Głownia guzowata kukurydzy wywołana jest przez grzyba Ustilago maydis. Straty mogą sięgać od 5 do 10 proc. Choroba prowadzi do obniżenia masy zbieranego plonu i jego jakości poprzez zmniejszenie dorodności oraz zanieczyszczenie zarodnikami. Powoduje także utrudnienia w zbiorze na ziarno poprzez jego wyższą wilgotność. W związku z tym, że nie wykazano, aby Ustilago maydis wytwarzał mikotoksyn nie jest szkodliwa dla ludzi i zwierząt.

Źródłem infekcji jest zainfekowany materiał siewny, resztki pożniwne roślin oraz zakażona gleba, na których zimuje grzyb.

W sezonie wegetacyjnym mogą pojawić się trzy generacje. Pierwsza rozwija się przez rośliny od czwartego do siódmego liścia, druga w czasie kwitnienia i wypełniania ziarna, a ostatnia w fazie dojrzałości mlecznej ziarniaków.

Charakterystycznym objawem porażenia kukurydy jest powstawanie narośli
(guzów) na liściach, korzeniach podporowych, łodygach, wiechach i kolbach. Narośle powstają w wyniku nadmiernego dzielenia się komórek i ich zbytniego powiększania się. Początkowo są białe i miękkie okryte cienką srebrzystą błoną, która wysycha i pęka, odsłaniając wnętrze z masą ciemnych zarodników.  

Aktualnie na plantacjach kukurydzy może pojawić się trzecia generacja choroby. Wówczas grzybnia rozwija się na czubkach kolb, zwłaszcza nie osłoniętych liśćmi okrywkowymi lub atakuje pojedyncze ziarniaki. W fazie trzeciej generacji głowni guzowatej grzyb nie wytwarza toksyn i nie ma wpływu na pogorszenie walorów smakowych paszy.

W celu zminimalizowania skutków tej choroby polecane jest stosowanie zaprawionych nasion oraz utrzymanie roślin w dobrej kondycji w fazie kwitnienia.