PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nowoczesna odmiana rzepaku - czyli jaka?

Nowoczesna odmiana rzepaku - czyli jaka?

Autor: Anna Kobus

Dodano: 13-08-2014 09:10

Od najnowszych odmian oczekuje się wiele. Mają wysoko i stabilnie w latach plonować, wykazywać dużą odporność na agrofagi i odznaczać się wysoką tolerancją na niekorzystne warunki środowiskowe oraz siedliskowe.



W hodowli każdego gatunku rośliny uprawnej plenność jest cechą najważniejszą. Powód jest prozaiczny. Każda wprowadzana nowość musi plonować wyżej od odmian dotychczas uprawianych. Jeśli nie spełnia tego warunku, zwyczajnie nie jest rejestrowana. W rzepaku ozimym spotykamy się z wyjątkiem, do uprawy są dopuszczane odmiany niżej plonujące, ale tolerancyjne na kiłę kapusty. To stan przejściowy, do badań rejestracyjnych zaczynają trafiać rody plonujące na zbliżonym poziomie, jak odmiany wrażliwe.

Prace nad plennością prowadzone są różnymi metodami, w zależności od typu odmiany. Krzyżowanie i selekcja są narzędziami w przypadku odmian populacyjnych. Przy tworzeniu mieszańców wykorzystywane jest zjawisko heterozji.

Wierność plonowania to druga zasadnicza cecha skupiająca uwagę hodowców. Uzyskanie jej jest trudne, gdyż w istocie to wartość syntetyczna. Warunkuje ją szereg cech pozostałych, jak zimotrwałość, tolerancja na warunki glebowe, odczyn gleby, choroby grzybowe, wyleganie czy też osypywanie się nasion.

W naszych warunkach zimotrwałość odgrywa kolosalną rolę. Jej podwyższenie uzyskuje się w dwojaki sposób: genetycznie i morfologicznie. Pierwszy polega na krzyżowaniu z rzepikiem, jarmużem. Drugi na zmianie morfologii rzepaku jesienią, co wymaga uwzględnienia kolejnego elementu - dynamiki wzrostu początkowego. Jak zatem widać, sieć wzajemnych uwarunkowań jest bardzo gęsta.

Dużo uwagi poświęca się hodowli odpornościowej. Większość stosowanych w niej metod opartych jest na krzyżowaniu międzygatunkowym i introdukcji genów odporności z pokrewnych gatunków z rodzaju Brassica, jak kapusta pastewna, brukselka, jarmuż. Ze względu na bardzo duże zagrożenie związane z możliwościami mutacyjnymi patogenów i powstawaniem nowych patotypów, hodowla odpornościowa w sposób ciągły musi nadążać z wytwarzaniem nowych odporniejszych form hodowlanych rzepaku.

Nowoczesne odmiany nie powinny gubić plonu na skutek osypywania się nasion. Można to uzyskać dwoma sposobami. Wpływając na morfologię łuszczyn - co jest trudne, bowiem nie znaleziono na świecie wartościowych genotypów charakteryzujących się istotnie wyższą odpornością ” lub poprzez tworzenie odmian zakwitających jednocześnie. Dzięki temu łuszczyny dojrzewają w jednakowym terminie.

PRZYSZŁOŚĆ NALEŻY DO HYBRYD

Obecnie większość firm hodowlanych stawia na odmiany mieszańcowe. Sukcesywnie wypierają one odmiany populacyjne. Nic dziwnego, bo zawarty w nich potencjał genetyczny gwarantuje uzyskanie wyższego plonu. Badania pokazują, że w stosunku do odmian populacyjnych zwyżka plonu sięga 8-10 proc. Rzepak mieszańcowy odznacza się innymi pożądanymi cechami, jak silniej rozbudowany system korzeniowy, większy wigor początkowego wzrostu. Na skutek tego, w przypadku stresowych warunków pogodowych jest bardziej stabilny w plonie.

PSZCZOŁY SĄ POTRZEBNE

Rzepak, ze względu na rodzaj zapylenia, jest gatunkiem fakultatywnym, u którego podczas kwitnienia dochodzi zarówno do obco-, jak i samozapylenia. Rozwijające się kwiaty rzepaku charakteryzują się przedsłupnością (słupek szybciej dojrzewa w kwiecie), co umożliwia zapylenie pojedynczego kwiatu jego własnym pyłkiem, ale także pyłkiem pochodzącym ze wcześniej kwitnących kwiatów tej samej lub innej rośliny.

U odmian populacyjnych i mieszańcowych zrestorowanych (o przywróconej płodności) ok. 70 proc. kwiatów ulega samozapyleniu, a pozostałe 30 proc. obcozapyleniu, za które w ponad 90 proc. są odpowiedzialne pszczoły.

NIE LICZ NA POGODĘ, LICZ NA ODMIANĘ

Przed podjęciem decyzji o wyborze odmiany, po pierwsze należy uwzględnić rejon i warunki glebowe. W podjęciu decyzji bardzo pomocne są wyniki doświadczeń wykonywanych w ramach PDOiR. Dużo informacji dostarczają również indywidualne doświadczenia łanowe, prowadzone przez producentów nasion. Są one tym bardziej miarodajne, jeśli odmiana była sprawdzana w różnych warunkach uprawy.

Które odmiany wybrać do uprawy, nie podpowiem. Nasi sąsiedzi z UE stawiają głównie na odmiany mieszańcowe. W naszym kraju nadal duże zainteresowanie budzą odmiany populacyjne. Wynika to głównie z ograniczeń sprzętowych. Odmiany mieszańcowe wymagają bowiem starannie przygotowanej roli oraz precyzyjnego, stosunkowo rzadkiego siewu.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.111.185
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!