PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nawożenie na kłos

Nawożenie na kłos

Autor: Witold Szczepaniak

Dodano: 09-05-2014 12:43

Ze względu na specyficzne warunki pogodowe, pszenica ozima jest już w fazie strzelania w źdźbło, czyli po drugiej dawce azotu. Zatem najwyższa pora, aby zastanowić się, co dalej?



Prawidłowa technologia uprawy zbóż powinna być nastawiona na zbudowanie przez rośliny optymalnej struktury plonu, tj. odpowiedniej obsady kłosów, liczby ziarniaków w kłosie i masy tysiąca ziaren (MTZ), która będzie gwarantować wysokie plony ziarna o dobrej jakości technologicznej. Przy czym trzeba wiedzieć, że poszczególne elementy struktury plonu wykazują pewną zdolność kompensacji, tzn. powstałe wcześniej, np. obsada kłosów, mają wpływ na wielkość powstających później, np. liczbę ziarniaków w kłosie czy ich masę. Przykładowo nadmierne zagęszczenie źdźbeł zwykle skutkuje zmniejszeniem liczby ziaren w kłosie oraz może spowodować spadek MTZ. W sytuacji odwrotnej, gdy obsada kłosów na m2 jest niska, to liczba ziaren w kłosie i MTZ mogą wzrosnąć. Oczywiście pod warunkiem dobrego zaopatrzenia roślin w składniki pokarmowe. Zatem zadanie, jakie stoi przed rolnikiem, sprowadza się do takiego "sterowania" łanem zbóż, aby wypadkowa powyższych elementów struktury plonu dała jak najwyższy plon przy jednocześnie wysokiej jakości technologicznej.

W trakcie wegetacji roślin rolnik może "sterować" łanem przede wszystkim poprzez nawożenie azotem - dobór nawozu (forma azotu), wysokość dawki i jej podział. W tym celu musi jednak umieć ocenić, w jaki sposób zastosowana dawka azotu wpływa na strukturę plonu i jego jakość w poszczególnych fazach rozwojowych roślin. Z przeprowadzonych badań wynika, że azot zastosowany:

1. Przed ruszeniem wegetacji zbóż ozimych lub przed siewem zbóż jarych prowadzi do:

- uzupełnienia zapasów glebowych w ten składnik,

- pobudzenia krzewienia się roślin.

2. W pełni krzewienia (faza BBCH 25) prowadzi do:

- pobudzenia krzewienia się roślin - szczególnie jest to ważne w łanach rzadkich,

- wzrostu liczby zawiązanych kłosów,

- wzrostu liczby zawiązków kłosków w kłosie, tzw. pięterek, przykładowo dobrze rozwinięty kłos pszenicy ozimej posiada od 10 nawet do 14 pięterek, na których zawiązuje ziarniaki.

3. W fazie końca krzewienia - początku strzelania w źdźbło (faza BBCH 29-31) prowadzi do:

- zmniejszenia tempa redukcji pędów kłosonośnych,

- zmniejszenia tempa redukcji zawiązków kłosków.

4. W pełni strzelania w źdźbło (faza BBCH 32-37) prowadzi do:

- zmniejszenia tempa redukcji kłosków,

- zwiększenia liczby płodnych kwiatków, z których mają powstać przyszłe ziarniaki.

5. W stadium języczka liściowego, tj. w fazie wywinięcia się liścia flagowego (faza BBCH 39-49), prowadzi do:

- zwiększenia liczby płodnych kwiatków,

- zwiększenia masy ziarniaka.

6. Na początku kłoszenia (faza BBCH 51) prowadzi do:

- zwiększenia masy ziarniaka (MTZ),

- zwiększenia zawartości białka w ziarnie.

Jak widać z powyższego zestawienia, zboża silnie reagują na nawożenie azotem i w zależności od zaopatrzenia w ten składnik budują różną strukturę plonu, a plon ten charakteryzuje się zmienną jakością. Warto wiedzieć, że zawartość azotu w ziarnie bezpośrednio decyduje o jednym z podstawowych parametrów jakościowych, którym jest zawartość białka i glutenu (schemat). Pomimo tego, że powyżej podano sześć terminów, w których zastosowany azot decyduje o rozwoju zbóż, to w praktyce, aby zapewnić roślinom odpowiednią strukturę i jakość ziarna, nawożenie zbóż azotem w zależności od warunków przeprowadza się w dwóch lub trzech dawkach (zastosowane nawozy działają w dłuższym okresie).

Niezależnie jednak od tego, w ilu dawkach azot stosujemy, bardzo ważne jest, aby rośliny w każdej fazie rozwojowej miały ten składnik do dyspozycji w odpowiednich ilościach, gdyż w innym przypadku, jak już wspomniano, mogą one redukować poszczególne elementy struktury plonu. Niebezpieczny jest również nadmiar azotu, gdyż przykładowo może prowadzić do nadmiernego zagęszczenia łanu.

TRZECIA DAWKA N?

Obecnie ze względu na specyficzne warunki pogodowe pszenica ozima, w której standardowo stosuje się trzecią dawkę, znajduje się już od pewnego czasu w fazie strzelania w źdźbło, a co się z tym wiąże, jesteśmy już jakiś czas po zastosowaniu drugiej dawki azotu. Zatem jest już najwyższa pora, aby zastanowić się, co dalej? - tj. czy, kiedy i w jakiej formie i wysokości zastosować dawkę trzecią? Zasadność tego pytania jest tym większa, że w roku obecnym w wielu gospodarstwach do tej pory nie stosowano "klasycznego" nawożenia pszenicy azotem. Wynikało to z tego, że rośliny generalnie bardzo mocno rozkrzewiły się w okresie jesiennym. Zatem wczesną wiosną, chcąc ograniczyć dalsze krzewienie, a także przyspieszyć redukcję nadmiaru źdźbeł, część rolników decydowała się zmniejszyć lub/i opóźnić stosowanie pierwszej dawki.

Sytuacja odwrotna wystąpiła na bardzo późno sianych pszenicach, które nie zdążyły się dostatecznie rozwinąć w okresie jesiennym. Na tych plantacjach generalnie stosowano bardzo wysokie nawożenie w dawce pierwszej, tym bardziej że początek wiosny był bardzo suchy i w związku z tym rośliny słabo pobierały azot z gleby.

Zatem w roku obecnym, w zależności od sytuacji, sumaryczna ilość azotu wprowadzona do gleby w nawozach w dawce pierwszej i drugiej może być bardzo zróżnicowana. Stąd też odpowiednio należy zaplanować dawkę trzecią, a nie trzymać się z góry przyjętych założeń. W praktyce może bowiem wystąpić taka sytuacja, że azot, który został zastosowany do tej pory w nawozach mineralnych wraz z azotem glebowym (składnik pochodzący z bieżącej mineralizacji glebowej materii organicznej), wystarczy do pokrycia potrzeb pokarmowych łanu do końca wegetacji, a wtedy można zrezygnować ze stosowania dawki trzeciej.

KORYGUJEMY DAWKĘ

Aby jednak podjąć odpowiednią decyzję, trzeba w pierwszej kolejności ponownie oszacować plon ziarna, który jesteśmy w stanie uzyskać w warunkach naszego gospodarstwa (w tym celu trzeba uwzględnić gęstość łanu, ogólną kondycję roślin oraz warunki pogodowe), a następnie określić potrzeby pokarmowe łanu (pod założony plon) i odnieść się do azotu już zastosowanego, tj. dawki pierwszej i drugiej, gdyż nawożenie tym składnikiem należy traktować zawsze całościowo, tzn. ilość azotu, która została już zastosowana, rzutuje na późniejsze stosowanie tego składnika.

Zatem jeśli wczesną, wiosną założyliśmy, że chcemy uzyskać plon ziarna na poziomie 8 t/ha, to zapotrzebowanie pszenicy jakościowej na azot dla tej wysokości plonu w przybliżeniu kształtuje się na poziomie 240 kg N (8 t x 30 kg N - pobranie jednostkowe). Następnie, jeśli przykładowo założymy, że rośliny będą miały do dyspozycji 50-60 kg N z gleby, to potrzeby nawozowe względem tego składnika wynoszą 180-190 kg N. Jak już wspomniano, celem oszacowania dawki trzeciej, od potrzeb nawozowych należy odjąć ilość składnika już zastosowanego, która w roku obecnym w dwóch pierwszych dawkach w zależności od plantacji dla założonego plonu wahała się zwykle w granicach 140- 180 kg N. Z przedstawionego wyliczenia wynika, że w praktyce, jak już wspomniano, możemy mieć zastosowaną docelową ilość azotu.

Przed zastosowaniem trzeciej dawki należy jednak ponownie oszacować przewidywany plon ziarna. Przykładowo, jeśli założymy, że w wyniku niekorzystnych warunków w okresie wiosennym zakładany potencjał plonotwórczy łanu zmniejszył się z 8 do 6, to jak wynika z przyjętych założeń, ilość zastosowanego azotu powinna tym bardziej pokryć potrzeby pokarmowe łanu dla tego poziomu plonu, jak i zapewnić jego odpowiednią jakość. Natomiast w sytuacji, gdy potencjał plonotwórczy się nie zmienił, a zastosowaliśmy dolne nawożenie w podanym zakresie (lub niższe), a także gdy wiosną planując nawożenie, podeszliśmy zbyt "ostrożnie", zaś sytuacja na polu mile nas zaskoczyła i możliwe jest osiągnięcie większego plonu niż początkowo zakładaliśmy, to stosowanie dawki trzeciej jest wręcz niezbędne. Bowiem tylko jej zastosowanie w sprzyjających warunkach pozwoli roślinom zrealizować ich potencjał plonotwórczy.

Jeśli podjęliśmy już decyzję o zasadności stosowania dawki trzeciej, bardzo ważne jest, aby właściwie ją zaplanować, tj. zastosować ją w odpowiedniej ilości, terminie i nawozie. Przy czym warto przypomnieć, że stosowanie trzeciej dawki ma sens tylko w łanach zdrowych (chronionych przed chorobami i szkodnikami). Wskazane jest, aby liść flagowy, podflagowy oraz kłos były zielone jeszcze przez kilka tygodni po przeprowadzonym nawożeniu azotem, gdyż jest to podstawowym warunkiem jego pobrania i przetworzenia w plon o odpowiedniej jakości.

Ustalając wysokość trzeciej dawki u pszenic jakościowych w "klasycznym" postępowaniu, zwykle przyjmuje się od 0,6 nawet do 1,0 kg N/dt ziarna. Przy czym w roku obecnym nie należy się ściśle trzymać podanych wartości, gdyż koniecznie trzeba uwzględnić azot już zastosowany, którego ilość wprowadzona do gleby może być bardzo zróżnicowana, o czym była mowa powyżej. Trzecią dawkę (szczególnie, kiedy możliwe jest uzyskanie wysokich plonów i znacznie przekracza ona 40-50 kg N/ha) można podzielić na dwie, tj. 2/3 zastosować w fazie pojawiania się liścia flagowego (BBCH 39) i 1/3 na początku kłoszenia (BBCH 49-51). Przy czym drugą część stosuje się tylko w przypadku, gdy nadal utrzymują się optymalne warunki pogodowe. Przy mniejszym nawożeniu praktykuje się aplikację jednorazową w okresie BBCH 39-51. Jednakże, gdy gospodarujemy na terenach z cyklicznymi suszami, wskazane jest wcześniejsze zastosowanie nawozu w kierunku BBCH 39.

