Jednym z problemów w uprawie rzepaku ozimego jest nierównomierne dojrzewanie łuszczyn, następnie pękanie i osypywanie się nasion. Cecha ta występuje nie tylko w rzepaku, lecz także w wielu innych gatunkach roślin. Warunkowana jest genetycznie, niemniej podlega wpływowi czynników środowiskowych.

Ta niewątpliwa wada z rolniczego punktu widzenia, dla roślin jest cenną zaletą podnoszącą gwarancję zachowania szerokiej puli genowej, a w skrajnych wypadkach nawet gatunku. Rozproszenie w czasie wydawania nasion sprawia, że przynajmniej część z nich trafia na warunki sprzyjające rozwojowi kolejnego pokolenia. Temu samemu służy inny mechanizm biologiczny, czyli tzw. nasiona twarde, kiełkujące po 2-3, a niekiedy i więcej latach.

Osypywanie nasion powoduje znaczne straty plonu rzepaku ozimego na poziomie 10-50 proc. Przy tak wysokiej stracie nasion należy rozważyć, czy nie byłoby celowe przeprowadzenie zabiegu zapobiegającego temu zjawisku. Jest to tym bardziej zasadne, że koszt preparatów do klejenia łuszczyn jest stosunkowo niewielki i waha się w granicach 60-100 zł/ha. Zatem w porównaniu ze stratami, jakie można ponieść z tytułu osypywania się nasion, zakup tego środka nie generuje zbyt wysokiego wzrostu kosztu uprawy tej rośliny, a pozwala na znaczne ograniczenie strat ekonomicznych. Jest też korzyść dodatkowa. W dłuższej perspektywie czasowej ograniczamy nasilenie występowania samosiewów tej rośliny.

CZYNNIKI SPRZYJAJĄCE OSYPYWANIU

Zjawisko nierównomiernego kwitnienia, w którym zostało ono zakończone na pędach głównych, a na odgałęzieniach bocznych jest w trakcie, prowadzi do

nierównomiernego dojrzewania i otwierania się łuszczyn, co skutkuje nieuchronną utratą nasion. Zjawisko to zdecydowanie częściej występuje na glebach charakteryzujących się dużą zmiennością glebową, jak również na polach, które cechuje zróżnicowane ukształtowanie terenu. Na wzniesieniach rośliny dojrzewają szybciej, a w zagłębieniach bardziej zasobnych w wodę proces ten zachodzi wolniej.

Ponadto osypywaniu się nasion sprzyjają naprzemiennie występujące okresy suchej, upalnej pogody oraz opadów. W tych warunkach łuszczyny poddawane są silnym naprężeniom wewnętrznym, co sprzyja odrywaniu się klap od ramy. Krytycznym okresem występowania tego zjawiska jest faza pełnej dojrzałości nasion. Wystąpienie gradobicia również stwarza zagrożenie. Punktowe uszkodzenia skórki są przyczyną nierównomiernego wysychania łuszczyn.