Jednym z podstawowych czynników warunkujących produktywność roślin zbożowych jest ich efektywność fotosyntetyczna będąca wypadkową: intensywności fotosyntezy, wielkości powierzchni asymilacyjnej i czasu jej trwania. U zbóż powierzchnię asymilacyjną tworzą źdźbła, liście i kłosy.

Ich udział w budowaniu plonu ziarna jest różny u poszczególnych gatunków.

U jęczmienia ozimego procentowy udział poszczególnych organów asymilacyjnych w budowaniu plonu przedstawia się następująco: 29 proc. kłos, 13 proc. liść flagowy, 24 proc. liść podflagowy, 16 proc. liść 3. i 4., oraz 18 proc. źdźbło. Jak zatem widać, końcowa masa każdego ziarniaka wypracowywana jest głownie przez liście środkowego piętra - odpowiadają za 40 proc. końcowej masy pojedynczego ziarniaka. Ze względu na tak znaczną rolę w budowaniu plonu, muszą być otoczone zdecydowanie bardziej pieczołowitą ochroną, niż ma to miejsce w przypadku np. pszenicy ozimej, u której organy te są odpowiedzialne za nieco ponad 20 proc. wysokości plonu.

Stosunkowo długa wegetacja jesienna i dynamiczny wzrost roślin w tym okresie przyczyniają się do relatywnie wyższej niż w przypadku innych gatunków zbóż ozimych podatności na choroby grzybowe liści. Nie zawsze udaje się je całkowicie wyeliminować. Nawet niewielkie ogniska, które przetrwały zimę pod śniegiem, stanowią wiosną zarzewie intensywnych, masowych infekcji. Wiedza na ten temat wymaga specyficznego postępowania w tym okresie. Musi ono uwzględniać zarówno aspekt odżywiania mineralnego roślin, jak i typowe zabiegi ochroniarskie.

Nawożenie mineralne, oprócz wpływu na poziom plonowania, odgrywa zasadniczą rolę w odporności roślin na choroby, wyzwalając w nich mechanizmy obronne, co pozwala im walczyć z chorobami. Azot stosowany w formie amonowej powoduje wzrost odporności na choroby podstawy źdźbła, z kolei aplikowany w formie azotanowej wywołuje spadek odporności na rdzę źdźbłową. Stosowanie wyższych dawek azotu może spowodować nasilenie występowania mączniaka właściwego.

Dobre zaopatrzenie jęczmienia w fosfor zmniejsza u tego gatunku nasilenie występowania zgorzeli podstawy źdźbła i mączniaka. Brak potasu, czy jego niedobór, odbija się mniejszą odpornością roślin na wszelkie infekcje grzybowe. Magnez jest nie tylko niezbędny w procesie fotosyntezy, gdyż wchodzi w skład chlorofilu, ale wpływa także na poziom odporności roślin. Wzbogacenie żywienia roślin o nalistne podanie takich mikroelementów jak cynk, miedź wzmacnia je i utrudnia porażenie przez patogeniczne grzyby.