PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Gęstość optymalna

Autor: prof. Kazimierz Noworolnik, Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa-PIB w Puławach

Dodano: 26-09-2008 10:05

Tagi:

Ustalenie odpowiedniej ilości wysiewu zbóż ozimych nie jest łatwe. Piszemy, jakie czynniki należy brać przy tym pod uwagę. Na plon zbóż składają się trzy elementy jego struktury: liczba kłosów na jednostce powierzchni, liczba ziarn w kłosie i masa 1000 ziarn.



tabela

Autor: K. Noworolnik

Liczba kłosów w łanie jest najmocniej związana z plonem ziarna – przeważnie im więcej kłosów, tym wyższy plon. Przy nadmiernym zagęszczeniu pędów produkcyjnych występują jednak zjawiska niekorzystne, jak wyleganie roślin, porażenie ich przez choroby, zmniejszenie liczby ziarn w kłosie i masy 1000 ziarn. Ważne jest uzyskanie optymalnego zagęszczenia roślin i kłosów w łanie zbóż. Można mieć na to wpływ poprzez zastosowanie właściwej gęstości siewu, która staje się przez to jednym z głównych czynników agrotechnicznych.

tabela

Autor: K. Noworolnik

Ilość wysiewu nasion zależy od wielu czynników: siedliskowych (zwięzłość, żyzność i odczyn gleby, pogoda, przedplon), biologicznych (gatunek zboża, odmiana, masa 1000 ziarn i ich zdolność kiełkowania, stopień zachwaszczenia pola, nasilenie chorób i szkodników zbóż w danym rejonie) i agrotechnicznych (wielkość nawożenia mineralnego, termin siewu, staranność uprawy roli, intensywność chemicznej ochrony roślin). Różna gęstość siewu nie wpływa istotnie na zawartość białka w ziarnie zbóż.

Gleba

Przechodząc z uprawą zbóż z gleb lepszych na średnie, a następnie na słabe, wzrasta efektywność zwiększonych ilości wysiewu. Wynika to z gorszego rozkrzewienia roślin rosnących w warunkach mniejszej zasobności gleb w składniki pokarmowe i wodę. Duża gęstość siewu nie jest jednak efektywna na glebach bardzo słabych, głównie ze względu na nadmierną wzajemną konkurencję o wodę i składniki mineralne, prowadzącą często do stresu, jeśli dostępność wody i pokarmu dla danej rośliny (przy zbyt dużej liczbie roślin) spadnie poniżej minimum fizjologicznego.

Przyczyną słabszej reakcji zbóż na gęstość siewu na glebach dobrych jest częstsze w tych warunkach występowanie wylegania i porażenia roślin przez choroby, które prowadzą do strat plonu. Na żyznych glebach rośliny z reguły silniej się krzewią i przy bujniejszym ich wzroście występuje nadmierne zagęszczenie łanu, co sprzyja nasileniu się wylegania i porażenia przez choroby.

Przedplon

Gorsze przedplony podobnie współdziałają z gęstością siewu jak słabsze gleby. Rośliny zbożowe są gorszymi przedplonami dla zbóż niż inne rośliny, gdyż pozostawiają stanowisko w gorszym stanie. Głównie chodzi o możliwość przenoszenia chorób podsuszkowych, niekorzystnie wpływających na liczbę kłosów w łanie. Dlatego po takich przedplonach należy stosować większy wysiew.

Gatunek, odmiana

Poszczególne gatunki zbóż, a także odmiany różnią się reakcją na gęstość siewu z powodu niejednakowej zdolności do krzewienia roślin, odporności na wyleganie i zróżnicowanych wymagań świetlnych. Pozytywnie na większą gęstość siewu reagują gatunki i odmiany słabo krzewiące się, tolerancyjne na wzajemne zacienienie się pędów w łanie i odporniejsze na wyleganie. Rzadziej należy wysiewać gatunki o przeciwstawnych właściwościach. Gęściejszego siewu wymaga pszenica, a rzadszego – jęczmień i żyto.

Nawożenie azotem

W miarę zwiększania nawożenia azotem słabnie dodatnia reakcja zbóż na dużą gęstość siewu. Wysokie dawki wzmagają rozkrzewienie zbóż, a nadmierne zwarcie łanu sprzyja rozprzestrzenianiu się chorób (wskutek gorszego przewietrzenia łanu) i nasileniu wylegania roślin. W takich warunkach obniża się dorodność ziarna i zwiększają się straty podczas zbioru. W warunkach niedoboru azotu obserwuje się niedostateczną liczbę kłosów na jednostce powierzchni, dlatego efektywna jest wówczas większa gęstość siewu.

Termin siewu          

W miarę opóźnienia terminu siewu wzrasta efektywność dużej gęstości siewu. Spowodowane jest to skróceniem okresu krzewienia się roślin i związanym z tym słabszym rozkrzewieniem roślin. Aby otrzymać optymalną liczbę kłosów, należy zwiększyć ilość wysiewu, w większym stopniu przy dużym opóźnieniu siewu i na słabszych glebach.

Chwasty

Na polach bardziej zachwaszczonych zboża lepiej reagują na większą ilość wysiewu niż w przypadku mniejszego zachwaszczenia. Podczas konkurencji między zbożem a chwastami o światło, wodę i składniki mineralne zwiększenie liczby roślin zboża na jednostce powierzchni prowadzi do osiągnięcia jego przewagi nad chwastami w łanie, co ogranicza rozwój chwastów poprzez zmniejszenie ich przestrzeni życiowej.

Choroby

Przy znacznym nasileniu chorób w łanie nieefektywna jest duża gęstość siewu, gdyż nadmierne zwarcie łanu skutkuje pogorszeniem jego przewiewności i osłabia odporność roślin na wyleganie. To ujemnie wpływa na mikroklimat łanu zbóż, gdyż podnosi się wilgotność powietrza i temperatura w obrębie łanu, co sprzyja rozprzestrzenianiu się chorób. W rejonie o nasilonym występowaniu chorób racjonalne jest zmniejszenie ilości wysiewu zbóż. Gęściejszy siew można zalecać natomiast przy planowaniu intensywnego chemicznego zwalczania chorób.

Zwiększenie normy wysiewu zbóż zaleca się ponadto przy wysokiej masie 1000 ziaren, słabej zdolności kiełkowania nasion i gdy uprawa roli wyraźnie odbiega od doskonałości. Dokładne zalecenia co do optymalnych ilości wysiewu poszczególnych gatunków zbóż ozimych podano w tabelach.

Źródło: Farmer 15/2008

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.158.15.97
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!