Nawożenie to nie przepis na ciasto, w przygotowaniu którego trzeba trzymać się ściśle receptury, bo inaczej nie wyjdzie. Nawozimy w końcu żywy twór, jakim jest gleba, a w niej nieustannie zachodzą przeróżne skomplikowane procesy, zależne od niezliczonej ilości czynników. Co ważne, nawożenie prowadzone w niewłaściwy sposób może powodować niekorzystne zmiany właściwości gleb, które dotkliwie odbiją się na naszej produkcji roślinnej.

Jak zatem podejść do precyzyjnego nawożenia, by nie przenawozić, ani nie doprowadzić do niedoborów u roślin, ograniczając tym samym ich potencjał plonowania?

Przed nami nawożenie ozimin. Wiadomo, że oziminy - zarówno zboża, jak i rzepak - nie wymagają wysokich startowych dawek nawozów azotowych. Jednak w wypadku długiej, ciepłej jesieni, zaczynają odczuwać niedobór składników pokarmowych. Pogłówne nawożenie ozimin w tym okresie - zwłaszcza niekontrolowanymi dawkami azotu, jest ryzykowne, gdyż w przypadku chociażby rzepaku ozimego może to doprowadzić do tego, że rośliny będą bardziej podatne na wymarznięcie.

W takich przypadkach, by uchronić rośliny przed objawami niedoborów azotu, dawkę tego składnika można wyliczyć na podstawie wyznaczonej zawartości azotu mineralnego w glebie.

W tym celu należy oddać do analizy próbki gleby pobrane z głębokości 0-60 cm (głębokość pobierania azotu przez rzepak w okresie jesieni), w celu oznaczenia zawartości azotu mineralnego. Na podstawie uzyskanych wyników (tabela 1.) można jednoznacznie stwierdzić, czy rośliny powinny zostać dożywione azotem pogłównie.

Jak wyliczyć dawkę azotu? W tym pomoże nam matematyka. Korzystając z wykonanego oznaczenia, oraz wzoru podawanego przez prof. W. Grzebisza z UP w Poznaniu, wyliczamy ją następująco:

85 - (Nmin + N biomasa)

DN= 85

gdzie:

DN - wyliczona dawka azotu w kgN/ha,

Nmin - zawartość azotu mineralnego z warstw 0-60 cm w kgN/ha,

N biomasa - azot zakumulowany w biomasie roślin w fazie 4-5 liścia w kgN/ha.

Przykładowo: zawartość azotu mineralnego w warstwie 0-60 cm gleby wynosi 35 kg N/ha oraz przy założeniu, że zawartość azotu zakumulowanego w roślinach do fazy 4-5 liścia sięga ok. 30 kg N/ha, dawka azotu powinna wynosić: