PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Polecane odmiany pszenicy ozimej

Polecane odmiany pszenicy ozimej Odpowiedni dobór odmian pszenicy ozimej ma znaczący wpływ na na końcowy plon: Fot; W. Konieczny

Autor: Wojciech Konieczny

Dodano: 15-09-2018 07:24

Tagi:

Plenność to obok zimotrwałości podstawowa cecha rozpatrywana przy wyborze odmiany. Które spośród zarejestrowanych w Polsce można uznać za wyróżniające się?



Pszenica ozima jest bezsprzecznie najważniejszym w Polsce zbożem kłosowym. Jej wysoka plastyczność genetyczna sprawia, że wyhodowano ogromną ilość odmian dostosowanych do różnych warunków klimatyczno-glebowych i o odmiennych cechach jakościowych ziarna.

PLENNOŚĆ W PARZE Z JAKOŚCIĄ

Ze względu na jakość ziarna, mąki i ciasta, oceniane w Centralnym Ośrodku Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) odmiany pszenicy ozimej kwalifikowane są do jednej z 5 grup jakościowych. Kryterium podziału stanowi ocena kilku cech jakościowych ziarna, mąki i ciasta. Niespełnienie wymagań granicznych choćby tylko jednej cechy powoduje zaliczenie odmiany do odpowiednio niższej grupy jakościowej. Stąd zdarza się, że odmiana z grupy B wydaje ziarno o wyższej zawartości białka (dla rolnika bardzo istotny parametr skupowy) od wyżej sklasyfikowanej, z grupy A. Ta pierwsza została niżej oceniona ze względu na gorsze cechy jakościowe, które jednak nie są parametrami skupowymi, jak np. energia ciasta, objętość chleba czy wodochłonność mąki.

Z perspektywy rolnika najważniejsze jest wyprodukowanie ziarna spełniającego parametry, które są badane przy skupie, czyli:

  • gęstość ziarna w stanie zsypnym min. 76 kg/hl;
  • białko min. 12,5 proc;
  • wskaźnik sedymentacyjny Zeleny’ego nie mniej niż 26;
  • liczba opadania min. 220 s.

Przy wyborze odmiany pszenicy do uprawy należy również brać pod uwagę fakt, iż sam wybór odmian z grupy E lub A nie daje pełnej gwarancji wyprodukowania surowca o bardzo wysokich parametrach jakościowych. Jakość technologiczną ziarna warunkuje bowiem nie tylko genetyka odmiany, lecz w dużym stopniu także przebieg pogody w okresie wegetacji, jak również przyjęta technologia produkcji. Odmiany z grup E i A potrzebują bardziej pieczołowitej ochrony chemicznej oraz wyższego nawożenia na wytworzenie tony ziarna o wysokich parametrach jakościowych. Należy też uwzględnić to, że odmiany z obu wymienionych grup z reguły plonują nieco niżej od zaliczonych do grupy B.

Grupy jakościowe:

E - elitarne odmiany chlebowe - ziarno charakteryzuje się najlepszą wartością przemiałową, a mąka wypiekową. Dlatego jest ona wykorzystywana do podnoszenia parametrów mąk uzyskanych z ziarna innych grup;

A - jakościowe odmiany chlebowe - ziarno odznacza się dobrą wartością przemiałową, a mąka bardzo dobrą jakością wypiekową;

B - odmiany chlebowe - ziarno ma wartość przemiałową dobrą, a mąka dość dobrą wypiekową, w tym nie wykazuje podwyższonej aktywności amylolitycznej (obniżonej liczby opadania);

K - odmiany na ciastka - uzyskana z nich mąka odznacza się niską zawartością białka oraz niską aktywnością enzymów proteolitycznych i amylolitycznych, czyli wysoką liczbą opadania, słabym rozmiękczeniem i niską energią ciasta.

C - odmiany pastewne lub inne - do tej grupy zaliczane są wszystkie te, których cechy jakościowe ziarna bądź mąki nie pozwoliły na zakwalifikowanie do jednej z wcześniejszych grup.

