PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Pszenica jara po międzyplonach ścierniskowych

Pszenica jara po międzyplonach ścierniskowych Roślinami strączkowymi, które mają najkorzystniejszy wpływ na rośliny następcze, są: bobik, groch, łubiny żółty i wąskolistny, seradela oraz wyka ozima, fot. K. Szulc

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 29-03-2017 10:19

Tagi:

Jak międzyplon ścierniskowy oddziałuje na stan fitosanitarny pszenicy jarej? Lepiej, gdy jest to mieszanka międzygatunkowa czy nie ma to znaczenia?



Rośliny w międzyplonie ścierniskowym wysiewane są w połowie lata i użytkowane tego samego roku na paszę lub przyorywane na zielony nawóz. Mogą to być zasiewy jednogatunkowe lub mieszanki (2-4-gatunkowe), korzystanie z których ogranicza ryzyko nieudanej uprawy. Powodzenie jest bowiem silnie warunkowane przez pogodę. Komponentem w nich dominującym powinien być gatunek najbardziej nadający się do uprawy w lokalnych warunkach glebowych.

Roślinami strączkowymi, które są najczęściej wykorzystywane przy uprawie międzyplonu ścierniskowego, są: bobik, groch, łubin żółty i wąskolistny, seradela oraz wyka ozima. Ich niewątpliwą zaletą jest gromadzenie w glebie azotu dla rośliny następczej oraz fakt, że przy nawożeniu wymagają niewielkiej dawki tego składnika (25-30 kg N/ha), choć mogą się i bez niej obyć. Rośliny strączkowe żyją w symbiozie z bakteriami brodawkowymi i asymilują wolny azot z powietrza. Ilość dostarczanego przez nie azotu do gleby wynosi minimum 90 kg N/ha, a przy dobrym plonowaniu nawet więcej.

Do mieszanki dobierać należy gatunki charakteryzujące się zbliżoną długością okresu wegetacji, podobnymi wymaganiami glebowymi i dla ułatwionego wysiewu o nasionach z bliżonej wielkości.

KORZYŚCI Z MIĘDZYPLONÓW

Międzyplon ścierniskowy jest najczęściej wykorzystywany przez gospodarstwa nastawione wyłącznie na produkcję roślinną, w których gleby wymagają nawożenia organicznego, a specyfika produkcji sprawia, że obornika brakuje. Stanowią bowiem bogate źródło materii organicznej. Ich resztki po zbiorze dostarczają składników pokarmowych dla roślin następczych i są budulcem dla próchnicy. Szczególnie wykorzystanie roślin strączkowych w międzyplonach wpływa na zwiększenie zawartości próchnicy i poprawę żyzności gleb.

Ilość substancji organicznej wniesionej do gleby w postaci resztek pożniwnych zależy od gatunku rośliny, fazy rozwojowej, gęstości siewu i sposobu użytkowania. U roślin strączkowych waha się ona od 2 do 5 t suchej masy/ha, gdzie same korzenie stanowią od 0,5 do ponad 2,5 t/ha.

Międzyplony to nie tylko materia organiczna. Ich wysiew zapobiega stratom składników pokarmowych na skutek wymywania w głąb gleby bądź też przechodzenia w formy trudno przyswajalne. Stwarzają one także silną konkurencję dla chwastów, przez co ograniczają zachwaszczenie pól oraz chronią je przed erozją wietrzną. Pełnią jeszcze jedną ważną funkcję - ograniczają występowanie chorób roślin zbożowych, np. podsuszek. Skala tego wpływu warunkowana jest jednak sposobem uprawy. Pozostawienie międzyplonu do wiosny i wysiew w mulcz sprzyjają występowaniu chorób podstawy źdźbła i korzeni.

