Wyleganie może spowodować znaczne straty ilościowe i jakościowe w plonie ziarna zbóż. Poziom strat zależy przede wszystkim od stopnia wylegnięcia plantacji oraz od terminu jego wystąpienia. Zapobiegać można poprzez działania profilaktyczne i stosowanie odpowiednich do danego gatunku retardantów.

Żyto jest najbardziej podatne na wyleganie w fazie kwitnienia, pszenica ozima także w fazie kwitnienia oraz w fazie dojrzałości mlecznej ziarna, owies bezpośrednio przed fazą wyrzucania wiech, a jęczmień przed kwitnieniem oraz podczas dojrzałości mlecznej ziarna. Wyleganie zbóż we wczesnych fazach rozwojowych (przed kłoszeniem) nie powoduje zwykle istotnych obniżek plonu, ponieważ rośliny stosunkowo łatwo wracają do pionu. Także wylegnięcie zbóż w późnych fazach rozwojowych roślin, tj. od końcowej fazy dojrzałości mlecznej, skutkuje z reguły niewielką obniżką plonu (5-10 proc.), ponieważ ziarno jest już wtedy prawie całkowicie wykształcone. Efektem wylegania plantacji w tym okresie jest natomiast utrudniony zbiór, a w przekropnych latach także obniżenie lub całkowita utrata walorów jakościowych ziarna spowodowane porastaniem ziarna. Największe straty w plonie ziarna (nawet do 60 proc.) wystąpią w przypadku, kiedy zboże wylegnie w okresie od pełni kłoszenia do początku dojrzałości mlecznej. Obniża się wówczas masa 1 000 ziaren, a tym samym wzrasta udział pośladu w ogólnym plonie ziarna.

PRZYCZYNY I ZAPOBIEGANIE WYLEGANIU

Najczęstsze przyczyny wylegania zbóż to: zbyt duża obsada roślin na jednostce powierzchni, jednostronne, wysokie nawożenie azotem, deficyt potasu, niekorzystne warunki atmosferyczne (intensywne opady deszczu w połączeniu z bardzo silnym wiatrem), porażenie roślin przez choroby podstawy źdźbła oraz uprawa odmian podatnych na wyleganie. Wyleganiu można zapobiegać poprzez odpowiednie działania profilaktyczne, tj.: stosowanie optymalnej technologii uprawy, dobór odmian o zwiększonej odporności na wyleganie, stosowanie odpowiednich dla danego gatunku retardantów (regulatorów wzrostu). Zarejestrowane obecnie preparaty oparte są na bazie następujących substancji czynnych: