PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kukurydza w roku 2014 - ostrożny optymizm

Kukurydza w roku 2014 - ostrożny optymizm

Autor: Prof. Tadeusz Michalski

Dodano: 12-04-2014 00:18

Tagi:

Rok 2012 był niezbyt korzystny dla uprawy zbóż i kukurydzy w wielu rejonach świata.



W USA, głównym producencie kukurydzy, plony były wyjątkowo niskie z powodu długotrwałej suszy. Również w wielu krajach Europy odnotowano straty w plonach, co spowodowało duży import ziarna zbóż, zwłaszcza kukurydzy. Skutkowało to wysokimi cenami zbóż i produktów ich przerobu.

Skorzystała na tym zwłaszcza Polska, gdzie uzyskano najwyższe jak do tej pory plony kukurydzy (73,5 dt/ha), a jednocześnie powierzchnia uprawy kukurydzy na ziarno znacząco wzrosła - do 543 tys. ha. Ze zbiorami blisko 4 mln t ziarna staliśmy się jednym z ważniejszych producentów, a także eksporterów kukurydzy. Dochody rolników też znacząco wzrosły, chociaż nie wszystkim udało się wynegocjować dobre ceny sprzedaży.

Po słabym dla kukurydzy roku 2012, wiosną 2013 roku w wielu krajach zasiewy kukurydzy wzrosły, a prognozy światowej produkcji były optymistyczne.

Rzeczywiście, światowe zbiory ziarna kukurydzy wyraźnie się zwiększyły, osiągając prawie 1 mld t. Główni producenci ziarna, USA i Chiny, uzyskali rekordowe zbiory, zaś w Europie zbiory w Unii Europejskiej zwiększyły się o 6,8 mln ton (do 64,5 mln t). Dla rolników z UE szczególnie niepokojące były prognozy z Rosji i Ukrainy, gdzie znacząco wzrosła powierzchnia zasiewów kukurydzy.

Aktualne dane wskazują, że na Ukrainie zbiory kukurydzy wyniosły 31 mln t., zaś w Rosji - prawie 12 mln t Powyższe dane wskazują jasno, że sezon 2013/14 r. jest niewątpliwie trudniejszy dla producentów kukurydzy w Polsce. Mimo nie najgorszych wyników produkcyjnych, duża podaż kukurydzy na rynkach sprawiła, że ceny ziarna znacząco spadły; mniejszy też będzie zapewne eksport ziarna.

KUKURYDZA W POLSCE W ROKU 2013

Dobre wyniki produkcyjne, wysokie ceny i duży popyt na ziarno w sezonie 2012/13 skłoniły rolników do zwiększenia uprawy kukurydzy ziarnowej w roku 2013. Według GUS, w Polsce w ostatnim roku powierzchnia zasiewów kukurydzy na ziarno była rekordowa i wyniosła 613 tys. ha, czyli o 13 proc. więcej w porównaniu do 2012 r., a blisko 100 proc. więcej od średniej z lat 2005-2011.

Ponieważ na kiszonkę przeznaczono ok. 480 tys. ha był to drugi rok, gdy powierzchnia uprawy kukurydzy znacząco przekroczyła 1 mln ha. Zbiory ziarna GUS wyszacował na 4,0 mln t, tj. nieco więcej niż w 2012 r. Plony kukurydzy ziarnowej określono średnio na 65,8 dt/ha, tj. o 13,3 proc. mniej niż w roku ubiegłym. Według szacunków PZPK, wynik ten jest przeszacowany − plony kukurydzy były jednak trochę niższe, zważywszy na szereg ekstremalnych zjawisk pogodowych i problemy agrotechniczne.