Przy nawożeniu zboża trzecią dawką azotu bardzo ważny jest odpowiedni dobór nawozu azotowego. Wskazane jest stosowanie nawozów zawierających przynajmniej część azotu w formie saletrzanej (NO3), co sprawia, że zastosowany składnik jest względnie szybko pobierany przez rośliny.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (53)

  • aadii 2014-05-17 07:47:44
    aleś ty głupi s i nawettego nie zauważasz,to co piszesz o tym drugim pasuje jak ulał do ciebie
  • s 2014-05-16 10:49:37
    OSWIADCZENIE!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Oswiadczam wszem i wobec ze nie jestem zakatarzony!!!!!!!!!!!!!! i czuje sie dobrze!!!!!!!!!!
  • s 2014-05-16 10:46:59
    Zaraz napisze ze sie zakochał ha ha ha, co za wyznanie i nawet w brydza grał , no ale grac moze kazdy tylko gorzej z umiejetnosciami rekontra s ha ha ha czym sie jeszcze pochwalisz?? bo mało tego?? sam jestes sopel lodu dlatego Ci przemarzły , dobrym ludziom bozia daje słonce , to z czego ten tunel??? oswiadczam ze oswiadczyłes iz juz nie bedziesz sie odzywał a Ty ciagle glindzisz niestworzone rzeczy , i jak widze masz dar jasnowidzenia ale zabija Cie Twoja krótkowzrocznosc , jestes złosliwym gburem który nie lubi kur domowych, ale jajka na boczku tak!!!!, a potem skleroza !! wiec moze ugotuj sobie rosół z kury domowej co??? potrafisz ?? bo kobiety pewnie nie masz ??? tego jestem pewny sadzac po Twoim zachowaniu smacznego s jak smakosz ha ha ah
  • s 2014-05-15 23:56:15
    @z - od momentu oświadczenia miałem się nie odzywać, ale zrobię wyjątek dla ciebie. Jesteś inteligentną kobietą i sama zadecydujesz co dalej. Jak widzisz ci "zakatarzeni" nie lubią kobiet mądrzejszych od nich. Dla nich pasuje cicha kura domowa, bo na rolnictwie znają się tylko oni. Lubię twój styl pisania - też grywałem w brydża. Pik .....dwa kier.....dwa bez atu .....kontra...., licytacja wyjaśnia prawie wszystko, ale to styl dla inteligentnych , więc nie wszyscy cię rozumieją, a niektórych wręcz drażnisz. Moje pomidory zmarzły w tunelu , było -4.
    Pozdrawiam, i do jesieni - mam nadzieję.
  • s jak wesz 2014-05-15 22:48:14
    z tylko sie nie rozpłacz ze Cie nie chca, oni maja gdzies Ciebie tu liczy sie tylko ilosc sprzedanych egzemplarzy
  • s 2014-05-15 22:46:01
    Trzeba postawic zagle --------------------------drogi przyjacielu s a Ty jestes ciepłe kluchy
  • z.. 2014-05-15 22:39:34
    .....do rolnika s....też mam dużo pracy....myślałam, że obyczaje się poprawią...stukam i czekam...czekałam też grzecznie na linka rejestracyjnego i co nie chcą mnie twórcy portalu.
    Na dworze wieje jak głupie pewnie na rano mój osobisty tunel z pomidorami odfrunie...czyżby to znak dla mnie, ze trzeba zwijać żagle....
  • s 2014-05-15 22:39:13
    A ty to jesteś walnienty w głowe
  • s 2014-05-15 22:32:27
    ha ha ha, nie bedzie nudno , bedzie sie działo, bedzie wesoło, zegnaj s przyjacielu drogi bedzie mi Ciebie brakowac
  • aadii 2014-05-15 22:21:57
    A mi szkoda. Znowu będzie nuda.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.161.77.30
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!