Odmiany z grupy E, A, B są przydatne do wypieku chleba.

DWA ŹRÓDŁA WIEDZY O ODMIANACH

Hodowla i nasiennictwo są obecnie głównym czynnikiem postępu w produkcji roślinnej. Nowe odmiany to w tej chwili najważniejszy czynnik agrotechniczny decydujący o wielkości plonu. Coroczny przyrost plonu z tytułu ich wykorzystania oceniany jest na ok. 90 kg/ha.

Przy wyborze odmian ozimych - dotyczy to nie tylko pszenicy, lecz także pozostałych gatunków zbóż - podstawowymi rolniczymi kryteriami oceny są plon ziarna i zimotrwałość. Pomocny przy tym jest wgląd w Listę Odmian Zalecanych (LOZ) do uprawy na terenie każdego województwa. Figurują na nich głównie odmiany wpisane do Krajowego Rejestru (KR), a więc już raz przebadane, lecz poddane wtórnej weryfikacji w toku doświadczeń porejestrowych, nadzorowanych przez COBORU.

Obecnie w Polsce jest zarejestrowanych 113 odmian pszenicy ozimej, w tym:

  • 1 odmiana z grupy E,
  • 50 odmian z grupy A,
  • 46 odmian z grupy B,
  • 12 odmian z grupy C,
  • 1 odmiana z grupy K.

Dominują zatem (ok. 87 proc.) odmiany chlebowe z grup A i B, natomiast pastewne (grupa C) reprezentowane są w KR znacznie skromniej, stanowiąc ok. 11 proc. wśród wszystkich zarejestrowanych. Interesujące są źródła ich pochodzenia. 48 odmian pszenicy ozimej wpisanych do KR (ok. 43 proc. wszystkich) powstało w firmach niemieckich. Praktycznie tyle samo, bo 47, zarejestrowały nasze rodzime hodowle. 13 odmian ma francuskie korzenie. Zestawienie uzupełnia kilka odmian wyhodowanych w Austrii, Danii, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii.

Sądząc po liczbie wpisywanych w ostatnich latach odmian pszenicy ozimej do KR, można sądzić, że zainteresowanie firm (szczególnie zagranicznych) tym segmentem rynku nasiennego wzrasta. W latach 2016-2018 do KR wprowadzonych zostało 38 odmian. To dokładnie tyle samo, ile zarejestrowano w ciągu 5 lat, na przestrzeni od 2011 do 2015 r. Łącznie stanowią one 2/3 wszystkich odmian pszenicy ozimej w KR. Z zarejestrowanych w latach 2006- 2010 w rejestrze pozostało 21. Część wykreślono ze względu na wygaśnięcie 10-letniego okresu rejestracji. Bardzo interesującą grupę stanowią odmiany, które trafiły do KR w okresie pomiędzy rokiem 2000 a 2005. W zasadzie mogłoby ich nie być. Jednak na wniosek poszczególnych hodowli, które wystąpiły do COBORU o przedłużenie okresu wpisu do KR, nadal funkcjonują na rynku. Obecność w uprawie takich odmian, jak np. Kris czy Bogatka, jest z jednej strony miarą uznania dla nich ze strony rolników, a z drugiej - powodem do chwały dla hodowców, którzy stworzyli te wyjątkowo udane kreacje. Fenomenem są 2 odmiany nieprzerwanie uprawiane od 20 lat.

W hodowlę pszenicy ozimej bardzo zaangażowane są polskie firmy. Zarejestrowały 47 spośród 113 odmian wpisanych do KR, z czego 1 w grupie E, 24 w grupie A, 17 w grupie B i 3 w C. Ponadto do rejestru wpisane zostały 2 odmiany pozagrupowe, opisane jako regionalne.

