PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jak zebrać kukurydzę

Autor: prof. dr hab. Tadeusz Michalski

Dodano: 16-10-2007 13:45

Tagi:

Ten rok sprzyjał wzrostowi kukurydzy. Na wielu polach może okazać się jednak, że udział kolb w kukurydzy uprawianej na kiszonkę jest zbyt mały.



Rok 2007 zapowiada się jako sprzyjający kukurydzy. Ocena plantacji wykazuje, że w początku sierpnia stan kukurydzy był dobry, a w wielu miejscach wręcz bardzo dobry. Mimo dość suchej wiosny stan ilościowy roślin jest dobry, kukurydza jest wyrośnięta, a kolby dobrze wykształcone i zaziarnione. Co ważne – nie ma też problemów z głownią guzowatą, która masowo wystąpiła w ubiegłych dwóch latach (zwłaszcza w Wielkopolsce i okolicznych regionach), niszcząc kolby i pogarszając przydatność paszową kiszonki. Wysokość roślin kukurydzy na wielu plantacjach przekracza 2,5 m, tak więc plony zielonej masy będą wysokie. Zgromadzona w glebie po lipcowych opadach woda, nawet przy skąpych sierpniowych opadach, powinna zapewnić prawidłowe dojrzewanie roślin.

Liczenie kolb
Warto zwrócić uwagę na proporcje między kolbą a resztą rośliny. W warunkach takich jak w bieżącym roku udział kolb może być mniejszy niż zwykle, ponieważ deszczowe lato sprzyjało rozwojowi pędu wegetatywnego (łodyga z liśćmi), natomiast wielkość kolb w dużym stopniu zależeć będzie od gęstości łanu i warunków dojrzewania. Przy wysokim osadzeniu kolb – często 120 i więcej cm – sprzyjać to może wyleganiu roślin – przy deszczowym końcu lata i dobrym rozwoju kolb.
Warto przy okazji sprawdzić, jaki jest udział kolb w zbieranym plonie, ścinając 3–5 roślin i ważąc oddzielnie oczyszczoną z liści okrywowych kolbę i resztę roślin. Nie należy sugerować się tym, że masa kolby jest mniejsza niż łodyg i liści. W dobrej kukurydzy kiszonkowej udział kolb w świeżej masie wynosić powinien przynajmniej 30, a najlepiej ponad 40 proc. Mniejszy ich udział świadczyć będzie o popełnionych błędach agrotechnicznych, np. zbyt gęstym lub późnym siewie. Jeśli w zakiszanej masie kolby stanowią ok. 40 proc. masy plonu, to po wysuszeniu ich udział wynosi już ponad 50 proc., zaś w przeliczeniu na jednostki pokarmowe stanowią ponad 70 proc. wartości odżywczej.
Sucha masa
Najważniejszym parametrem jakościowym przy zbiorze na kiszonkę jest zawartość suchej masy. Należy dążyć, aby zawartość suchej masy w zakiszanej kukurydzy mieściła się w zakresie 28–36 proc. Jest to ważne z kilku powodów: 
- przy takiej wilgotności pasza dobrze się kisi, 
- straty są najmniejsze, brak wycieku soków,
- mniejsze są koszty transportu,
- koncentracja energii jest wystarczająca dla wydajnych zwierząt.

Spośród czynników decydujących o zawartości suchej masy w plonie niewątpliwie najważniejszym jest termin zbioru. Ziarno w momencie zbioru powinno mieć dojrzałość woskową, a nawet początek pełnej. Jak wynika z badań nad wpływem terminu zbioru, sterując nim, można zwiększyć zawartość suchej masy nawet o 1/3. Dzięki opóźnieniu zbioru udaje się zwiększyć także wartość energetyczną 1 kg kiszonki o 40–50 proc., a wartość białkową o 25 proc.

Jedną z metod poprawiania wartości paszowej kukurydzy kiszonkowej może być podwyższanie wysokości ścinania roślin. Dzięki wzrostowi udziału kolb w plonie i zwiększonej zawartości suchej masy w surowcu metoda ta pozwala uzyskać wysokoenergetyczną kiszonkę, zwłaszcza gdy warunki pogodowe nie sprzyjały rozwojowi kolb i ziarna. Dzięki podwyższonemu cięciu z 15 cm do 40 cm nad ziemią można poprawić wartość paszową kiszonki o mniej więcej 15 proc. Przy wyższym ścinaniu (50–70 cm) wartość paszowa nadal rośnie, ale trzeba liczyć się z większymi stratami plonu i trudnościami w zagospodarowaniu ścierniska.

Aby kiszonka miała dużą wartość energetyczną, zawartość s.m. podczas zbioru powinna wynosić 32–34 proc. Żeby uzyskać taką wartość, kukurydzę  trzeba zbierać późno, pod koniec dojrzałości woskowej lub dojrzałości prawie pełnej. Warto tu jednak zwrócić uwagę na różnice odmianowe i ich różne zachowanie podczas dojrzewania. Odmiany tradycyjne, o szybciej zasychających liściach i łodygach taką zawartość s.m. uzyskują w dojrzałości ciastowatej ewentualnie woskowej ziarna. Zbierając tego typu odmiany kukurydzy w późniejszych stadiach dojrzałości, uzyskuje się zbyt suchy materiał, w którym zawartość suchej masy przekracza 35 proc. W warunkach suszy możliwe jest przekroczenie nawet 40 proc. s.m., co może się skończyć spleśnieniem kiszonki. Zbyt późny zbiór rodzi dodatkowe koszty, ponieważ rosną wymagania odnośnie dokładności i jakości rozdrobnienia oraz szczelności silosów. Sieczkę z podeschniętej kukurydzy trudniej ugnieść w silosie, proces kiszenia przebiega wolniej, zaś sporządzona kiszonka często jest gorzej wyjadana przez zwierzęta.

