PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Apetyt kukurydzy na mikroelementy

Apetyt kukurydzy na mikroelementy

Autor: Witold Szczepaniak

Dodano: 15-03-2014 10:41

Tagi:

Przystępując do uprawy kukurydzy, warto mieć na uwadze, że zalicza się ona do roślin wymagających, a do realizacji swojego potencjału plonotwórczego wymaga pokrycia zapotrzebowania zarówno na makro-, jak i mikroskładniki.



Najważniejszym mikroelementem w uprawie kukurydzy jest cynk, następnie bor, mangan, żelazo, miedź, a najmniej ważnym molibden (tab. 2.). Przy czym w praktyce roślina ta wymaga profilaktycznego nawożenia przede wszystkim cynkiem, a następnie borem (niska naturalna zasobność gleb w ten składnik). Natomiast pozostałe mikroskładniki należy stosować w przypadku ich niskiej dostępności z gleby (w myśl zasady, że o plonie decyduje składnik, który znajduje się w minimum w stosunku do potrzeb pokarmowych, choćby były one nieduże). Jednakże w przypadku mikroelementów trzeba mieć na uwadze, że nawet gdy określimy zasobność gleby (co w praktyce należy do rzadkości), to sama analiza jeszcze niczego nie rozwiązuje, gdyż często bywa tak, że pomimo iż składnik znajduje się w glebie, to z różnych przyczyn nie może być pobrany przez roślinę. Dlatego w doświadczeniach bardzo często uzyskuje się wzrosty plonów w wyniku aplikacji mikroelementów, nawet w stanowiskach o wysokiej zasobności. Stąd też określenie czynników wpływających na dostępność mikroelementów z gleby dla roślin jest jednym z głównych elementów prawidłowej strategii nawożenia tymi składnikami.

ZNACZENIE CYNKU

Przystępując do nawożenia kukurydzy mikroelementami, trzeba zaznaczyć, że ich rola jest nie do przeceniania. Generalnie przyjmuje się, że mikroelementy spełniają w roślinie rozliczne funkcje fizjologiczne, które można określić jako kontrolne i regulacyjne (rys. 1.). Szczególnie warto zwrócić uwagę na fakt, że cynk, oprócz miedzi i manganu, bierze udział we wszystkich głównych funkcjach w roślinie. Stąd też dobre odżywienie roślin tym składnikiem jest jednym z koniecznych warunków, aby mogły one wysoko plonować. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w praktyce rolniczej trzeba zadbać o dobre odżywienie roślin cynkiem od samego początku wegetacji. Pierwiastek ten we wczesnych fazach rozwoju kukurydzy, w wyniku wzrostu aktywności auksyn (hormon roślinny), zwiększa pobieranie przez rośliny azotu, a w późniejszych fazach korzystnie wpływa na wiązanie dwutlenku węgla. Lepsze odżywienie azotem prowadzi do wzrostu liczby ziarniaków w kolbie, a zwiększone wiązanie dwutlenku węgla w fazie nalewania ziarna zwiększa ich masę.

OBJAWY NIEDOBORU

Jak już wspomniano, akumulacja cynku w kukurydzy stymuluje pobieranie i fizjologiczną aktywność azotu. Gospodarka azotowa roślin jest ściśle związana z gospodarką węglowodanową (tworzeniem przez roślinę biomasy). Spośród wielu zależności zachodzących między tymi dwoma głównymi procesami w roślinie do najważniejszych należą:

pobieranie wody i składników mineralnych, do których przez stymulację systemu korzeniowego włączony jest cynk;

struktura przyszłego plonu ziarna;

funkcjonowanie aparatu fotosyntetycznego, przez co zwiększa się masa ziarniaków;

sprawne funkcjonowanie elementów strukturalnych i enzymów bezpośrednio odpowiedzialnych za syntezę białka.

Spośród wielu czynników decydujących o aktywności cynku w roślinie szczególną rolę odgrywa fosfor. Działanie tego składnika należy rozważać na poziomie gleby i na poziomie rośliny. W glebie fosfor kontroluje ilość cynku w formie aktywnej, czyli Zn2+. Nadmiar fosforu prowadzi z jednej strony do uwstecznienia cynku (przejście do formy niedostępnej dla roślin), a z drugiej do blokady pobierania kationów Zn2+, poprzez pobieranie jednocześnie z jonami ortofosforanowymi kationów Ca2+. Natomiast antagonistyczne działanie fosforu w roślinie polega na wiązaniu cynku przez reszty ortofosforanowe (po wbudowaniu fosforu), przez co ten składnik nie może spełniać swoich funkcji. Zatem mając na uwadze fakt, że kukurydza wymaga dobrego odżywienia fosforem od początku wegetacji, to w racjonalnym nawożeniu tej rośliny nie można pominąć cynku, nawet w warunkach wysokiej zasobności gleby w ten składnik.

Objawy niedoboru cynku u kukurydzy to:

zmniejszona powierzchnia liści i ich jasnozielone zabarwienie pomiędzy nerwami na młodych roślinach;

szerokie, biało przebarwione pasma po obu stronach nerwu środkowego, rozpoczynające się od nasady liścia, lecz nieosiągające jego wierzchołka (nerw środkowy i krawędzie liścia pozostają zielone);

karłowacenie rośliny w wyniku skrócenia długości międzywęźli;

zaburzenia w rozwoju generatywnym (opóźnia się termin wyrzucania wiech i kwitnienia);

biało-szare zabarwienie nasion.

Podstawowymi przyczynami występowania niedoborów cynku u roślin są niedostateczna zawartość tego pierwiastka w glebie oraz jej niewłaściwy odczyn. Ubogie w cynk są przede wszystkim gleby wytworzone z utworów piaszczystych oraz ze skał wapiennych. Odczyn potęguje stan niedoboru, ale dopiero w zakresie zasadowym. Czyli kłopoty z prawidłowym odżywianiem występują od pH powyżej 7,2. W przypadku cynku obowiązuje zasada, że wraz ze wzrostem pH gleby spada w niej zawartość tego składnika w formach dostępnych dla roślin. Takie warunki występują przede wszystkim w glebach wytworzonych ze skał wapiennych (rędzinach, pararędzinach), a także mogą się ujawnić wkrótce po zastosowaniu dużych dawek wapna nawozowego.

Objawy niedoboru mogą wystąpić również w przypadku uprawy roślin na glebach:

ilastych; cynk jest wiązany przez minerały ilaste, przez co jest niedostępny dla roślin;

o wysokiej zawartości materii organicznej; wysoka zawartość materii organicznej często prowadzi do uwsteczniania cynku w formy niedostępne dla roślin,

o wysokiej zawartości manganu i miedzi; składniki te ograniczają pobieranie cynku przez rośliny (antagonizm jonowy) zwłaszcza przy niskim pH gleby.

Przyczyną niedoborów są także:

niskie temperatury, jak i stres wodny (warunki te skutkują powolnym przemieszczaniem się jonów cynku do powierzchni korzenia, jak również słabym ich pobieraniem),

warunki hamujące bezpośrednio wzrost systemu korzeniowego (im lepsze przerośnięcie gleby korzeniami, tym lepsza dostępność cynku); gleby słabo natlenione, zagęszczone, zalane wodą ograniczają wzrost korzeni,

nadmiar azotu w roślinie; następuje uwstecznianie cynku przez kwasy organiczne.

