PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Szkodniki łuszczynowe

Szkodniki łuszczynowe

Autor: Marek Mrówczyński

Dodano: 22-05-2014 12:37

Tagi:

Od początku kwitnienia i zawiązywania łuszczyn najgroźniejszymi szkodnikami rzepaku są: chowacz podobnik i pryszczarek kapustnik, nazywane szkodnikami łuszczynowymi.



Powodem zwiększonego zagrożenia rzepaku ze strony szkodników łuszczynowych są obserwowane zmiany klimatyczne, uproszczenia agrotechniczne oraz uprawa nowych odmian rzepaku o delikatnych, cienkich łuszczynach.

Na plantacjach rzepaku ozimego pierwsze chrząszcze chowacza podobnika pojawiają się, gdy rzepak jest w fazie luźnych pąków kwiatowych, a niekiedy wcześniej. Masowy przelot chrząszczy odbywa się w okresie początku kwitnienia rzepaku ozimego, gdy temperatura powietrza osiągnie 18oC. Największe zagrożenie dla upraw rzepaku powoduje chowacz podobnik w okresie, gdy pierwsze łuszczyny rzepaku mają 2-4 cm długości.

Chrząszcze chowacza podobnika długości od 2,5 do 3 mm, barwy ciemnoszarej, na środku przedplecza mają jaśniejszą wąską linię. Pokryte są gęstymi białawymi łuskami oraz mają czarno -brunatne stopy odnóży. Samice zaczynają składać jaja, gdy pierwsze łuszczyny osiągają długość od 1 do 3 cm. Samica wygryza mały otworek i do środka składa tylko jedno jajo. Wylęgająca się po 8 do 9 dniach larwa żeruje wewnątrz łuszczyny na zalążkach nasion, jedna w łuszczynie. Larwa długości ok. 5 mm, biała z brunatną głową zjada od 3 do 7 nasion. Na zewnątrz uszkodzone łuszczyny można rozpoznać po lekkim zgięciu w miejscu, gdzie złożone zostało jajo, oraz po wygryzionym otworze o średnicy ok. 0,8 mm, przez który dorosła larwa opuściła łuszczynę. Larwy przepoczwarczają się w glebie. W lipcu i sierpniu młode chrząszcze przemieszczają się z plantacji na sąsiadujące żywopłoty lub na skraj lasu. Chrząszcze zimują w warstwie ściółki. Chowacz podobnik wydaje tylko jedno pokolenie w ciągu roku. Duże znaczenie mają pośrednie skutki żerowania - przygotowanie warunków do składania jaj dla dużo groźniejszego pryszczarka kapustnika.

Pryszczarek kapustnik to muchówka wielkości ok. 1,5 mm, o barwie brunatnej z żółto-czerwonym odwłokiem, długich czułkach i odnóżach. Larwy są początkowo przezroczyste, później białe, następnie stopniowo żółkną, aż do koloru pomarańczowego, są wysmukłe, beznogie o długości do 2 mm. Pryszczarek kapustnik zimuje, jako stadium larwalne, w kokonach na głębokości od 5 do 10 cm, na polu, gdzie uprawiano rzepak. Muchówki nalatują na rzepak od początku kwitnienia roślin. Nalot pryszczarka kapustnika trwa ok. 1 miesiąca. Samice składają grupowo jaja do młodych wykształcających się łuszczyn, wybierają często miejsca uszkodzone już przez chowacza podobnika lub grad. Do młodych łuszczyn długości 1 cm samica może również sama złożyć jaja. Rozwój jaj trwa od 3 do 4 dni, natomiast larwy potrzebują do rozwoju 7-10 dni. Larwy występują zwykle po kilkadziesiąt w jednej łuszczynie, wysysają soki z młodych nasion oraz ze ścian łuszczyn. Na brzegach niektórych plantacji silnie uszkodzonych można znaleźć nawet ponad 100 larw w jednej łuszczynie. Przed dojrzewaniem łuszczyny nabrzmiewają, skręcają się i żółkną. Po upływie ok. 3 tygodni od złożenia przez samice jaj łuszczyna pęka, a nasiona osypują się.

