PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kukurydza - koszty uprawy, oszczędzać czy nie?

Autor: Sylwia Radzyńska, Tadeusz Szymańczak

Dodano: 01-02-2010 16:38

Tagi:

Kiedy idzie nowy sezon zawsze zastanawiamy się, co posiać, na czym zarobić, ale na te pytania nigdy nie możemy znaleźć właściwej odpowiedzi. Czemu?. Zawsze zależymy od pogody lub polityki albo obu czynników na raz.



Oba czynniki w skutkach mogą a przeważnie są dla nas rolników bardzo przykre, szczególnie pod względem ekonomicznym. Rzadko zastanawiamy się gdzie możemy zaoszczędzić, aby mieć mniejsze koszty i nakłady, a przez to lepszy efekt ekonomiczny. Spróbujmy krok po kroku zastanowić się, co możemy zrobić. Na początku mając jeszcze dużo czasu powinniśmy zbadać glebę to najprostszy i najtańszy sposób na oszczędności. W Polsce stan gleb pod względem kwasowości wygląda bardzo źle żeby nie powiedzieć, że fatalnie. Widać to dokładnie na poniższym rysunku. Oceniając ten stan możemy powiedzieć, że 70% gleb w Polsce wymaga wapnowania, a 50% natychmiastowego wapnowania. Pod tym względem mamy bardzo zdegradowane gleby. Większość roślin wymaga odczynu zbliżonego do obojętnego.

Wysoka aktywność glinu, wodoru i manganu w glebach kwaśnych (o pH poniżej 5,5) sprzyja, bowiem pobieraniu i kumulacji metali ciężkich (Cd, Mn, Zn, Cu, Pb i innych) w roślinach.
Właściwe stosowanie nawozów wapniowych ma szczególnie istotne znaczenie w produkcji kukurydzy ekologicznej, jak również w systemach integrowanej produkcji, gdzie, jakość jest kontrolowana na obecność metali ciężkich.

NAUKA Z PRAKTYKĄ W UPRAWIE KUKURYDZY
Wiedza jest kluczem do sukcesu. Nauka i wiedza jest bardzo ważnym elementem postępu w naszej cywilizacji. Wdrażanie postępu biologicznego i technicznego poprzez badania i doświadczenia daje nam odpowiedzi w odpowiednim czasie. Im czas ten jest krótszy tym lepiej, im powtórzeń jest więcej tym lepiej, ten element jest szczególnie ważny w rolnictwie, gdzie wiele badań i doświadczeń zależne jest nie tylko od człowieka, ale też od warunków klimatycznych, glebowych, a także położenia geograficznego. Oczekiwania rolników zawsze są podobne i zmierzają do poprawienia, jakości i wydajności z jednostki powierzchni, przy zmniejszonych lub optymalnych kosztach i nakładach.

SKĄPSTWO CZY ROZWAGA
W Polsce bardzo duża grupa rolników nie przywiązuje wagi do nawożenia, które ma decydujący wpływ, na jakość naszego produktu końcowego, ale również na koszty produkcji. Powinniśmy nauczyć się rozważnego oszczędzania: „rolnik nie może być skąpcem, musi być oszczędnym”. To bardzo ważne sformułowanie. W dziedzinie nawożenia niczego nowego odkryć się nie da, powinno się zacząć od badania gleby. Wydanie kwoty od 12 do 16 zł/ha jest najlepszą i najtańszą inwestycją. Kwaśna gleba (4,5 do 5,5 ph) powoduje ograniczenie poboru składników pokarmowych, a w skrajnych przypadkach nawet powoduje zablokowanie poboru. Na diagramie widać to najlepiej na przykładzie fosforu (rysunek 1).
Najczęściej wystarczy zbadać samo ph i w niektórych przypadkach zwapnować glebę, co jest najtańszą formą podwyższenia plonów przy stosunkowo niewielkim koszcie. Taki zabieg już w pierwszym roku może podnieść plon od 0,5 do 1,5 t ziarna.

Nawozy mineralne są coraz droższe i dlatego ich stosowanie musi być coraz rozważniejsze. Stosowanie skąpych dawek powoduje spadek plonu i pogorszenie jakości plonu. Stosowanie ich w nadmiarze powoduje nieuzasadniony wzrost kosztów, pogorszenie jakości plonu, a także może spowodować blokowanie pobierania niektórych innych składników pokarmowych, co zostało przedstawione w tabeli 2. Przy nadmiernym stosowaniu nawozów mineralnych wchodzimy w konflikt z ochroną środowiska.

