetwarzania resztek pożniwnych i powstawania próchnicy. Wraz z tym procesem następuje poprawa właściwości fizycznych gleby - jej rozluźnienie i chemicznych - wzrost pojemności buforowej i sorpcji chemicznej, fizycznej i wymiennej.
Trzyletnie badania, przeprowadzone przez IHAR w Radzikowie Oddział Bonin, wykazały, że zastosowanie UGmax przed sadzeniem i pogłównie wpłynęło na wzrost plonu ogólnego ziemniaków średnio o 12 proc., a plonu handlowego o 15 proc. Jeszcze lepsze efekty - wzrost plonu o blisko 27 proc., uzyskano w doświadczeniu prof. Krystyny Zarzeckiej z Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, w którym zastosowano wielorakie sposoby używania tego użyźniacza. Najlepszy okazał się wariant z 3-krotną aplikacją: przed sadzeniem 1 l/ha, przy wysokości 10-15 cm 0,25 l/ha i w fazie pąkowania 0,25 l/ha. Poza wzrostem plonu stwierdzono wyższy udział plonu handlowego i obniżenie porażenia bulw parchem zwykłym i rizoktoniozą.
Wielu mikrobiologów i gleboznawców twierdzi, że jest to metoda nie tylko skuteczna dla poprawy jakości gleby, ale także bezpieczna dla ludzi i zwierząt. Oponenci wskazują jednak na brak trwałości zasiedlenia nimi gleby. Są one bowiem wrażliwe na czynniki zewnętrzne, takie jak susza czy mróz. Słychać także zastrzeżenia wskazujące, że wprowadzenie określonych kultur mikroorganizmów do środowiska zamieszkałego przez gatunki endemiczne (trwale w nim obecne) może w dłuższej perspektywie doprowadzić do trudnych do przewidzenia zjawisk, na przykład zaburzenia bioróżnorodności.

EKSTRAKTY PRÓCHNICY
Zupełnie innym typem aktywatora glebowego są preparaty zawierające ekstrakt próchnicy glebowej. Przykładem jest Humistar - płynny koncentrat kwasów humusowych (12 proc.) i fulwowych (3 proc.) naturalnego pochodzenia. Uzyskiwane są one w drodze ekstrakcji z leonardytów - skał pochodzenia organicznego. Zastosowanie tego typu środka eliminuje niedogodność charakterystyczną dla poprzedniej grupy - przerwę między zastosowaniem a uzyskaniem efektu. Mikroorganizmy muszą mieć bowiem czas, aby „przerobić" resztki roślinne na składniki mineralne i próchnicę. Tutaj jest ona wprowadzana bezpośrednio do gleby. Preparaty tego typu działają więc przede wszystkim w kierunku poprawy właściwości fizycznych i chemicznych (próchnica rozluźnia, a tym samym natlenia glebę, zwiększa jej pojemność wodną i sorpcyjną), co następnie pozwala na szybkie zwiększenie liczebności rodzimych gatunków mikroorganizmów tlenowych.
Preparaty tego typu, ze względu na swoją niezwykle wysoką skuteczność, są bardzo popularne na zachodzie Europy w ogrodnictwie. Zastosowanie ich w uprawie cebuli, selera, sałaty, pora, marchwi, ziemniaka, truskawki, a nawet trawy „z rolki" przyspiesza wzrost i rozwój roślin, a co za tym idzie podnosi plon i przyspiesza rozpoczęcie zbiorów. W Belgii przyrost plonu ziemniaków odmiany Bintje, po zastosowaniu Humistaru, sięga 17 proc., w Niemczech oscyluje wokół 20 proc., a w doświadczeniach na terenie Finlandii wahał się między 18 a 27 proc.

