PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Sucha zgnilizna kapustnych

Sucha zgnilizna kapustnych

Zwalczanie suchej zgnilizny kapustnych zwiększa szanse uzyskania wysokiego plonu rzepaku.



Rzepak ozimy w Europie oraz jary (canola) na innych kontynentach jest rośliną uprawną o istotnym znaczeniu gospodarczym.

W ostatnich latach powierzchnia jego uprawy w naszym kraju rośnie. Przez to przerwa w jego uprawie na tym samym polu jest krótsza niż zalecane 4 lata. Smutną rzeczywistością mającą podłoże ekonomiczne, jest ograniczenie płodozmianu do zbóż i rzepaku, zasiewanych przemiennie.

Zawężenie płodozmianu stało się powodem nasilonego porażenia roślin uprawnych przez wiele chorób. Dotyczy to oczywiście także rzepaku. Jedną z ważniejszych chorób jest sucha zgnilizna kapustnych powodowana przez Leptosphaeria biglobosa, L. maculans (stadium konidialne: Phoma lingam).

Choroba ta może występować przez cały okres wegetacji rzepaku. Straty przez nią powodowane sięgają nawet 20-30 proc. plonu nasion.

Od lat podejmowane są starania w kierunku zmniejszenia skali zagrożenia.

Placówki naukowe i firmy hodowlano- nasienne prowadzą prace nad uzyskaniem odmian o podwyższonej odporności na tę chorobę. Wiele z nich już trafiło do praktyki rolniczej.

Niestety, osiągnięcia hodowców nie rozwiązują problemu. Wprowadzona do odmiany odporność jest cechą, która po kilku latach uprawy odmiany bywa przełamywana przez sprawców chorób. Stąd nieocenionym wsparciem dla plantatorów rzepaku ozimego są osiągnięcia firm agrochemicznych, pracujących nad preparatami grzybobójczymi, pozwalającymi ograniczyć straty plonu nasion, powodowane przez suchą zgniliznę.

ZA PRAWA NIE WYSTARCZY

Pierwszym zabiegiem, który ogranicza obecność sprawców suchej zgnilizny kapustnych, jest zaprawienie materiału siewnego. Zasadnicze znaczenie w ograniczeniu choroby mają jednak zabiegi opryskiwania w czasie wegetacji rzepaku. Pierwszy taki zabieg wykonuje się już jesienią, gdy rośliny mają co najmniej 6-8 liści właściwych.

Drugi zabieg można wykonać na wiosnę, po ruszeniu wegetacji roślin. Jeżeli nie chroniono przy pomocy fungicydów plantacji jesienią, to prawie zawsze istnieje potrzeba wykonania zabiegu wczesną wiosną. W późniejszym czasie przed suchą zgnilizną nie chroni się rzepaku, ponieważ zabiegi te nie przyniosłyby oczekiwanego efektu.

Skuteczne zwalczanie jest możliwe tylko wtedy, gdy producent dobrze potrafi rozpoznać porażenie roślin przez sprawców suchej zgnilizny kapustnych.

Jak wspomniano, rośliny mogą chorować już w stadium siewki. Po porażeniu w części podliścieniowej powstaje nekroza na powierzchni, na której znajdują się owocniki stadium konidialnego grzybów. Zaatakowana siewka zamiera krótko po wschodach. Do intensywnych infekcji dochodzi także w okresie rozwoju pierwszych liści właściwych. Objawami porażenia roślin są chlorotyczne plamy, na których w krótkim czasie pojawiają się ciemne owocniki stadium - Phoma lingam, z których uwalniają się liczne zarodniki konidialne. W zależności od odporności odmiany, plamy występują pojedynczo lub jest ich kilkanaście na pojedynczej blaszce liściowej. Zastosowane zaprawy nasienne mogą hamować rozwój choroby w tym okresie, ale nie są w stanie jej wyeliminować.

Opryski z użyciem środka grzybobójczego zmierzające do zniszczenia grzybów powodujących suchą zgniliznę kapustnych, wykonuje się po sprawdzeniu, czy został osiągnięty ekonomiczny próg szkodliwości. Gdy na 10-20 proc. ocenianych roślin stwierdzamy objawy porażenia - np. w postaci plam na liściach z owocnikami, to jest to sygnał osiągnięcia progu ekonomicznej szkodliwości, a zatem zabieg chemiczny jest zasadny i konieczny.

DWA GRZYBY , JEDNA CHOROBA

Na wstępie wspomniano, że suchą zgniliznę powodują dwa gatunki grzyba.

Konsekwencją tego są zróżnicowane objawy, co niewątpliwie utrudnia identyfikację choroby. Przed ukazaniem się właściwych plamistości w miejscach porażenia, powstaje chlorotyczna lub zielonożółta plama, która następnie zmienia barwę. Jeżeli jest ona spowodowana przez grzyb L. biglobosa, to przeważnie jest barwy beżowej lub żółtej z brązową obwódką. Z kolei L. maculans objawia się w postaci zielono-szarych plam, które z czasem przemieniają się na jasnoszare i nie są otoczone brązową obwódką. Plamy na liściach często przylegają do nerwów liściowych.