Tabela 2.

Wysoki poziom nadmiar

Ograniczenie blokowanie

Ca – wapń

K, Mg, B, Zn, Mn, Fe

K – potas

Mg, B, Ca

P – fosfor

K, Zn, Cu, Fe

N – azot

K, B, Cu

Cu – miedź

Fe, Mg

Zn – cynk

Fe

Mo – molibden

Cu

Mg – magnez

Fe

Ważny składnik pokarmowy, jakim jest bor występuje i jest wprowadzany do gleby z częściami organicznymi roślin, tu trzeba zrobić niezmiernie ważną uwagę!!!

Wykorzystywanie słomy w spalarniach i piecach na słomę, a szczególnie spalanie słomy na polu jest bardzo szkodliwe dla środowiska, a w szczególności gleby, która jest żywym organizmem. Samą chemią i pierwiastkami nie zastąpi się materii organicznej, więc wypalając ścierniska, budujemy step na własne życzenie! Wartość ze sprzedanej słomy jest mniejsza niż zakup składników pokarmowych, które musimy wnieść do gleby, aby zrównoważyć ubytek.

JAK SPRAWDZIĆ OBSADĘ ROSLIN NA POLU?

Obsada roślin na polu po wschodach powinna być tą obsadą, jaka pozostanie do zbioru. W fazie 3-4 liścia możemy już się zorientować czy nasze założenia zostały spełnione. Można to sprawdzić posługując się poniższą tabelą 3.

Tabela 3.

Liczba nasion lub roślin na

5 m długości rzędu

Średnia odległość między nasionami lub roślinami w rzędzie

Gęstość siewu lub obsada roślin w szt/ha

dla rozstawu 75 cm

28

17,9

74 667

29

17,2

77 333

30

16,7

80 000

31

16,1

82 667

32

15,6

85 334

33

15,2

88 000

34

14,7

90 667

35

14,3

93 334

36

13,9

96 000

37

13,5

98 667

 

Korzystając z tabeli 3:

Na losowo wybranym rządku odmierzyć odcinek 5 m i policzyć rośliny, następnie odszukać w tabeli obsadę na 1 ha, która jest odpowiednia dla naszego mieszańca kukurydzy. Dla uzyskania wyniku odzwierciedlającego stan faktyczny, wskazane jest powtórzenie pomiaru w kilku miejscach pola. Można powtarzać pomiary na wszystkich rzędach całej szerokości siewnika, pozwoli to na sprawdzenie precyzji siewu poszczególnych sekcji siewnika. Aby uniknąć  błędu najlepiej jest przed rozpoczęciem siewu zrobić próbę - najlepiej na trawie tak, aby nasiana wypadające z poszczególnych sekcji nie przetaczały się i wtedy policzyć nasiona na 5 mb oraz zmierzyć odległość między ziarnami, to może nam pozwolić na wyeliminowaniu błędu już przed siewem.

Korzystając z tabeli można precyzyjnie określić gęstość siewu i obsadę roślin na polu, ale powinniśmy być bardziej przezorni i nie po fakcie mierzyć odległości między roślinami, ale przed wyjazdem siewnika w pole. Powinniśmy przejechać testowo i określić czy zgodnie z zaleceniami nasz siewnik wysiewa. Musimy pamiętać, że precyzja ma istotny wpływ na wielkość a nawet i jakość naszego plonu, to obrazuje poniższe doświadczenie. Podobne wyniki są w innych latach.

Wpływ gęstości siewu na plonowanie 2007 Skrzelew

gęstość w rzędzie

ilość ziarna (tys/ha)

szer (m)

dł (m)

kg/Plo t

%

mokra    t/ha

średnia (t/ha)

średnia wilg %

co 12 cm

111,1

12

54

686

31,5

10,58

 

 

co 12 cm

111,1

12

54

669

31,8

10,32

 

 

co 12 cm

111,1

12

54

693

31,7

10,69

 

 

co 12 cm

111,1

12

54

677

31,8

10,45

10,51

31,70

co 13 cm

102,6

12

54

694

31,6

10,71

 

 

co 13 cm

102,6

12

54

693

31,5

10,69

 

 

co 13 cm

102,6

12

54

710

30,9

10,96

 

 

co 13 cm

102,6

12

54

712

31,8

10,98

10,84

31,45

co 14 cm

95,2

12

54

728

30,3

11,23

 

 

co 14 cm

95,2

12

54

734

30,6

11,32

 

 

co 14 cm

95,2

12

54

739

30,6

11,41

 

