PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

W ochronie kwitnącego rzepaku, pamiętajmy o pszczołach

W ochronie kwitnącego rzepaku, pamiętajmy o pszczołach Trzmiel kamiennik odwiedzający kwiaty rzepaku. Fot. G.Pruszyński

Autor: Anna Kobus

Dodano: 06-05-2015 09:23

Tagi:

Obecnie rzepak kwitnie, nalatują już na niego szkodniki łuszczynowe, żeruje ciągle słodyszek. Wykonując w rzepaku zabiegi insektycydowe szczególną uwagę należy zwrócić na odwiedzające go w tym czasie owady zapylające.



Szkodniki łuszczynowe w ostatnich latach stanowią coraz większe zagrożenie, a powodowane przez nie straty są niekiedy bardzo duże. Podczas wykonywanych w tym okresie zabiegów ochrony roślin bezwzględnie należy przestrzegać zasad prawidłowego stosowania środków ochrony roślin. Zabiegi zwalczania słodyszka rzepakowego, zwłaszcza późno nalatującego oraz szkodników łuszczynowych wymagają szczególnego przygotowania, głównie ze względu na licznie występujące w tym czasie zapylacze, przede wszystkim pszczoły.

Na rzepaku stwierdzono występowanie ponad 100 gatunków pszczół, wśród których pszczoła miodna to tylko jeden gatunek. Obecność pszczół w czasie kwitnienia jest szczególnie ważna, gdyż rzepak jest rośliną fakultatywnie obcopylną. Oznacza to, że w pewnym stopniu rośliny wytwarzają nasiona bez dostępu zapylaczy, ale również bardzo pozytywnie reagują zwiększeniem plonu podczas zapylania przez owady.

W badaniach prowadzonych na przestrzeni lat wielu naukowców i placówek badawczych potwierdzało pozytywną rolę pszczół w produkcji rzepaku. W polskiej literaturze prof. Banaszak podaje, że prawidłowe zapylenie rzepaku powoduje wzrost plonu do 30 proc. Prof. Jabłoński podaje nieco wyższą wartość 32,5 proc.

Od 2011 roku Instytut Ochrony Roślin – PIB w Poznaniu prowadzi we współpracy z innymi jednostkami badania mające na celu precyzyjne wyjaśnienie roli zapylania rzepaku oraz oddziaływanie ochrony insektycydowej na pszczoły. Doświadczenia prowadzone są w kilku lokalizacjach w kraju, a miejscem najszerzej prowadzonych prac są pola Ośrodka Hodowli Zarodowej „Garzyn” w Garzynie.

Dotychczas uzyskane wyniki jednoznacznie potwierdzają wpływ zapylenia przez pszczoły na wzrost plonu rzepaku nawet o 32proc. Ponadto prowadzone obserwacje wykazały bardzo istotny wpływ na cechy jakościowe uzyskanego plonu jak również pozytywny wpływ na rozwój roślin rzepaku.

Prawidłowe zapylenie przyczynia się do skrócenia kwitnienia łanu, lepszego wzrostu roślin, dłuższego rozwoju łuszczyn i równomiernego ich dojrzewania. Otrzymane nasiona charakteryzują się lepszą energią i zdolnością kiełkowania, a także większą masą tysiąca nasion w porównaniu do plonu z roślin odizolowanych od dostępu pszczół. Zatem obecność pszczół w okresie kwitnienia rzepaku jest bardzo pożądana, gdyż dzięki zapylaniu można uzyskać wyższy i lepszej jakości plon.

W celu ochrony zapylaczy zabiegi insektycydowe powinny być w tym okresie odpowiednio przygotowane i przeprowadzone. Obecnie ochrona pszczół podczas stosowania środków ochrony roślin jest wymogiem prawnym, nie tylko w Polsce ale w całej Unii Europejskiej. Powinna ona jednak wynikać ze świadomości i zrozumienia olbrzymiej roli pszczół w uprawach owadopylnych, ale również w środowisku naturalnym.

Odpowiednie przygotowanie i przeprowadzenie zabiegów jest koniecznym elementem ochrony zapylaczy. Niezwykle istotny jest prawidłowy wybór środka ochrony roślin. Wśród insektycydów zarejestrowanych do zwalczania słodyszka i szkodników łuszczynowych jest wiele preparatów sklasyfikowanych jako bardzo toksyczne i toksyczne dla pszczoły miodnej. W etykietach tych środków są umieszczone zapisy jednoznacznie określające warunki bezpiecznego stosowania dla pszczół. Przestrzeganie zapisów etykiety jest również obowiązkowe.

Przed wykonaniem każdego zabiegu należy uważnie zapoznać się z treścią całej etykiety każdego środka ochrony roślin. Podczas wyboru insektycydu należy zwrócić szczególną uwagę na jego oddziaływanie na pszczoły. Jeżeli zabieg ma być przeprowadzony w miejscu gdzie pszczoły mogą mieć pożytek, a więc podczas kwitnienia uprawy lub gdy w uprawie znajdują się kwitnące chwasty czy też spadź, należy bezwzględnie stosować środki o niskim ryzyku dla pszczół. W takiej sytuacji zabiegi należy przeprowadzić wyłącznie wieczorem po zakończeniu oblotu uprawy przez pszczoły.

Ponadto zgodnie z wymogami integrowanej ochrony roślin należy, w miarę możliwości, dobierać środki selektywne, o niskim poziomie ryzyka dla organizmów pożytecznych.

W ramach przedstawionych wcześniej badań prowadzone są również doświadczenia nad wpływem na zapylacze oraz plon rzepaku insektycydów o różnym poziomie toksyczności dla pszczoły miodnej zastosowanych do zwalczania słodyszka rzepakowego oraz szkodników łuszczynowych.

W badaniach testowano różne insektycydy – bardzo toksyczne pyretroidy oraz związki fosforoorganiczne, insektycydy toksyczne, a wśród nich mieszaniny dwóch różnych substancji czynnych, a także acetamipryd – substancję czynną, której nie klasyfikuje się pod względem toksyczności dla pszczoły miodnej ze względu na niskie ryzyko. Otrzymane wyniki jednoznacznie potwierdzają, iż stosowanie środków selektywnych o niskim ryzyku dla pszczół pozwala uzyskać najwyższy plon w porównaniu do innych badanych insektycydów.

Dotychczas uzyskane wyniki badań w sposób dobitny wskazują na potrzebę rzetelnej ochrony pszczół w trakcie zabiegów ochrony roślin. Ponadto ochrona owadów pożytecznych, w tym zapylających jest wymogiem prawnym. Jednak znając olbrzymi wpływ pszczół na wielkość i jakość uzyskiwanego plonu roślin owadopylnych ochrona zapylaczy powinna przede wszystkim wynikać ze świadomości producentów rolnych. Bowiem prawidłowa ochrona insektycydowa z zachowaniem bezpieczeństwa organizmów pożytecznych, w tym pszczół wpływa pozytywnie na opłacalność produkcji.

Materiał opracowany przez: dr Grzegorz Pruszyński, Zakład Entomologii, Instytut Ochrony Roślin – PIB w Poznaniu

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 23.20.223.212
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!