W roku 2013 korzystnie na rozwój kukurydzy wpływał dostatek wody na początku lata i generalnie dość wysokie temperatury w okresie wegetacji kukurydzy (tab. 1.). Ze względu jednak na duże lokalne różnice pogodowe i dużą zmienność w regionach w trakcie wegetacji, w poszczególnych województwach wystąpił szereg problemów agrotechnicznych, wpływających na obniżkę poziomu plonów:

- opóźnienie prac polowych i lokalne znaczne opóźnienia siewów kukurydzy na skutek przedłużającej się zimy

- chłody majowe spowodowały znaczne opóźnienia w rozwoju później zasianej kukurydzy

- gorsze przygotowanie gleby do siewu oraz mało efektywna ochrona roślin przed chwastami, na skutek ograniczonych możliwości wjazdu na nasiąknięte wodą pola

- intensywne opady deszczu w maju i czerwcu spowodowały liczne podtopienia i duże szkody w zasiewach

- wysokie temperatury i braki opadów w II połowie lipca pogorszyły zapylanie i słabszy rozwój kolb, zwłaszcza na glebach słabych

- drugi atak suszy w sierpniu niekorzystnie wpłynął na plon ziarna i skrócił wegetację

- na skutek późnych siewów, jak też przyschnięcia w okresie posuchy sierpniowej wystąpiły duże problemy z wysychaniem ziarna

Na skutek tego zróżnicowanie planacji kukurydzy w roku 2013 było wyjątkowo duże, a efekty bardzo zróżnicowane. W regionach zachodnich uzyskiwano wysokie, a często bardzo wysokie plony (15-16 t mokrego ziarna; 55-60 t zielonki).

Z kolei w rejonach, gdzie opóźnienia siewu i susza nałożyły się, plony były niskie (np. 5-8 t mokrego ziarna). Podobnie bardzo zróżnicowana była wilgotność zbieranego ziarna - od plantacji, na których zbierano przy wilgotności 22-25 proc., do zborów bardzo wilgotnego ziarna, które ledwo osiągało 35 proc.

Znacznie trudniejsza niż w roku ubiegłym jest także sytuacja rynkowa. Wprawdzie w roku 2013 kukurydza dobrze poradziła sobie z trudnościami pogodowymi i na ogół nieźle się udała, jednak pod względem ekonomicznym jej uprawa nie była już tak opłacalna jak w sezonie 2012/13. W ostatnim roku kukurydza na ogół obrodziła na całym świecie i ceny dla nowych zbiorów mocno spadły.

Ceny ziarna spadły do 650-680 zł za tonę i niełatwo je sprzedać, bowiem dużą konkurencję stanowi bezcłowy import z Ukrainy, w cenie ok. 600 zł za tonę. Tradycyjnie też do południowej Polski napływa tańsze ziarno z Węgier i Słowacji. Raczej więc nie zapowiada się, by w najbliższych miesiącach ceny mogły znacząco wzrosnąć.

Niskie ceny działają jednak stymulująco na zwiększone zużycie kukurydzy w kraju i eksport w kierunku zachodnim. W przemyśle paszowym ostatnio wzrosło znacznie zużycie ziarna kukurydzy, kosztem drogiej pszenicy.

NIE REZYGNOWAĆ Z KUKURYDZY

Począwszy od drugiej połowy lat 90. obserwujemy rosnącą konkurencyjność kukurydzy w stosunku do innych zbożowych, jak też typowych roślin paszowych. Dotyczy to nie tylko terenów o najlepszych warunkach klimatycznych, ale również rejonów wyżynnych i województw północnych, gdzie ryzyko dojrzewania jest większe. Jedną z przyczyn ekspansji kukurydzy było wyhodowanie wczesnych, a jednocześnie plennych mieszańców.

Dobierając odpowiednie mieszańce do gospodarstwa, tworzymy warunki do uzyskania wysokich i stabilnych plonów, a ryzyko uprawy jest coraz mniejsze. Dziś w Polsce kukurydza plonuje wysoko, rokrocznie od 30 proc.do nawet 100 proc. wyżej niż inne zboża (tab. 2.). Ma to duże znaczenie zwłaszcza dla średnich i małych gospodarstw, bowiem z małej powierzchni można wyprodukować dużo paszy lub surowca rynkowego.