 

co 14 cm

95,2

12

54

726

30,7

11,2

11,29

30,55

Różnica

=

0,78

t

W tym miejscu należy sobie postawić pytanie czy to koniec możliwości w oszczędzaniu w uprawie kukurydzy? Oczywiście, że nie. Czy możemy skorzystać z tych możliwości?. Tu pojawia się wiele wątpliwości. Świat wprowadza do produkcji rolniczej postęp biotechnologiczny dopuszczając do uprawy rośliny zmodyfikowane w tym również kukurydzę. Wraz ze wzrostem i dynamiką rozwoju w rolnictwie pojawiają się nowe zagrożenia takie jak omacnica prosowianka, która powoduje potężne szkody w uprawie kukurydzy, szczególnie na południu Polski.

Szkody te są o coraz większym znaczeniu gospodarczym i wynoszą około 0,5 mld zł rocznie. To nie koniec naszego nieszczęścia, bo od 2005 r. zagościła, nieproszona, u nas na plantacjach stonka kukurydziana, która w bardzo szybkim tempie rozprzestrzenia się i zasiedla nowe obszary. Walka z tymi szkodnikami jest bardzo trudna, gdyż atakują one kukurydzę, która ma 2 do 3 metrów wysokości. W pierwszej kolejności napotykamy na barierę techniczną, bo nie posiadamy takiego sprzętu naziemnego, aby wjechać w taką kukurydzę, a druga bariera to brak środków chemicznych do wykonywania zabiegów, gdyż procedury rejestracyjne są bardzo skomplikowane i długotrwałe.

Dopuszczając do uprawy kukurydzę modyfikowaną usunęlibyśmy te bariery, tym bardziej, że prawo Unii Europejskiej dopuszcza do uprawy GMO. To prawo polskie jak zwykle jest trochę skomplikowane. Ustawa nasienna mówi, że jest zakaz sprzedaży nasion odmian modyfikowanych, natomiast nie mówi, że nie można ich siać. Wielu rolników szczególnie z południowej Polski skorzystało z tej luki prawnej i zakupili nasiona kukurydzy za granicą w Czechach czy Słowacji. Jakie korzyści możemy mieć z uprawy kukurydzy zmodyfikowanej? Po pierwsze nie wykonujemy zabiegów chemicznych na tego szkodnika, po drugie nie mamy strat z powodu łamania się kukurydzy, straty te mogą wynosić od 30 do 50% na plantacji. Po trzecie kukurydza nie jest porażona, mitotoksynami, które u ludzi wywołują choroby nowotworowe. Po czwarte nie spada plon nawet 1 do 2 t/ha, a przede wszystkim jest zdrowa, co w obecnej dobie wolnego rynku i konkurencji ma to ogromne znaczenie ekonomiczne. Po piąte nie mamy kłopotu ze zbytem zdrowej i bezpiecznej żywności. Powinniśmy wszystko zrobić, aby mieć jednakowe warunki jak pozostali rolnicy w UE.

Następne spostrzeżenie to, że kukurydza z ziarnem typu dent była zdecydowanie mniej porażona przez głownię guzowatą niż flinty(z obserwacji własnych). Bardzo ważnym elementem jest to, że denty młócą się o wiele łatwiej jak też lepiej oddają wodę przez roślinę i o wiele lepiej się suszą, co ma wpływ na koszty. Koszty suszenia są o kilka procent mniejsze. Producenci kukurydzy na kiszonkę powinni zwracać uwagę na taką kukurydzę, która daje bardzo wysokie plony ziarna. Wówczas kiszonka ma wysoką koncentrację energii. Drugim czynnikiem, który decyduje o jakości i lepszym wykorzystaniu kiszonki jest typ ziarna - dent, ma on większą koncentrację energii, która jest lepiej wykorzystywana przez przeżuwacze.

Na zdjęciach różnice

                               

Trzecie spostrzeżenie to, że przy takich wydajnościach kukurydzy na mokro można przeznaczać niektóre odmiany na przemysł gorzelniczy pod potrzeby biopaliw. Jest to o tyle ważne, że przy tym kierunku można by uniknąć bardzo wysokich kosztów suszenia, przez co można by poprawić wynik finansowy. Badania takie zostały przeprowadzone i tu również preferowane są odmiany z ziarnem typu dent. Do tej grupy należą np.

Lp.

Odmiana

Plon kuku mokrej

% Wilg.

