PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Uprawa międzyplonu sposobem na chwasty

Uprawa międzyplonu sposobem na chwasty W rolnictwie panuje stała tendencja do zmniejszenia kosztów produkcji. Można je uzyskać m.in. poprzez wprowadzenie wszelkiego rodzaju uproszczeń. Mają one swoje zalety i wady. Odstąpienie od orkowego systemu uprawy roli niesie z sobą jednak takie negatywy, jak chociażby podniesienie poziomu zachwaszczenia

Autor: Joanna Groszyk

Dodano: 30-10-2016 07:30

Tagi:

Do ograniczenia zachwaszczenia roślin uprawnych stosuje się metody chemiczne bądź mechaniczne. Można je wesprzeć, wysiewając międzyplony.



W rolnictwie panuje stała tendencja do zmniejszenia kosztów produkcji. Można je uzyskać m.in. poprzez wprowadzenie wszelkiego rodzaju uproszczeń. Mają one swoje zalety i wady. Odstąpienie od orkowego systemu uprawy roli niesie z sobą jednak takie negatywy, jak chociażby podniesienie poziomu zachwaszczenia. Pszenica ozima siewu bezpośredniego jest wg badań przeciętnie o 6 proc. silniej zachwaszczona. Szczególnie wzrasta ilość roślin takich gatunków, jak: miotła zbożowa, perz właściwy, tobołki polne, komosa biała oraz niezapominajka polna.

Kolejnym uproszczeniem jest skrócenie płodozmianu i zwiększony w nim udział zbóż. Ich udział w strukturze zasiewów powyżej 70 proc. powoduje, że są one wysiewane w stanowiskach po przedplonach kłosowych. Stopień zachwaszczenia w zmianowaniach z dużym udziałem zbóż rośnie wraz ze wzrostem ich procentowego udziału w strukturze zasiewów. Efektem tych ujemnych zjawisk jest spadek plonowania.

Wprowadzenie międzyplonów jest jednym z czynników niwelujących. Szczególnego znaczenia nabiera uprawa tych roślin na przyoranie. Zwarte łany międzyplonów ograniczają zachwaszczenie, oddziałują na glebę i roślinę następczą również poprzez wydzieliny substancji biologicznie czynnych oraz związków, które uwalniane są podczas rozkładu ich biomasy, wpływając w konsekwencji pozytywnie na wielkość uzyskiwanego plonu rośliny następczej.

OCENA WPŁYWU MIĘDZYPLONU ŚCIERNISKOWEGO NA ZACHWASZCZENIE

Tym zagadnieniem zajęli się naukowcy z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Przyrodniczego w Szczecinie. Wykonali oni badania, których celem było określenie wpływu trzech gatunków roślin uprawianych w międzyplonie ścierniskowym na wielkość banku nasion chwastów w warstwie ornej.

Doświadczenie zostało przeprowadzone w stanowisku po pszenicy i obejmowało 4 obiekty: kontrolę bez międzyplonu ścierniskowego, drugi z facelią błękitną, kolejny z gorczycą białą, a ostatni ze słonecznikiem zwyczajnym. Wszystkie zostały przeznaczone na mulcz pod jęczmień jary uprawiany w krótkotrwałej monokulturze (3-letniej).

Bezpośrednio po zbiorze plonu przeprowadzono podorywkę z bronowaniem, następnie wysiano nawozy mineralne (50 kg azotu/ha, 40 kg fosforu/ha, 60 kg potasu/ha). Siew wykonywano agregatem uprawowo-siewnym, zużywając 15 kg/ha nasion facelii błękitnej, 20 kg/ha gorczycy białej i 30 kg/ha słonecznika.

Jęczmień jary (odmiana Azit) wysiewano w pozostawiony mulcz siewnikiem z redlicami talerzowymi w optymalnym terminie agrotechnicznym (I dekada kwietnia).

Wielkość puli żywych nasion chwastów zalegających w glebie i na jej powierzchni określono przed założeniem doświadczenia (próby wyjściowe) oraz corocznie po zbiorze jęczmienia jarego.

