Od kilku lat obserwuje się tendencję odchodzenia od uprawy zbóż jarych na rzecz bardziej odpornych na suszę ozimych, nawet jeśli oznacza to (np. w przypadku pszenicy) siew w bardzo opóźnionych terminach agrotechnicznych (po późno schodzących przedplonach, takich jak burak cukrowy czy kukurydza na ziarno). Niewystarczająco przekonuje producentów fakt, że siejąc formę jarą, uzyskuje się wprawdzie mniejszy plon ziarna, ale o lepszych parametrach jakościowych. Decyzja o uprawie tych zbóż częściej wynika z konieczności niż ze świadomego wyboru. Ich powierzchnia zwiększa się przede wszystkim w latach, kiedy dochodzi do pozimowych strat ozimin. Wówczas wchodzą one najczęściej w miejsce przeoranego rzepaku lub likwidowanych zbóż ozimych. Ostatnie jednak lata okazywały się mało sprzyjające dla tych upraw, które z powodu okresowych susz zyskały miano bardzo zawodnych w plonowaniu. W okresie spiętrzenia wiosennych prac polowych trudniej także w tych uprawach ustrzec się błędów agrotechnicznych. Co gorsza, ze względu na słabsze plonowanie czasem uprawom tym poświęca się mniej uwagi, a to zawsze mści się podwójnie na efekcie k ońcowym, a więc na plonie.

UBOGI PŁODOZMIAN

Uprawa zbóż jarych w uproszczonym zmianowaniu prowadzi do zmniejszenia plonu ziarna i pogorszenia jego jakości technologicznej. Wpływ na plon jest tym większy im słabsza jest gleba i niższa jej kultura. Nie wszystkie gatunki zbóż zareagują takim samym spadkiem plonu na najbardziej niekorzystny dla nich przedplon, jakim są same rośliny zbożowe. Najbardziej wrażliwa na złe stanowisko jest pszenica, która przykładowo wysiewana po zbożach kłosowych (oprócz owsa) plonuje o 10 20 proc. niżej niż po roślinach niezbożowych. Nieco słabiej na przedplon zbożowy zareagują jęczmień i pszenżyto, a najsłabiej - żyto i owies. Należy tu jednak zaznaczyć, że owies na tle pozostałych zbóż kłosowych nie jest porażany przez choroby podstawy źdźbła. Nie uczestniczy więc w łańcuchu żywicielskim tychże chorób. Przełamuje więc jeden z negatywnych skutków monokultury zbożowej. Stanowiska po roślinach kłosowych, przeznaczonych pod zboża jare można poprawić przez uprawę międzyplonów na przyoranie. Gdy decydujemy się na siew form jarych w obliczu złego przezimowania rzepaku, to należy pamiętać, że takie postępowanie może stać się źródłem problemów pod postacią niekorzystnych dla zbóż pozostałości herbicydowych. Klasycznym przykładem jest stosowanie napropamidu wrzepaku jesienią.

UPRAWA NA NIEODPOWIEDNIM STANOWISKU