PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Półkarłowe w natarciu

Autor: dr Bogusława Jaśkiewicz Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa-PIB w Puławach

Dodano: 26-09-2008 11:15

Tagi:

Pszenżyto jest odporniejsze na choroby od innych zbóż. Poza tym odmiany półkarłowe są odporne na wyleganie. W krajowym rejestrze znajduje się 9 odmian pszenżyta półkarłowego, które różnią się od form tradycyjnych nie tylko budową morfologiczną, ale wymaganiami agrotechnicznymi. W Zakładzie Uprawy Roślin Zbożowych IUNG Puławy podjęto badania w celu poznania wymagań tej formy pszenżyta.



Zalety Półkarłowych

wykres

Autor: Bogusława Jaśkiewicz

Opis: Plon pszenżyta

Odmiany półkarłowe pszenżyta są przede wszystkim krótsze od odmian tradycyjnych o mniej więcej 25 cm. Z wysokością roślin wiąże się podatność pszenżyta na wyleganie. Formy półkarłowe charakteryzują się dużą odpornością na wyleganie. Jest to związane z budową i grubością ściany źdźbła, a także jego elastycznością.

Odporność na wyleganie jest jednym z ważniejszych czynników ograniczających uzyskanie wysokich i stabilnych plonów pszenżyta. Pszenżyto jest najtańszą uprawą spośród intensywnych zbóż paszowych, ponieważ na koszty uprawy i jakość plonu korzystnie wpływa jego znaczna odporność na choroby i wyleganie.

Badania COBORU (2004–2006) potwierdziły wysoki potencjał plonotwórczy odmian półkarłowych pszenżyta. W warunkach przeciętnego poziomu agrotechniki spośród odmian półkarłowych wyższym poziomem plonowania odznaczała się odmiana Grenado i Baltiko. Natomiast przy wysokim poziomie agrotechniki odmiany: Zorro, Woltario, Magnat, Baltiko plonowały o 14–15 proc., a odmiany Gniewko i Greando o 11–12 proc. wyżej w porównaniu do plonowania odmian w warunkach przeciętnego poziomu agrotechniki.

Odmiana Grenado (6o), Fidelio(5,5o) i Woltario (5,0o) wykazały wyższą mrozoodporność od Zorro, Gniewko i Baltiko (w skali 9o). Najniższą mrozoodpornością odznaczała się odmiana Magnat. Odmiany: Zorro, Gniewko, Baltiko i Magnat nie zaleca się do uprawy w rejonach większego ryzyka wymarzania.

Odmiany półkarłowe charakteryzują się średnią tolerancją na stężenie jonów glinu, natomiast Magnat – mniejszą. Przyjmuje się, że formy krótkosłome nie powinny być uprawiane na najsłabszych glebach przeznaczonych pod pszenżyto, polecane są natomiast dla gospodarstw intensywnych, ponieważ dobrze wykorzystują wysokie nawożenie azotowe. Na słabszych glebach występują niekorzystne stosunki wodne najczęściej w okresach największego zapotrzebowania roślin na składniki pokarmowe.

Termin optymalny

Odmiany półkarłowe pszenżyta ozimego najlepiej jest wysiewać w optymalnym terminie. Baltiko, Fidelio, Magnat, Gniewko i Zorro zareagowały obniżką plonu ziarna w miarę opóźniania terminu siewu. Było to związane ze zmniejszeniem liczby kłosów na jednostce powierzchni, wynikającym ze słabszego rozkrzewienia produkcyjnego i istotnym spadkiem plonu i liczby ziarn z rośliny. Natomiast odmiana Woltario jest tolerancyjna na opóźnienie terminu siewu do 10 dni, ponieważ plonowała podobnie przy optymalnym i opóźnionym terminie siewu, ale istotnie niżej przy późnym. Opóźnienie terminu siewu skraca okres wzrostu wegetatywnego roślin jesienią. Gorzej rozwinięte rośliny nie mogą już nadrobić strat wiosną, gdyż w warunkach dłuższego dnia stymulowany jest rozwój generatywny. Krótszy okres wzrostu wegetatywnego powoduje spadek krzewienia produkcyjnego i przez to prowadzi do zmniejszenia obsady kłosów na jednostce powierzchni. Przy niekorzystnych warunkach w okresie zimowym lepsze zbiory zapewniają siewy wcześniejsze, natomiast po łagodnej zimie późny siew często nie powoduje obniżenia plonu

Rzadkie siewy

W badaniach mikropoletkowych przeprowadzonych w IUNG-PIB dla odmiany Woltario i Magnat za wystarczającą obsadę roślin uznano 200 szt./m2. Natomiast u odmian: Baltiko, Gniewko, Fidelio i Zorro stwierdzono istotny wzrost plonu pod wpływem 300 roślin/m2. Odmiany te wyraźniej niżej plonowały przy obsadzie 200 roślin na m2, natomiast podobnie przy obsadzie roślin 300 i 600 szt./m2. W tej grupie odmian produkcyjność kłosa przy zróżnicowanej obsadzie roślin była podobna. Natomiast liczba kłosów istotnie wzrosła przy obsadzie roślin 300 szt./m2 w porównaniu do najniższej obsady roślin.

Z badań przeprowadzonych w Stacji Doświadczalnej IUNG w Grabowie wynika, że ilość wysiewu od 1 do 4,5 mln ziarn na ha różnicowała plony ziarna pszenżyta. Istotny wzrost plonu ziarna stwierdzono przy wysiewie 2 mln ziarn na hektar dla odmiany Woltario i 2,5 mln ziarn – dla odmiany Fidelio. Dalsze zwiększanie gęstości wysiewu u tych odmian nie gwarantowało istotnego wzrostu plonu ziarna. Tendencja wyższego plonowania pszenżyta przy zmniejszaniu zagęszczenia roślin na jednostce powierzchni wskazuje zatem na wymóg rzadkiego siewu tej formy pszenżyta.

W łanach rzadszych występuje większa penetracja światła. Rośliny wyrosłe w takich warunkach wytworzyły większą suchą masę z rośliny, okazały się odporniejsze na wyleganie i choroby niż rosnące przy niedostatecznej ilości światła. Jest to wynikiem hamującego wpływu światła na wzrost roślin i korzystnego wpływu na tworzenie się tkanki mechanicznej. W łanach roślin dobrze oświetlonych proces fotosyntezy jest intensywniejszy niż w wypadku roślin, które wyrosły przy niedoborze światła. Ma to wyraźny wpływ na plonowanie pszenżyta.

Nawożenie azotem

Pszenżyto półkarłowe efektywnie wykorzystuje dawkę 120 kg azotu na hektar. Nawożenie azotem pobudza rośliny do intensywnego krzewienia i dlatego otrzymuje się wyższą liczbę kłosów, które decydują o wyższym plonowaniu. Natomiast mniejsza gęstość siewu wpływa korzystnie na MTZ, plon i liczbę ziarn z kłosa.

Źródło: Farmer 15/2008

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.145.103.69
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!