Nowoczesne odmiany długo za-chowujące zielone liście i łodygi (typu stay green), które w zielonych częściach zawierają więcej wody, należy zbierać na kiszonkę w dojrzałości późnej woskowej lub pełnej ziarna, ponieważ dopiero w tej fazie zawartość suchej masy w całych roślinach przekracza 30 proc. Z kolei przy uprawie późnych odmian najczęściej termin zbioru wyznacza przymrozek. Temperatury rzędu -3OC niszczą kukurydzę i wtedy należy zebrać ją najpóźniej w ciągu 10 dni, tak by nie dopuścić do rozwoju grzybów na pędach.

Zbiór późniejszy
W porównaniu do zaleceń, jakie dawano jeszcze kilkanaście lat temu, dziś kukurydzę na kiszonkę zbiera się później. Nie zawsze jednak późny zbiór jest najlepszy. Warto tu zwrócić uwagę na wpływ warunków pogodowych, które decydują o uwilgotnieniu łodyg i liści. W roku suchym, kiedy pędy szybko podsychają (zwłaszcza u odmian tradycyjnych), trzeba zbierać, kiedy łodygi z liśćmi są jeszcze w części zielone, nawet gdy ziarno jest mniej dojrzałe.
Inny przykład – kiedy na skutek suszy lub innych niekorzystnych czynników udział kolb jest mały, wówczas na plon i jakość kiszonki zasadniczy wpływ ma masa łodyg i liści. W takich warunkach należy zbierać, kiedy pęd jest jeszcze zielony, bowiem czekanie na dojrzałość woskową nie tylko nie zwiększy plonu, ale może się pogorszyć strawność kiszonki. Niezbędna jest więc pewna elastyczność w ustalaniu terminu zbioru w poszczególnych latach, a decyzję trzeba podjąć w oparciu o ocenę udziału kolb, stanu dojrzałości ziarna, ale również stanu łodyg i  liści.

Technika zbioru
Kukurydza zbierana w początku dojrzałości pełnej wymaga pocięcia na odcinki poniżej 1 cm, podczas gdy przy zbiorze w dojrzałości mleczno-woskowej wystarczy 2,5 cm – co obniża koszty. Dobre rozdrobnienie wpływa na jakość skarmianej paszy – dzięki korzystniejszemu przebiegowi kiszenia i zmniejszeniu strat. W ostatnich latach nastąpił duży postęp w jakości i wydajności maszyn do zbioru. Zwiększyła się dokładność cięcia oraz wydajność. Dziś jednak odchodzi się od bardzo krótkiej sieczki, bo zbyt dokładne pocięcie (rozbicie) kukurydzy przed kiszeniem pogarsza strawność paszy w żwaczu. Dobry silosokombajn powinien umożliwić uzyskanie kiszonki o długości odcinków 1–2 cm, ale grubsze kawałki oraz ziarno powinny mieć naruszoną strukturę (walce zgniatające). Przy kiszeniu ważna jest organizacja zbioru, by dobrze wykorzystać sieczkarnię, a silos zapełnić jak najszybciej (1–2 dni). Linia odbiorcza do nowoczesnego silosokombajnu o wydajności 1,5 ha musi zapewnić możliwość odbioru, przewiezienia, złożenia do silosu i ugniecenia 50–70 ton sieczki w ciągu godziny. Nie zrobi się tego 2 ciągnikami z 3–4 małymi przyczepami.

Wskaźniki jakości pracy sieczkarni

Autor: M. Ptaszyński

Opis: Wskaźniki jakości pracy sieczkarni zbierających kukurydzę w dojrzałości woskowej

Kukurydza ma dużą wartości paszową i warto zadbać o dobre warunki kiszenia. Silosy przejazdowe powinny być niezbyt szerokie, by podczas wybierania dziennie ubywało przynajmniej 20–30 cm kiszonki. Najlepsze są jednaj silosy o trzech ścianach, z górnym załadunkiem i bocznym rozładunkiem. Dziś coraz częściej do zakiszenia kukurydzy stosuje się rękawy foliowe. Wbrew pozorom jest to jeden z tańszych sposobów konserwacji, polecany tym bardziej, że straty są tu wyraźnie mniejsze niż w silosach przejazdowych. Jest to szczególnie ważne przy produkcji kiszonki wysokoenergetycznej, kiedy otrzymuje się kiszonkę o wysokiej wartości paszowej, ale trudniej kiszącą się i wymagającą większej staranności przy tworzeniu silosu, jak też wybieraniu kiszonki.

Autor pracuje w Akademii Rolniczej w Poznaniu i jest prezesem Polskiego Związku Producentów Kukurydzy

Źródło: Farmer 16/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.105.205
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!