PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Susza rolnicza – nasilający się problem

Autor: Joanna Groszyk

Dodano: 05-12-2016 09:20

Tagi:

VI Konferencja „Nauka – Biznes – Rolnictwo” organizowana przez Centrum Kompetencji Puławy, była w dużej mierze poświęcona zagadnieniu zapobiegania suszy i problematyce zarządzania wodą. Rozmawiano także na temat bezpieczeństwa żywnościowego oraz wprowadzenia innowacyjnych rozwiązań produkcyjnych.



Zjawisko suszy jest wynikiem okresów bez opadów występujących w trakcie wegetacji oraz rejestrowanego jednocześnie wzrostu średniej temperatury dobowej w miesiącach od kwietnia do października. Jak podkreślił Marek Krysztoforski z Centrum Doradztwa Rolniczego – oddział w Radomiu, częstotliwość susz jest coraz większa. Jednocześnie wzrasta obszar ich występowania. Szczególnie odczuwalne są one w województwach: kujawsko-pomorskim, wielkopolskim i łódzkim. W tych rejonach niedobór wody stanowi czynnik środowiskowy bardzo silnie limitujący wysokość plonów i to w sytuacji, gdy poziom plonowania szeregu gatunków roślin wzrósł na przestrzeni minionych 30 lat. Uprawiane dziś odmiany odznaczają się wysokim potencjałem plonowania, ale jednocześnie do jego realizacji potrzebują więcej wody, niż wcześniej uprawiane odmiany ekstensywne. Woda jest tym czynnikiem produkcyjnym, którego nie może zastąpić żadnym innym. Zapotrzebowanie na nią związane jest z gatunkiem i fazą rozwojową, a wzrasta w miarę przyrostu masy oraz transpiracji.

W roślinie woda spełnia różnorodne funkcje. Decyduje o pobraniu składników mineralnych i ich transporcie, stanowi niezbędny substrat procesu fotosyntezy, ma bezpośredni wpływ na regulację temperatury i przebieg szeregu procesów biochemicznych, co w konsekwencji wpływa na plon. W trakcie wzrostu i rozwoju roślin jest stale niezbędna. Niemniej wyróżniamy trzy okresy krytycznego zapotrzebowania na nią. W przypadku roślin zbożowych przypadają one na fazy: kiełkowania i wschodów, strzelania w źdźbło – kłoszenia, wykształcania i nalewania ziarna.
Do oceny zasobności wodnej danego obszaru gruntów rolniczych wykorzystywany jest klimatyczny bilans wodny (KBW) będący różnicą między ilością opadów a wielkością ewapotranspiracji obejmującej transpirację (parowanie z roślin) oraz ewaporację (parowanie z gruntu). W warunkach Polski wskaźnik ten jest ujemny, czyli w sezonie wegetacyjnym parowanie jest większe od ilości opadów deszczu. Prelegent wskazał na kilka rozwiązań służących ograniczeniu skali niedoboru wody dla roślin. Wśród nich wymienił m.in.:

• zachowanie poprawnej struktury gleby,
• regulowanie jej odczynu,
• korzystanie z systemu uproszczonej uprawy gleby,
• uprawę gatunków/odmian silnie korzeniących się,
• troskę o maksymalnie długie okresy pokrycia gleby przez rośliny,
• usuwanie podeszwy płużnej,
• nawadnianie prowadzone w sposób kontrolowany wspomagane przez narzędzia rolnictwa precyzyjnego.

Poruszona tematyka wywołała dyskusj, w której wzięli udział zaproszeni goście. Prof. Kazimierz Banasik z Katedry Inżynierii Wodnej SGGW w Warszawie stwierdził, że środki, jakimi obecnie dysponujemy (o ile będą wykorzystywane) pozwalają na magazynowanie wody na poziomie 6 proc. rocznego odpływu. Środkiem do poprawy bilansu wodnego jest też w jego opinii zadarnianie miejsc, w których dochodzi do spływu powierzchniowego.

Z kolei prof. Andrzej Doroszewski, kierownik Zakładu Agrometeorologii i Zastosowań Informatyki IUNG w Puławach, tłumaczył, że poprawa stosunków wodnych może nastąpić przez szersze wprowadzenie zadrzewień i zakrzaczeń śródpolnych. Susza nasila się bowiem na skutek wzrostu nie tylko temperatury powietrza, lecz także siły wiatru. Wraz ze wzrostem jego prędkości, rośnie także wielkość ewapotranspiracji. Profesor widzi duże szanse również w prawidłowo przeprowadzonej melioracji pól. Aktualnie zmeliorowane jest ok. 30 proc. powierzchni użytków rolnych. Pozostała część w dalszym ciąga oczekuje na przeprowadzenie tych działań. Bardzo ważne jest wyrównanie powierzchni pola, ponieważ nawet małe bruzdy zatrzymują wodę. Wszystkie te działania nie uchronią nas zupełnie od suszy, jednak wprowadzenie ich w pewnym stopniu pozwala na ograniczenie jej skutków.

Rolnik z okolic Zamościa Wiesław Gryn, członek Zamojskiego Towarzystwa Rolniczego, uznał zgromadzone w glebie zapasy wody za niezbędny kapitał, dzięki któremu może uzyskiwać plony na wysokim poziomie. Jego zdaniem należałoby wprowadzić daleko idące zmiany w dotychczasowych założeniach agronomicznych. Powszechnym zaleceniem powinno być odejście od płużnego systemu uprawy gleby. Rewolucyjnych zmian wymagają też zasady prowadzenia upraw poszczególnych gatunków roślin.

Kamil Wyszkowski z Global Compact Network Poland zwrócił uwagę na potrzebę połączenia działającego obecnie w rozproszeniu systemu pomiaru zasobności gleb w wodę. Pozwoliłoby to określić faktyczny potencjał wodny na gruntach wykorzystywanych rolniczo. W jego opinii praktycznymi rozwiązaniami mogącymi służyć rozwiązaniu problemu suszy są inwestycje w zbiorniki retencyjne i pobór z nich wody do nawadniania oraz prawidłowo wykonane, a następnie regularnie konserwowane urządzenia melioracyjne.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

  • dobrodziej 2016-12-08 21:24:52
    Ta kara boska będzie każdego roku większa !
  • Tomasz 2016-12-07 21:01:29
    Co oni opowiadają , że susza jest wynikiem braku opadów ? A nie kara boska ? Nie ? To po cholerę nasze baby zbierają pieniądze , a ksiądz odprawia msze o deszcz ? Ktoś tu łże ; albo ci naukowcy albo ksiądz, innej możliwości nie ma
  • poszukiwacz 2016-12-05 18:42:07
    Tylko czym ten nieszczęsny pług zastąpić?
  • inny rolnik 2016-12-05 17:23:20
    Co mi da melioracja ja ja mam same pagórki ?
  • grzesiekk 2016-12-05 11:58:15
    Najgorszy jest ten Doroszewski, weź z Nim pogadaj, przemadrzały a rolników to nie nawidzi
  • Dżdżownica grabowiecka 2016-12-05 10:10:03
    Panie Profesorze Gryn ,tych naukowców siedzących obok Pana powinno się zdegradować,oni mówią to czego uczyli się jeszcze za Gomułki , Pan dobrze mówi -pługi do huty !
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.81.223
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!