W obiekcie kontrolnym stwierdzono występowanie 10 gatunków chwastów (komosa biała, fiołek polny, rdestówka powojowata, bodziszek drobny, tobołki polne, jasnota purpurowa, miotła zbożowa, owies głuchy, niezapominajka polna, chaber bławatek). Po gorczycy białej stwierdzono obecność 9 gatunków (komosa biała, fiołek polny, rdestówka powojowata, bodziszek drobny, tobołki polne, jasnota purpurowa, wyka czteronasienna, niezapominajka polna i chaber bławatek). Jeszcze mniej, bo tylko 7, zarejestrowano na polu po słoneczniku (komosa biała, fiołek polny, rdestówka powojowata, bodziszek drobny, tobołki polne, jasnota purpurowa, wyka czteronasienna i chaber bławatek). Najmniej, zaledwie 6, było ich po faceli błękitnej (komosa biała, fiołek polny, rdestówka powojowata, bodziszek drobny, tobołki polne, jasnota purpurowa).

Wyniki badań uzyskane w przeprowadzonym doświadczeniu wykazują, że wykorzystanie międzyplonu ścierniskowego jako mulczu (zwłaszcza po facelii błękitnej i słoneczniku zwyczajnym) ograniczyła różnorodność gatunkową chwastów. Nie wpływa jednak na zmianę w dominacji gatunkowej. Na wszystkich obiektach doświadczenia gatunkiem najliczniej występującym była komosa biała. Natomiast całkowita ilość nasion chwastów w glebie obniża jedynie facelia błękitna. Pozostałe dwa gatunki nie redukowały jej.

WPŁYW MIĘDZYPLONU ŚCIERNISKOWEGO NA ZACHWASZCZENIE PSZENICY JAREJ

Z kolei naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie podjęli badania nad oceną odchwaszczającego wpływu międzyplonu ścierniskowego na pszenicę jarą uprawianą w monokulturze.

Przedplonem dla pszenicy jarej był jęczmień jary. Do analizy wykorzystano 4 obiekty - kontrola (bez międzyplonu ścierniskowego), gorczyca biała, facelia błękitna, rzepak ozimy oraz mieszanka strączkowych (łubin wąskolistny + groch siewny pastewny).

Gleba została zorana i przeprowadzono uprawę przedsiewną agregatem. Siew międzyplonu odbył się w drugiej dekadzie sierpnia. Zastosowano następujące ilości wysiewu: gorczyca biała 15 kg/ ha, facelia błękitna 10 kg/ha, rzepak ozimy 10 kg/ha, groch siewny pastewny i łubin wąskolistny po 90 kg/ha. Nawożenie mineralne pod pszenicę jarą wykonywano w całości przedsiewnie. Dawka NPK (kg/ha) wynosiła: N - 90, P2O5 - 35, K2O - 75.

Na podstawie badań wysnuto kilka wniosków:

Niezależnie od zastosowanego międzyplonu ścierniskowego dominującym gatunkiem chwastów była komosa biała.

Pszenica jara na obiektach z przyoranym rzepakiem ozimym oraz mieszanką roślin strączkowych odznaczała się mniejszym o ponad 18 proc. zachwaszczeniem w porównaniu z uprawą tej rośliny bez międzyplonu ścierniskowego.

Spośród międzyplonów ścierniskowych najbardziej ograniczająco wpłynęła facelia błękitna, a najmniej rzepak ozimy.Reasumując, można stwierdzić, że międzyplony wpływają na ograniczenie liczby chwastów. Nie jest to jednak jedyna korzyść z ich uprawy.