NAWOŻENIE

Cynk w kukurydzy można zastosować na wiele sposobów, tj. doglebowo w nawozach stałych (zarówno w mikroelementowych, jak i w nawozach wieloskładnikowych wzbogaconych w ten składnik), doglebowo w postaci oprysku, a także dolistnie. Przy czym trzeba mieć na uwadze, że wybór sposobu aplikacji ma wpływ zarówno na dobór nawozów, jak i ich dawkę. Oczywiście dokładne zdefiniowanie dawki nawozów mikroelementowych jest zadaniem bardzo trudnym, gdyż potrzeby pokarmowe kukurydzy są stosunkowo nieduże, co komplikuje ich precyzyjne stosowanie. Z drugiej strony trzeba mieć na uwadze, że wykorzystanie składnika z gleby jest bardzo niskie i zwykle kształtuje się w zakresie od kilku do kilkunastu procent.

Dlatego zwykle przy nawożeniu doglebowym zaleca się kilku-, a nawet kilkunastokrotnie większą ilość składnika niż wynika z pobrania. Z tej przyczyny doglebowa aplikacja nawozów mikroelementowych jest zabiegiem kosztownym i bardzo rzadko stosowanym w praktyce. Częściowym wyjściem z sytuacji jest stosowanie nawozów podstawowych (NPK) wzbogaconych w mikroelementy. Natomiast o wiele bardziej efektywne jest nawożenie w postaci oprysku i to zarówno na glebę, jak i nalistnie. Przyjmuje się, że do osiągnięcia tego samego efektu plonotwórczego wystarczy od 1/5 do 1/8 dawki składnika zastosowanego doglebowo. Z przeprowadzonych badań wynika, że przy stosowaniu składnika w postaci oprysku na glebę lub po wschodach we wczesnych stadiach rozwoju kukurydzy dawka cynku w zależności od warunków powinna kształtować się w zakresie od 0,5 do 1,5 kg Zn/ha. Warto przypomnieć, że w prawidłowej strategii nawożenia bardzo ważne jest, aby kukurydza była dobrze odżywiona cynkiem od samego początku wegetacji. W stadium 5-6 liści powstaje zawiązek kolby, a od stadium 6-8 liści rozpoczyna się intensywny okres pobierania składników pokarmowych i tworzenia biomasy, a cynk, jak już wspomniano, jest potrzeby po to, aby roślina mogła efektywnie przetwarzać pobrane składniki (przede wszystkim azot) w plon.

Najczęściej stosowane terminy aplikacji to okres bezpośrednio po siewie oraz w stadium 3-4 liści. Do nawożenia można wykorzystać szereg nawozów, które znajdują się na rynku. Ważne jest jednak, aby w powyższych terminach aplikacji składnik ten stosować w formie tlenku cynku, siarczanu cynku lub ich mieszaniny. W sytuacji, gdy nie przeprowadzono nawożenia cynkiem na początku wegetacji, wskazany jest oprysk w fazie 6-10 liści kukurydzy. W tym celu należy zastosować nawozy o szybkim działaniu, np. zawierające cynk w formie chelatu. W tym czasie można przeprowadzić 1 lub 2 zabiegi dokarmiania, stosując łącznie 300-500 g Zn/ha. W praktyce można również połączyć stosowanie cynku we wczesnych fazach rozwojowych z dokarmianiem dolistnym, które, jak już wspomniano, wykonuje się w późniejszym okresie wzrostu.

BOR

Drugim bardzo ważnym mikroskładnikiem w nawożeniu kukurydzy jest bor. Znaczenie tego składnika wynika nie tylko z niezbędności dla rośliny (pełni w niej bardzo wiele funkcji, co między innymi korzystnie przekłada się na ilość zawiązanych ziarniaków w kolbie), lecz także z generalnie niskiej zasobności gleb w naszym kraju (ponad 80 proc. gruntów rolnych w Polsce jest ubogie w bor). Bor stosuje się przede wszystkim w sposób nalistny w podobnych stadiach rozwojowych, jak dokarmianie cynkiem. Dawka boru w zależności od dostępności tego składnika z gleby powinna mieścić się w zakresie od 200 do 500 g B/ha.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.92.160.119
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!