Zbiory ziarna kukurydzy w Polsce poprawiają bilans zbożowy, zarówno na poziomie gospodarstwa, jak i całego kraju. Chodzi tu nie tylko o wyższe plonowanie, ale też zmniejszenie ryzyka i uzyskanie wyższej pewności zbiorów. Polska leży w strefie klimatu przejściowego, o dużej zmienności, zwłaszcza pod względem opadów. Okres krytyczny w rozwoju kukurydzy przypada około dwa miesiące później niż u zbóż podstawowych. Dzięki temu dobre plonowanie kukurydzy przypada często na lata nieurodzaju zbóż i odwrotnie. Trzeba sobie uzmysłowić, że kukurydza stała się dziś drugim po pszenicy ozimej zbożem (rys. 2.), a jednocześnie drugim po pszenicy towarem eksportowym.

Patrząc perspektywistycznie, wydaje się, że jesteśmy "skazani" na kukurydzę. Wszystko wskazuje, że w najbliższych latach proces ocieplenia klimatu będzie postępował, a z nim zmieniają się warunki uprawy roślin. Najbardziej skorzystać z tego może kukurydza, roślina ciepłolubna, mająca mechanizm fotosyntezy typu C-4, doskonale radzący sobie w wysokich temperaturach i pozwalający na oszczędną gospodarkę wodną. Wydłużył się wyraźnie okres wegetacji, a okres bez przymrozków jest dłuższy o ok. jeden miesiąc.

Tym samym w środkowo-zachodniej Europie warunki do uprawy kukurydzy poprawiły się, można też uprawiać bardzie plenne odmiany późniejsze. W związku z tym już teraz powinniśmy przygotować się na te zmiany - np. przemyśleć strukturę upraw i plany inwestycyjne w swoich gospodarstwach.

Patrząc na kukurydzę jako źródło paszy, zauważyć można, że ciągle jeszcze zbyt mało wykorzystuje się ją w żywieniu zwierząt. Obliczenia wskazują, że stosując nowoczesne systemy żywienia bydła, powinniśmy uprawiać ponad 1 milion hektarów kukurydzy kiszonkowej, tj. 2 razy więcej niż obecnie. W żywieniu wysokowydajnego bydła zużywa się coraz więcej ziarna kukurydzy, a jest jeszcze przecież dynamicznie rozwijający się sektor drobiarski oraz znaczna ciągle produkcja świń.

Większa powierzchnia uprawy kukurydzy sprzyja rozwojowi przemysłu przetwórczego. W polskich młynach przetwarza się około 200 tys. t ziarna, a możliwości przerobu na alkohol (nie do końca wykorzystane) przekraczają 500 tys. t. Niższe ceny w bieżącym roku sprzyjać na pewno będą wzrostowi zużycia przez przemysł. Ważnym kierunkiem wykorzystania kukurydzy kiszonkowej staje się produkcja na potrzeby biogazowni.

Obecnie biogazownie w Polsce zużywają surowiec kukurydziany z ok. 20 tys. ha, podczas gdy w Niemczech przekraczają 800 tys. ha. Niemcy kupują ponadto znaczne ilości kiszonki z kukurydzy z polskich terenów przygranicznych. Kukurydza to również ważny surowiec do tzw. współspalania w dużych elektrowniach. Produkcja na potrzeby energetyki to obiecujący i - co ważne - stały rynek dla producentów kukurydzy.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (4)

  • ews 2014-04-13 14:33:35
    u mnie daje 20 to z ha
  • z. 2014-04-13 09:47:06
    ....wiem ile się zbiera z jedynki przy pełnym zaangażowaniu ...... jakoś w tym miejscu z piątki muszę się zastanowić...nad niedzielną ?fantazją.....jeśli to nie fantazja to ja nie mam pojęcia o uprawie kuku......@ JAcob......to... ? na jedynce w tym roku muszę mieć :)17 t suchej......i tej wersji się trzymajmy...:):) podrzuć to nawożenie, to mi się wreszcie może coś uda.... Pozdrawiam.
  • mrówka123 2014-04-13 09:15:04
    a jakie dałeś nawożenie JAcob?
  • JAcob 2014-04-13 00:37:20
    Żadna inna roślina nie dałaby mi 12 t suchego ziarna z hektara V klasy.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.104.202
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!