PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Chwasty w pszenżycie

Autor: dr Bogusława Jaśkiewicz

Dodano: 10-03-2008 11:06

Tagi:

Półkarłowe odmiany pszenżyta są szczególnie narażane na zachwaszczenie. Jak sobie z tym radzić?



Uprawa półkarłowej formy pszenżyta w porównaniu do formy tradycyjnej ogranicza straty plonu spowodowane wyleganiem. Wymaga też niższych wydatków na zakup nasion ze względu na mniejszą ilość wysiewu i na środki ochrony roślin z powodu rezygnacji ze stosowania regulatorów wzrostu. W krajowym rejestrze jest 6 półkarłowych odmian pszenżyta ozimego: Fidelio (zarejestrowane w 1997 r.), Woltario i Magnat (2000 r.), Zorro (2002 r.), Baltiko i Gniewko (2006 r.).

Niższe łany

Łan pszenżyta półkarłowego jest niższy o około 25 cm od łanu pszenżyta tradycyjnego. Elastyczność ściany źdźbła oraz wysokość roślin wpłynęły na to, że stały się one odporne na wyleganie i dzięki temu nadają się do intensywnej uprawy. Poprzez wyższe nawożenie azotowe, przy obniżonej skłonności do wylegania, dają wyższe plony w stosunku do odmian tradycyjnych. Jednak przy błędach w agrotechnice w łanach pszenżyta półkarłowego ze względu na wysokość roślin istnieje większe zagrożenie zachwaszczeniem aniżeli u odmian długosłomych, które są bardziej konkurencyjne dla chwastów ze względu na lepsze zacienienie gleby.

Uprawa pszenżyta półkarłowego zalecana jest na najlepszych glebach przeznaczonych pod pszenżyto, w dobrych stanowiskach, na których występuje większe niebezpieczeństwo zachwaszczenia niż na glebach słabszych. Ograniczona możliwość wjazdu na pole i panujące zbyt niskie temperatury wiosną utrudniają chemiczne zwalczanie chwastów, dlatego ruszają one wcześniej z wiosenną wegetacją.

Łan pszenżyta ozimego spełnia podstawowe warunki dobrej konkurencyjności wobec chwastów dzięki szerokim liściom, sztywnej słomie, dużej zwartości łanu, dobrej krzewistości. Niestety, duża koncentracja zbóż w zmianowaniu powoduje specjalizację gatunkową chwastów, objawiającą się występowaniem w uprawie pszenżyta m.in. miotły zbożowej, przytulii czepnej czy bratka trójbarwnego, które w dużym nasileniu szkodliwie oddziałują na łan. Chwasty wschodzą już jesienią, dobrze ukorzeniają się i zależnie od pogody przechodzą kolejne fazy rozwojowe przy niewielkiej masie liści. Zimą nie wymarzają, a przy zimie łagodnej, gdy jeszcze nie ruszyła wegetacja pszenżyta, potrafią dalej się rozwijać i wykorzystywać składniki pokarmowe – dotyczy to przytulii czepnej i miotły zbożowej. W przypadku kiepskiej kondycji łanu zbożowego wyrastają z nich później w okresie wegetacji najdorodniejsze okazy – najbardziej konkurencyjne dla pszenżyta i najtrudniejsze do zwalczania wiosną.

Wiosna na plantacji

Pielęgnacja mechaniczna (bronowanie) na wiosnę nie jest w pełni skuteczna, bo siewki wielu gatunków chwastów ukorzeniają się jesienią. Zastosowanie herbicydów jest wtedy jedynym interwencyjnym sposobem ograniczenia zachwaszczenia.

Chwasty dwuliścienne skutecznie zwalcza się po ruszeniu wegetacji niż później w fazie 1. kolanka. W zasiewach późnych lub przerzedzonych przez mróz albo pleśń śniegową młode siewki chwastów należy wiosną zwalczyć bronowaniem. W przypadku zasiewów wczesnych, gdy chwasty są już w fazie kilku liści, bronowanie wiosenne jest mało skuteczne. W przypadku późnych zasiewów, uszkodzeń zimowych czy niekorzystnych warunków dla pszenżyta do krzewienia i wzrostu wiosną, pewne zagrożenie może stanowić także owies głuchy. Chwast, który w dobrze zwartej oziminie nie dorasta do 20–30 cm, w rozrzedzonej może wyrosnąć ponad łan. Próg szkodliwości ekonomicznej dla owsa głuchego wynosi 10 szt./m2, miotły zbożowej 10 szt., a przytuli czepnej 2 szt.

Uprawy pszenżyta półkarłowego najczęściej są zagrożone wtórnym zachwaszczeniem, w fazie strzelania w źdźbło. Podczas intensywnego wzrostu i rozwoju oraz poprzez dokarmianie upraw chwasty mogą szybko przerosnąć krótki łan pszenżyta. Chwasty plączą i zasłaniają liście flagowe, dokłosie i kłosy, organy decydujące o plonie. Ponadto obciążają górne części roślin, powodując pochylenie i wyleganie. Zagrożenie takie istnieje szczególnie w przypadku ulewnych opadów deszczu.

Desykacja

Przed zbiorem pszenżyta (faza dojrzałości woskowej) należałoby zastanowić się, czy opłacalne i celowe byłoby przeprowadzenie desykacji. W momencie wykonania zabiegu chwasty powinny być zielone i znajdować się w fazie intensywnego wzrostu. Zabieg ten wpływa na równomierne dojrzewanie ziarna, niszczy chwasty, szczególnie perz. Umożliwia to przyspieszenie przygotowania stanowiska pod zasiew rośliny następczej.

Siew a chwasty

Opóźnienie terminu siewu pszenżyta skraca okres wzrostu wegetatywnego roślin jesienią. Gorzej rozwinięte rośliny nie mogą już nadrobić strat wiosną, gdyż w warunkach dłuższego dnia stymulowany jest rozwój generatywny. Krótszy okres wzrostu wegetatywnego powoduje spadek krzewienia produkcyjnego i przez to prowadzi do zmniejszenia obsady kłosów na jednostce powierzchni. Stwarza to dobre warunki dla ekspansji chwastów, które znajdują wolną przestrzeń do wzrostu. 

Autorka jest pracownikiem naukowym Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa-PIB w Puławach

Źródło: "Farmer" 02/2008

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.145.103.69
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!