PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Patrzeć na przyrodę

Optymalny termin siewu jest jednym z najważniejszych zabiegów agrotechnicznych, decydujących o plonie roślin uprawnych. Jednak posługiwanie się tylko terminami kalendarzowymi może być zawodne i nie w pełni precyzyjne. Do tego celu można z powodzeniem wykorzystać obserwację zachowania roślin w przyrodzie.



Minimalne temperatury kiełkowania roślin uprawianych w Polsce wahają się od kilku do kilkunastu stopni C. Narzucają one w znacznym stopniu kolejność siewów roślin jarych.

Owies pierwszy

Najwcześniejszych siewów wymagają owies, pszenica jara i groch uprawiany na nasiona. Dziesięć dni później powinno się wysiewać groch z przeznaczeniem na zielonkę. Nieco później trzeba wysiewać bobik i łubiny. Są to rośliny o najmniejszych wymaganiach cieplnych, a jednocześnie dużych wodnych. Optymalny termin ich siewu przypada na kwitnienie krokusa, leszczyny, podbiału, przebiśniegu, przylaszczki i zawilca gajowego, które wyznaczają nadejście przedwiośnia. W następnej kolejności, bo pod koniec przedwiośnia, następuje siew jęczmienia jarego, rzepaku jarego i lnu.

Przełom przedwiośnia i wczesnej wiosny to najlepszy termin siewu buraków cukrowych i pastewnych. Jest to pora kwitnienia brzozy, klonu, mniszka pospolitego, tarniny, czereśni, wiśni i porzeczki czarnej.

Wczesna wiosna to odpowiednia pora sadzenia ziemniaków. Początek sadzenia rozpoczyna się wraz z zakwitaniem mniszka pospolitego i wypuszczaniem liści przez krzewy agrestu. Powinno być zakończone najpóźniej w początkach kwitnienia bzu lilaka i kasztanowca.
Nieco później wysiewa się kukurydzę. Fenologicznym wskaźnikiem rozpoczęcia siewu w danym rejonie jest kwitnienie czereśni, tarniny i porzeczki czerwonej.

Najpóźniej wysiewa się proso i grykę. Siewy tych roślin przypadają pod koniec wiosny, wtedy, gdy kwitną: kasztanowiec, jarzębina, sosna, bez lilak, berberys, głóg. 

Nie opóźniać

Opóźnienie siewu jest szczególnie niekorzystne w przypadku tych roślin, które sieje się wcześnie. Bardzo wrażliwy jest owies. Wysiany późno daje z hektara o tonę ziarna mniej niż zasiany wcześnie. Na południowym zachodzie każdy dzień opóźnienia siewu w porównaniu do terminu optymalnego powoduje obniżkę plonu o 80 kg z hektara.

Natomiast opóźnienie siewu grochu o jeden dzień w porównaniu do terminu optymalnego obniża plon nasion o 20 kg z hektara. Pogarsza się równomierność wschodów, a rośliny są gorzej ukorzenione. Poza tym dojrzewają wolniej i mniej równomiernie. Dodatkowo późny siew grochu zwiększa ryzyko występowania szkodników.

Późny siew przedłuża wegetację bobiku i zmniejsza jego odporność na szkodniki i choroby, a każdy dzień opóźnienia powoduje spadek plonu nasion o 30 kg z hektara.

Opóźnienie siewu pszenicy jarej o 2 tygodnie powoduje, zależnie od rejonu uprawy, obniżenie plonu o 10–20 procent. Wpływu opóźnionego siewu nie można usunąć ani większym nawożeniem, ani większą normą wysiewu. Taki siew zwiększa porażenie roślin przez szkodniki i choroby, a także uniemożliwia wytworzenie obfitego systemu korzeniowego zapewniającego przetrwanie okresów suszy.
Późniejszy o 10 dni, w stosunku do terminu optymalnego, siew jęczmienia jarego powoduje spadek plonu ziarna o 10 procent. Jeśli opóźnienie jest większe, to obniżka plonu przekracza 20 procent. Późny siew naraża także jęczmień na atak szkodników: pryszczarka heskiego, niezmiarki paskowanej i ploniarki zbożówki. Zmniejsza też efektywność nawozów mineralnych, szczególnie azotowych.
W przypadku rzepaku jarego opóźnienie siewu o 3 tygodnie powoduje spadek plonu o ponad 20 procent. Przy siewie późniejszym wzrasta również ryzyko gorszych wschodów i większych strat powodowanych przez szkodniki.

Późne zasiewy lnu zwykle silniej są porażane przez choroby grzybowe niż wcześniejsze. Maleją także plony nasion i słomy oraz pogarsza się jej jakość.

W przypadku buraków cukrowych jedynie wczesny siew zapewnia duży plon korzeni i wysoką ich jakość. W roku jest tylko kilka dni optymalnych do siewu buraków. Buraki, które wcześniej wzejdą, mają więcej czasu na gromadzenie plonu. Skutków opóźnienia siewu nie może zrekompensować opóźniony zbiór, bo przyrosty masy korzeni i plonu cukru późną jesienią są nieduże.

Opóźnienie sadzenia ziemniaków do połowy maja zmniejsza plon nawet o ponad 6 t z hektara. Pogarsza się także ich jakość – maleje zawartość i plon skrobi, zwiększa się porażenie przez choroby i  szkodniki. Poza tym, opóźniając dojrzewanie, utrudnia się zbiór i pogarsza przydatność bulw do przechowywania. Obniża się także efektywność nawożenia mineralnego, bo składniki pokarmowe wykorzystywane są przede wszystkim na wytwarzanie bujnej naci, a nie na tworzenie bulw. Strat plonu spowodowanych opóźnionym sadzeniem nie można nadrobić zwiększonym nawożeniem azotowym.

Opóźnione siewy kukurydzy, po 10 maja, mimo że sprzyjają szybkim i wyrównanym wschodom, obniżają plony i opóźniając dojrzewanie i zmniejszając udział kolb w plonie, pogarszają jego wartość.

Ważne

Minimalna temperatura kiełkowania:

  • groch siewny, bobik, rzepak jary, len, koniczyna czerwona,  pszenica jara, jęczmień jary, owies – 2–4 st.C,
  • gryka, marchew – 3–5 st.C,
  • lucerna – 4–6 st.C,
  • buraki cukrowe i pastewne – 6–8 st.C,
  • kukurydza, ziemniaki – 8–10 st.C,
  • proso – 10–12 st.C,
  • tytoń –13–4 st.C.

Źródło: "Farmer" 06/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.144.16.135
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!