POŻYWKA DLA DROBNOUSTROJÓW
Zasada działania aktywatorów glebowych ostatniej grupy, co do zasady jest bardzo podobna jak w przypadku ekstraktów próchnicy glebowej. Chodzi w niej o to, by zadziałać w pierwszej kolejności na glebę i środowisko glebowe, a to znajdzie odbicie we wzroście i zdrowiu roślin. Jeśli się jednak przyjrzymy klasycznemu produktowi z tej grupy - PRP SOL, okaże się że inny jest czynnik sprawczy. Jego bazą są węglan wapnia i magnezu, a uzupełnienie stanowią sód, żelazo, cynk, bor. Całość jest związana rozpuszczalnym spoiwem pochodzenia roślinnego - sulfonianem ligniny. Wszystkie te łatwo rozpuszczalne składniki mineralne przenikają do roztworu glebowego i modyfikują środowisko, w którym żyją mikroorganizmy. Stanowiąc łatwo dostępną pożywkę, stymulują do namnażania się mikroorganizmy glebowe. Wzrastająca ich liczba silnie oddziałuje na wszystkie funkcje życiowe gleby, poprawia jej żyzność i wpływa korzystnie na wzrost roślin. W zmienionych warunkach system korzeniowy roślin ma możliwość głębszej penetracji gleby, która jest jednocześnie bardziej zasobna w składniki pokarmowe dzięki wysokiej aktywności mikroorganizmów.
Wprowadzenie aktywatorów gleby nie wyczerpuje wszystkich możliwości dopingowania roślin do wydania plonu zgodnego z ich potencjałem plonotwórczym. W arsenale środków pozostaje jeszcze szeroka grupa preparatów wspomagających, klasyfikowanych jako regulatory rozwoju roślin lub biostymulatory. Ich działanie koncentruje się jednak wyłącznie na roślinie.

BIOSTYMULATORY
Głównym ich zadaniem jest ochrona roślin przed stresem oraz ułatwianie im regeneracji po zadziałaniu niekorzystnych czynników. Praktycznie, w każdym sezonie wegetacyjnym wydajność polowa roślin jest zagrożona. Co prawda, potrafią się one obronić i znosić - przynajmniej częściowo - wpływ czynnika stresującego. Często jednak reakcja obronna przychodzi zbyt późno, a poniesione straty są nie do odrobienia. Dlatego celowe jest wsparcie roślin środkiem wzmacniającym, najlepiej takim, który wywołuje tak zwaną indukowaną odporność nabytą (SAR). Reakcja SAR związana jest z gromadzeniem przez rośliny specyficznych białek, wpływających na metabolizm rośliny.
Biostymulator, zastosowany w czasie, gdy rośliny są jeszcze zdrowe, powinien tak zmienić metabolizm, aby stała się ona silniejsza i odporniejsza na atak patogenu, czy działanie suszy. Ochronne działanie może być różnorakie, to jest po ich zastosowaniu rośliny odznaczają się podwyższoną odpornością na penetrację grzybni patogenów, lub też przez bujniejszy wzrost szybko regenerują poniesione straty.
Do produkcji biostymulatorów powszechnie wykorzystywane są organizmy morskie - zwłaszcza glony i wodorosty. Ekstrakty wodorostów zawierają składniki pokarmowe, pierwiastki śladowe, substancje wzrostowe i witaminy. Znanym od lat biopreparatem jest wyciąg z alg morskich Bio-algeen. Jego zastosowanie sprzyja rozbudowie systemu korzeniowego, większej odporności na stres i atak patogenów oraz stymulację rozwoju roślin i poprawę jakości plonu.

REGULATORY WZROSTU
Innym, często stosowanym biostymulatorem, jest Kelpak, w skład którego wchodzą miedzy innymi hormony roślinne: auksyny i cytokininy. Wytwarzany jest z brunatnicy, wydobywanej z morza u wybrzeży Afryki. Kelpak wspomaga procesy przystosowywania się roślin do warunków stresowych. Udowodniono, że rośliny traktowane tym preparatem stają się bardziej odporne na brak składników odżywczych, lub odwrotnie - zasolenie gleby wywołane bardzo wysokim nawożeniem mineralnym w warunkach zaistniałej suszy. Stosowany jest on dość powszechnie na świecie w różnych uprawach. Badania naukowe potwierdzają korzystne działanie wyciągu z brunatnic, ale jego skuteczność w dużym stopniu uzależniona jest od odmiany i terminu stosowania.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.71.219
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!