Mają zróżnicowany kształt, najczęściej są owalne. Wielkość plam też jest zróżnicowana, ich długość i szerokość wynosi od 0,5 cm do 2 cm. Wspólną cechą i objawem etiologicznym jest obecność owocników grzyba (piknidiów), co widoczne jest w postaci czarnych najczęściej licznych punktów, rozproszonych na powierzchni plamy. Opisane objawy na liściach widoczne są przez cały sezon wegetacyjny. Tkanka plam jest stopniowo niszczona przez grzyb i po pewnym czasie może się wykruszyć.

Wtedy obserwuje się w miejscu porażenia "dziurę" otoczoną chlorotyczną lub brązową obwódką.

Wiosną i latem grzyby powodujące suchą zgniliznę atakują także pęd główny i rozgałęzienia boczne rzepaku. Spowodowane przez nie plamy obejmują prawie 3/4 (rzadziej cały) obwodu łodygi.

Gdy plamy wywoływane są przez L. biglobosa, to ich barwa jest brązowa lub szara, a na powierzchni plam widoczne są czarne piknidia. W przypadku tego sprawcy choroby, plamy usytuowane są najczęściej kilkanaście lub kilkadziesiąt centymetrów nad powierzchnią gleby.

Z kolei plamy powodowane na łodygach przez L. maculans mają barwę brązową lub brunatnobrązową i również pokryte są licznymi owocnikami widocznymi jako czarne punkty. Plamy powodowane przez L. maculans obserwowane są najczęściej na podstawie łodygi i w części przyziemnej łodygi do 5-15 cm nad glebą. Skutkiem porażenia szyjki korzeniowej przez suchą zgniliznę jest odcięcie dopływu wody i substancji pokarmowych do różnych części roślin, a w okresie dojrzewania wyleganie rzepaku. Oba gatunki grzybów atakują także łuszczyny.

Plamy na nich mają podobny wygląd jak opisano powyżej, tylko z oczywistych względów są niewielkie. Porażenie łuszczyn jest równoznaczne z możliwością przenoszenia się choroby wraz z nasionami.

Zarodniki grzyba Phoma lingam trafiają też na nasiona inną drogą - z porażonych pędów podczas omłotów.

GROŹNE RESZTKI POŻNIWNE

Główne źródła infekcji zasiewów rzepaku to pozostawione na polach resztki nieprzyoranych części roślin rzepaku, na których trwa nieprzerwany rozwój obu gatunków grzybów. Innym źródłem są wyrastające samosiewy i chwasty z rodziny kapustowatych. Pewne znaczenie mają też zakażone nasiona, ale nie tak znaczące jak resztki pożniwne czy samosiewy.

Istnieje duży asortyment środków do ograniczania obecności tej groźnej choroby na plantacjach. Zwracać trzeba jednak uwagę, aby nie powtarzać w kolejnych zabiegach tych samych substancji czynnych, bo jak uczy doświadczenie, jest to prosta droga do powstania form odpornych na stosowane środki. Może to spowodować uodpornienie się zwalczanych grzybów na te substancje.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • tofik 2014-09-18 19:41:11
    caryx 1l na ha i po problemie.
  • "drWilk" 2014-03-26 16:29:04
    Sucha zgnilizna kapustnych, Kiła kapustnych i inne, a jest ich coraz więcej, bardziej się uaktywniają powodując olbrzymie straty szczególnie w produkcji na wielką skalę. Gdzie szukać pomocy? Jedyną drogą jest zgranie wielu działań w kierunku wyeliminowania patogenów z okolic rośliny, z nich samych, z gleby. Warto pomyśleć o zastosowaniu biopreparatów będących wyciągami, które mimo braku przeciwwskazań, nie są uwzględniane w programach ochrony nasadzeń produkcyjnych roślin rolniczych, w ochronie roślin w ogóle.
    Dlaczego? A dlaczego tak wolno wchodzą na rynek samochody o napędzie elektrycznym?
    Czy tak bardzo ślimaczy się stosowanie źródeł energii odnawialnej?
    Tak w przypadku nawozów i środków ochrony roślin - dominuje tu chemia, gdzie każdy kto zajmuje się produkcją chemicznych produktów staje się producentem chemicznych nawozów i producentem chemicznych środków ochrony roślin. To jednak jest ślepa uliczka. Już teraz wszyscy płacimy zdrowiem za rujnowanie ziemi i niszczenie środowiska w którym żyjemy.
    Zwróćmy uwagę na dżdżownice i jej wpływ na glebę, na środowisko w którym żyje, to zaś jest środowiskiem życia roślin. Tu należy szukać rozwiązania wielu problemów – w naturalnej poprawie żyzności gleby. „drWilk”
  • robi 2013-04-12 23:15:01
    Gdzie ta tabela ze srodkami do ochrony chemiczne przeciwko suchej zgnilixnie kapustnych???
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.205.153
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!