FITOSANITARNE DZIAŁANIE

Fitosanitarne działanie międzyplonów było przedmiotem doświadczeń prowadzonych przez dr. hab. Wiesława Wojciechowskiego, mgr inż. Martynę Szałatę i mgr inż. Annę Lehmann z Katedry Kształtowania Agroekosystemów i Terenów Zieleni Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Zespół sprawdzał także wpływ nawożenia azotowego, bowiem nadmierne dawki azotu mogą wpływać na obniżenie plonów, jak również powodować wyleganie roślin i zwiększać ich podatność na choroby wywoływane przez patogeny chorobotwórcze. Stąd też, jako cel badań, naukowcy postawili sobie określenie:

oddziaływania międzyplonów ścierniskowych uprawianych zgodnie z zasadami programu rolnośrodowiskowego na stan fitosanitarny rośliny następczej,

sposobów wiosennego zagospodarowania między-plonu,

wpływu zróżnicowanego nawożenia azotem na wielkość porażenia źdźbeł i korzeni pszenicy jarej przez choroby grzybowe.

W trakcie doświadczenia naukowcy sprawdzali porażenie korzeni i podstawy źdźbła pszenicy jarej, której zdrowotność oceniali w fazie dojrzałości mlecznej (BBCH 75) w Zakładzie Doświadczalnym Swojec Wrocławskiego Uniwersytetu Przyrodniczego. Analizie poddano pszenicę jarą odmiany Tybalt którą uprawiano po rzepaku ozimym na glebie klasy bonitacyjnej IVa, zakwalifikowanej do kompleksu żytniego dobrego. Eksperyment obejmował międzyplon z gorczycy białej oraz mieszanki roślin strączkowych: grochu pastewnego i bobiku. Ponadto różne sposoby wiosennego zagospodarowania międzyplonu, tj. wykorzystanie biomasy międzyplonu ścierniskowego jako mulcz, w który stosowano siew bezpośredni pszenicy, porównano z wariantami, w których resztki pożniwne są w całości lub częściowo wymieszane z glebą za pomocą orki bądź brony talerzowej. Badano też wpływ zastosowania pod pszenicę jarą 120 kg N/ha jako pełnej dawki azotu aplikowanej w trzech równych dawkach dzielonych oraz połowy tej dawki stosowanej w dawkach dzielonych: 40 i 20 kg N/ha. Azot stosowano w trzech terminach: przed siewem pszenicy, w fazie strzelania w źdźbło (faza BBCH 31-32) i w fazie kłoszenia (faza BBCH 49).

ZDROWOTNOŚĆ UPRAWY PO MIĘDZYPLONIE

W swoim doświadczeniu naukowcy stwierdzili, że międzyplony ścierniskowe ograniczyły liczbę źdźbeł oraz korzeni pszenicy jarej porażonych przez patogeny. Rośliną międzyplonową poprawiającą w większym stopniu niż mieszanka roślin strączkowych zdrowotność pszenicy jarej była gorczyca biała. Biorąc pod uwagę stan fitosanitarny pszenicy, korzystniejszym sposobem wiosennego zagospodarowania międzyplonu było jego wymieszanie z glebą przez orkę lub talerzowanie niż pozostawienie mulczu. Naukowcy stwierdzili w pszenicy jarej istotne ograniczenie liczby porażonych korzeni.

W przypadku nawożenia azotem redukcja dawki nie miała większego wpływu na kształtowanie zdrowotności korzeni pszenicy jarej. Wskaźnik zdrowotności zależał od współdziałania wszystkich czynników badań. Najmniejsze porażenie korzeni stwierdzono w uprawie pszenicy po międzyplonie z mieszanki roślin strączkowych, jego wiosennym talerzowaniu i stosowaniu połowy dawki nawożenia N, a najwyższe w siewie bezpośrednim, bez międzyplonu i stosowaniu pełnej dawki azotu. Gorczyca biała i mieszanka roślin strączkowych poprawiły również zdrowotność korzeni pszenicy jarej w porównaniu do uprawy bez międzyplonu. Także w tym przypadku lepszą okazała się gorczyca niż mieszanka.

Artykuł ukazał się w wydaniu lutowym miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • PanZbychu 2017-03-29 11:35:26
    Ja tam tu przenice bęce w maju sadził bo jeszcze mocznika nie kupiłem i nie ma czym pokrosić żeby coś wyrosło. A po za tym bronki popsute to nie będzię czym wstrząsnąć
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.196.38.114
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!