Największe sukcesy hodowlane osiągnęły HR Danko i HR Strzelce. Pierwsza z nich ma aktualnie w KR 16 odmian, z czego 8 w grupie A, 7 w B i 1 w C. Druga zarejestrowała 15 odmian, w tym 8 w grupie A, 6 w B i 1 w C. Małopolska Hodowla Roślin wprowadziła do KR 6 odmian: 2 w grupie A, 3 w B i 1 w C. Poznańska Hodowla Roślin zarejestrowała 5 odmian, z czego 1 w grupie E i 4 w A. W dorobku HR Smolice są aktualnie zarejestrowane 3 odmiany - 2 w grupie A i 1 w B. Do grona tych wieloletnich hodowców dołączył w tym roku Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie, rejestrując w COBORU 2 ościste odmiany regionalne - Ostkę Grodkowicką i Ostkę Gruboziarnistą Grodkowicką.

NAJPLENNIEJSZE ODMIANY W KRAJOWYM REJESTRZE

Bazując na wynikach badań porejestrowych z lat 2015-2017, należy stwierdzić, że najwyżej plonującymi odmianami w poszczególnych grupach jakościowych były:

Grupa A - RGT Kilimanjaro, Formacja;

Grupa B - Hybery F1, Owacja;

Grupa C - Frisky, Viborg.

Są to wszystko odmiany młode - zarejestrowane w latach 2014-2017, mające szansę na masową uprawę. Czy tak się stanie, trudno wyrokować, bo w bieżącym roku do KR trafiło kilka odmian znakomicie się zapowiadających. Warto zwrócić uwagę na Plejadę (B) z HR Strzelce, RGT Bilanz (B) z firmy RAGT i Sikorkę (C) z HR Danko. Tej jesieni nie należy się jednak spodziewać wysokiej podaży ich materiału siewnego. Aktualnie są dopiero rozmnażane u swoich hodowców i w licencjonowanych firmach nasiennych, aby za rok trafić do masowej sprzedaży.

Artykuł ukazał się w wydaniu sierpniowym miesięcznika "Farmer"

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (10)

  • Ms 2018-09-18 09:32:51
    Czy mial ktos Tytanike prosze o opinie
  • Władek 2018-09-15 14:14:52
    Ja tam sieje niezawodną odmianę KWS Krowiarz. Co roku ładnie sypie ta odmiana. Odporna na suszę i wyleganie. Warta polecenia:))))))))
    • W realu :-) 2018-09-16 16:00:17
      Ty weź się ogarnij po czytając twoje posty to IQ to masz mniejsze od trawy spożywanej przez moje krowy ;-)
      • Władek 2018-09-16 20:51:37
        Ty cepie trzeba umieć żartować i znać się na żartach. Co za burak:)
  • Przemek 2018-09-15 12:27:53
    Miałem w tym roku kilimanjaro. Nie poradziła sobie zupełnie. Dużo lepiej wyszedł julius i hondia. Znanomi, którzy też spróbowali kilimanjaro w tym roku tak samo jak ja z kilimanjaro rezygnują
    • bartek 2018-09-15 14:05:55
      Również mialem kilimanjaro i obok skagena i popieram kolegę że kilimanjaro w tym roku tragedia, niby ladne a plon slaby. Skagen o wiele lepszy
    • Daro 2018-09-15 14:12:38
      Też miałem dwa lata temu. Nie było złe ale przy większym wietrze jakoś się kładło. Wróciłem do Linusa.
  • bamberek 2018-09-15 11:18:37
    Ja mam RTG Metronom na próbę
    • Jacek 2018-09-15 11:50:44
      Czy nie lepiej wspierać polskie firmy? Ten tzw. "chlopski" spryt, zachodnie to na pewno lepsze...
      • bamberek 2018-09-15 12:05:51
        Jacuś nie mierz wszystkich swoją miarą. Twój chłopski spryt nie ma tu nic do rzeczy. Twoja wiedza o odmianach zaczyna się i kończy na podziale na zachodnie i krajowe. Ja wybieram odmianę odpowiednią dla siebie bez wzg. na to skąd jest. Polskie też sieję.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.156.51.193
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!