ZALETY UPRAWY MIĘDZYPLONU ŚCIERNISKOWEGO

Poza zmniejszeniem liczby chwastów podnoszą żyzność gleby przez poprawę bilansu substancji organicznej w glebie i odtwarzanie zasobów próchnicy. Pozostawiają od 15 do 30 t/ha biomasy roślinnej. Są zatem cennym źródłem składników mineralnych, dzięki czemu można zmniejszyć nawożenie rośliny następczej. Znacznie podnoszą efektywność biologiczną gleby przez stymulowanie rozwoju makro- i mikroorganizmów. Drobnoustroje glebowe odpowiedzialne są za przeprowadzanie wszystkich biochemicznych procesów i transformacji, które występują w glebach. Ich liczebność i aktywność wpływa bezpośrednio na żyzność i jakość gleby, a tym samym na wzrost oraz jakość plonów. Rozwój drobnoustrojów w glebie zależy m.in. od właściwości fizycznych i chemicznych, nawożenia, warunków klimatycznych oraz czynników agrotechnicznych, a zwłaszcza od zasobności w materię organiczną, która jest źródłem energii i składników pokarmowych dla mikroorganizmów.

Międzyplony wpływają na zwiększenie pojemności wodnej gleby, ważnego czynnika ograniczającego negatywne skutki niedoboru. Zwiększenie zasobności gleby w wodę i wprowadzenie międzyplonu jest szczególne ważne w latach, kiedy brakuje opadów deszczu.

W okresie jesiennym zmniejszają one także wymywanie azotanów do wód gruntowych, co znacznie ogranicza zanieczyszczenia środowiska wodnego.

Niektóre z gatunków charakteryzują się głębokim system korzeniowym, przez co odznaczają się fitomelioracyjnymi właściwościami. Wynoszą z głębszych, trudno dostępnych warstw gleby związki mineralne, takie jak np. fosfor, wapń czy potas, pozostawiając je roślinom następczym o płytszym systemie korzeniowym, np. zbożom. Wykazują również cechy fitosanitarne, niwelując występowanie chorób i szkodników roślin uprawnych, np. zwalczają mątwika ziemniaczanego - takie właściwości mają gorczyca biała oraz rzodkiew oleista.

Rośliny międzyplonów wnoszą do gleby biomasę, kształtując właściwości fizyczne gleby (temperaturę, wilgotność, porowatość, gęstość) oraz działają przeciwerozyjnie szczególnie na terenach falistych i górzystych.

Międzyplony mają również funkcję osłaniającą glebę, chroniąc ją przed destrukcyjnym działaniem deszczu i wiatru. Wymienione zalety są w pełni zrealizowane, jeśli zasiany międzyplon ścierniskowy jest wolny od agrofagów. Podobnie jak w przypadku roślin uprawianych w plonie głównym zdrowotność roślin decyduje o wielkości i jakości plonu. W uprawie międzyplonu istotna jest ilość biomasy wykorzystanej do przyorania czy też mulczowania.

KIEDY WPROWADZIĆ MIĘDZYPLON ŚCIERNISKOWY

O słuszności stosowania międzyplonów ścierniskowych po przedstawieniu korzyści wynikających z uprawy nie trzeba już nikogo przekonywać. Natomiast należy sobie odpowiedzieć, kiedy wprowadzenie ich jest najbardziej konieczne? Niezależnie od tego, czy zostanie on pozostawiony na powierzchni gleby jako mulcz czy też przyorywany, odgrywa on bardzo istotną rolę w gospodarstwach niedysponujących obornikiem, jak również tych, które korzystają z uproszczeń systemów uprawy gleby i krótkich płodozmianów zbożowych. W tych warunkach spotykamy się ze zwiększonym nasileniem występowania chwastów (szczególnie wieloletnich). Dobierając odpowiedni gatunek czy też ich mieszankę, jesteśmy w stanie zmniejszyć presję chwastów.

 

Artykuł ukazał się w październikowym numerze miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • Tofik 2016-10-31 09:05:22
    Facelia jest bardzo dobrym międzyplonem szczególnie gdy uprawia się rzepak.
  • nika 2016-10-30 11:58:15
    ale też i zwiększy się liczba szkodników bo będą miały większy wybór roślinności ;)
    A środków do zwalczania robactwa lub rozszerzenia stosowania obecnych nie ma.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.225.17.239
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!