Plon suchej masy(14%)

Wyd. spirytusu z 1q

Ilość spirytusu

kg/ha

kg/ha

suchej kukurydzy (L/q)

L/ha

1

PR39F58

11995

34,3

9163,22

38,76

3551,66

2

CLARICA

11548

34,8

8754,77

40,23

3522,04

3

PR39D81

11861

32,1

9364,75

36,87

3452,78

 

            Gleba jest żywym organizmem, w której rozwijają się pożyteczne bakterie i grzyby i one muszą mieć odpowiednie warunki do rozwoju. Nadmiar lub niedostatek niektórych składników pokarmowych powoduje zakłócenie równowagi, dlatego tak istotne są badania gleby. Badania gleby dają nam informacje ile danych składników pokarmowych mamy w glebie. Naszym zadaniem jest uzupełnienie dawki składników pokarmowych pod odpowiednią roślinę według zaleceń agrotechnicznych.

            Wykorzystanie nauki i wiedzy powoduje, że możemy optymalizować nakłady i mieć lepsze efekty. Przy produkcji kukurydzy na wszystkie kierunki powinniśmy stosować nawozy, które zawierają nie tylko makroskładniki jak azot, fosfor, potas czy magnez, ale również mikroskładniki, które są niezbędne do podniesienia wydajności i jakości plonu. Nawozy takie zazwyczaj powinny zawierać N-6 P-20 K-28 makroskładników oraz (S) siarki – 7,5% (Ca) wapń - 2,8%             (Fe) żelazo – 0,03% (Mn) mangan – 0,03% (Zn) cynk – 0,02% (Cu) miedź – 0,02%           (B) bor – 0,02% .

            Kukurydza jest wrażliwa na brak wapna, niski poziom tego składnika odbija się bardzo niekorzystnie, gdyż blokowane jest pobieranie fosforu, a wtedy młoda roślina jest fioletowa lub brązowa. Kukurydza jest siarko-lubna, a obecnie stan naszego środowiska znacznie się poprawił i nie mamy, do czynienia z tzw. kwaśnymi deszczami, dlatego ten pierwiastek powinniśmy wprowadzać do gleby. Olbrzymie znaczenie w rozwoju kukurydzy, a szczególnie w początkowej fazie odgrywa cynk (Zn) i miedź (Cu) pierwiastki te odpowiadają za rozwój systemu korzeniowego, a w szczególności rozwoju włośników, których jest setki kilometrów na jednej roślinie. Według Prof. Witolda Grzebisza właściwie zbilansowany (Zn) cynk powoduje, że możemy obniżyć dawki azotu. Włośniki odpowiadają za pobieranie wody i składników pokarmowych transportując je do korzeni przewodzących, z których składniki pokarmowe dostarczane są do liści, aby mogła odbywać się niezakłócona, prawidłowa fotosynteza. Z obserwacji naszych wynika, że zastosowanie przez aplikator, przy siewie nasion kukurydzy, dawki 250 kg/ha nawozu daje wzrost plonów od 550kg nawet do jednej tony ziarna z jednego hektara, a co za tym idzie poprawia się nam końcowy wynik finansowy. Reasumując, widzimy, że badania gleby, a także nawozy z mikroelementami dają nam wzrost dochodu z hektara o 200 i więcej zł. Wynik ten mógłby być jeszcze bardziej korzystny gdyby cena kukurydzy była w granicach 550 do 600 zł za tonę i taka powinna być.

PODSUMOWANIE

Patrząc na procentowy udział w kosztach i nakładach, co ma decydujący wpływ na nasze dochody. Po pierwsze są to dwie pozycje koszty suszenia i nawożenie, które sięgają prawie 60%. Przy kosztach suszenia olejem opałowym, jako najdroższego źródła energii możemy przejść na gaz wówczas te koszty mogą spaść o kilka do kilkunastu procent w zależności od rodzaju suszarni. Jeśli chodzi o koszty nawożenia musimy zbadać ph i zoptymalizować nawożenie stosując dawki wynikające z zaleceń pod odpowiednie plony. Spełniając ten warunek oszczędzamy nawet do 15%. W pozycji kosztów stałych niewiele możemy zmienić. Mają one wpływ w zależności od wielkości gospodarstwa w bardzo małych gospodarstwach będą one większe niż w gospodarstwach średnich i dużych. Jeśli chodzi o koszty nasion, tu nie należy oszczędzać, gdyż dobry materiał siewny kwalifikowany daje nam gwarancję dobrych plonów, co ma istotny wpływ, na jakość a także wynik finansowy.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.235.183
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!