W zależności od warunków agroklimatycznych występują 2 lub 3 pokolenia pryszczarka kapustnika. Wysokie temperatury powietrza w maju i czerwcu oraz brak ulewnych opadów deszczu sprzyjają powstawaniu większej liczby pokoleń pryszczarka kapustnika. Całkowity rozwój jednego pokolenia trwa około miesiąca. Rzepak ozimy zagrożony jest przez pierwsze i drugie pokolenie, natomiast rzepak jary i gorczyca atakowane są głównie przez drugie i trzecie pokolenie pryszczarka. Najgroźniejsze dla rzepaku jest występowanie na polu jednocześnie chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika. Uszkodzenia łuszczyn spowodowane przez chrząszcze chowacza podobnika są dla samic pryszczarka dużym ułatwieniem w składaniu jaj. Powoduje to bardzo wysoki procent zasiedlonych przez szkodniki łuszczyn. Obserwacje wskazują, że dużo nowych odmian rzepaku charakteryzuje się cieńszą okrywą łuszczyn. Wpływa to na uniezależnienie się pryszczarka kapustnika od uszkodzeń spowodowanych przez chowacza podobnika, w związku z tym może wystąpić dużo większa szkodliwość tej muchówki. Uszkodzenia łuszczyn spowodowane przez chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika są bramą wejścia dla bardzo groźnych chorób rzepaku: suchej zgnilizny kapustnych, czerni krzyżowych i szarej pleśni. Zwalczając szkodniki łuszczynowe, ogranicza się porażenie łuszczyn przez choroby.

Określenie liczebności szkodników łuszczynowych należy rozpocząć już przed kwitnieniem rzepaku. Należy obserwować naloty chrząszczy chowacza podobnika na plantacjach, zwłaszcza od strony zadrzewień i ubiegłorocznych plantacji rzepaku, 2-3 razy w ciągu tygodnia. Szczególnie dokładne obserwacje należy prowadzić w tych rejonach uprawy rzepaku, gdzie w ubiegłym roku stwierdzono minimum 5 proc. uszkodzonych łuszczyn lub gdy zaobserwowano 100 uszkodzonych łuszczyn na 1 m2. Progiem ekonomicznej szkodliwości dla chowacza podobnika jest wystąpienie

w okresie kwitnienia rzepaku 4 chrząszczy na 25 roślinach, natomiast dla pryszczarka kapustnika 1 muchówki na 4 roślinach.

Termin zwalczania szkodników łuszczynowych zależy od ich liczebności na plantacji. Najczęściej zwalcza się szkodniki łuszczynowe w okresie opadania płatków kwiatowych i wykształcania się pierwszych łuszczyn. W przypadku masowego występowania szkodników łuszczynowych zabieg ochrony roślin należy powtórzyć po upływie 7-10 dni. Zwalczając słodyszka rzepakowego, ogranicza się również liczebność szkodników łuszczynowych. Insektycydy zarejestrowane do zwalczania szkodników łuszczynowych przedstawiono w tabeli 1.

Intensywniejszej ochrony przed pryszczarkiem kapustnikiem wymagają plantacje położone w pobliżu upraw ubiegłorocznych. Plantacje powyżej 10 ha mogą być chronione w większości wypadków tylko w pasie brzeżnym. Najtańszym sposobem ograniczania liczebności szkodników łuszczynowych jest metoda polegająca na przestrzeganiu co najmniej 4-letniej przerwy w uprawie rzepaku na tym samym polu oraz zachowanie izolacji przestrzennej od ubiegłorocznych upraw rzepaku.

Ze względu na możliwość wykonywania zabiegu w okresie kwitnienia rzepaku szczególną uwagę należy zwrócić na toksyczność środków ochrony roślin dla pszczół. Zabieg opryskiwania roślin najlepiej przeprowadzić wieczorem, po zakończeniu dziennego lotu pszczół, przestrzegając okresu prewencji. Dobierać środki selektywne, nietoksyczne dla pszczół lub o krótkim okresie prewencji.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.108.85
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!