Pszenica ozima wykazuje silną reakcję fotoperiodyczną. Jesienią, a więc w warunkach krótkiego dnia, krzewi się i rozwija masę wegetatywną. W zależności od terminu siewu ma do wykorzystania różną liczbę dni na wegetację. Im później jest zasiana, tym jest on krótszy. Rośliny z wczesnego siewu dysponują 60-70 dniami; siane późno czasem kilkoma lub nawet żadnym dniem.

Konsekwencją przesunięcia terminu siewu są spowolnione wschody i wolniejszy wzrost. Tempo ukazywania się kolejnych liści wymaga zgromadzenia przez roślinę określonej sumy ciepła, powyżej tzw. minimum termicznego. Kolejne liście pszenicy ukazują się po zakumulowaniu przez roślinę ok. 100oC, mierzonych od średniej wartości progowej, tj. 4oC. Późny siew prowadzi do jej niedorozwoju i braku wykształconego węzła krzewienia. Jest to równoznaczne z jej fizjologiczną niedojrzałością do przetrwania ostrej zimy. Jeżeli warunki pogodowe pozwolą i dotrwa do wiosny, to i tak jest spóźniona w rozwoju. Odbywa się to w warunkach wydłużającego się dnia świetlnego, co skraca czas, jaki może wykorzystać na przygotowanie się do strzelania w źdźbło i kwitnienie. Skutkuje to pogorszeniem takich elementów struktury plonu jak liczba źdźbeł kłosonośnych na m2, liczba ziaren w kłosie.

DŁUGOŚĆ DNIA I NISKIE TEMPERATURY

Na wytworzenie zawiązków kwiatowych wpływają zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Podstawowym warunkiem wewnętrznym jest osiągnięcie przez roślinę odpowiedniej fazy wzrostu wegetatywnego, którą jest krzewienie.

Spośród czynników zewnętrznych potrzebnych do wytworzenia zawiązków kłosów niezbędne jest przejście przez rośliny okresu wernalizacji (jarowizacji), czyli wychłodzenia w niskich (od 1 do 5oC) temperaturach. Kolejne etapy rozwoju generatywnego warunkuje natomiast długość dnia świetlnego. Pszenica ozima należy do roślin dnia długiego, czyli wchodzi w zasadniczą fazę rozwoju generatywnego wówczas, gdy dzień jest dłuższy od nocy. Krytyczna długość dnia dla tego gatunku wynosi 12 godzin.

ROLA ŚWIATŁA

Bodziec świetlny przyjmowany jest przez liście, przede wszystkim młode, rozwijające się. Do inicjacji procesu zakwitania wystarczy ekspozycja tylko jednego liścia na właściwy fotoperiod. Docierające światło powoduje przemieszczanie giberelin i antezyny do merystemów wierzchołkowych, stymulując kwitnienie.