PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Skrzypionki coraz częściej zasiedlają kukurydzę

Skrzypionki coraz częściej zasiedlają kukurydzę Chrząszcz skrzypionki błękitek, fot. Paweł Bereś

Autor: Paweł Bereś

Dodano: 12-06-2016 08:41

Tagi:

W Polsce na kukurydzy występuje aktualnie ponad 20 szkodników, jednakże ich liczba sukcesywnie wzrasta. W ostatnich, w większości ciepłych, latach często obserwowanym zjawiskiem są bowiem migracje gatunków, charakterystycznych dotychczas dla pozostałych roślin zbożowych, na zasiewy kukurydzy. Przykładem są m.in. skrzypionki.



Kukurydza z racji swojej popularności uprawy jest obecna niemal w każdym zakątku kraju. Jej plantacje stały się miejscem do rozwoju wielu organizmów, zarówno pożytecznych, neutralnych gospodarczo, jak i szkodliwych, które są naturalnymi konkurentami człowieka o plon. Wśród gatunków szkodliwych zdecydowanie dominują przedstawiciele gromady owadów.

W ostatnich kilku latach coraz częściej w okresie wiosny i na początku lata plantatorzy obserwują na roślinach kukurydzy (zarówno tzw. kukurydzy pastewnej, jak i cukrowej) obecność skrzypionek, niekiedy w dość dużym, ale nie masowym nasileniu. Dla wielu osób jest zaskoczeniem, że te charakterystyczne dla zbóż jarych i ozimych szkodniki mogą także żerować na kukurydzy. Warto w tym miejscu jednak wspomnieć, że pojaw skrzypionek na tej roślinie nie jest nowością, bowiem owady te zostały zaobserwowane na kukurydzy już niemal 70 lat temu w okolicach Wrocławia. W ostatnich jednak kilku latach daje się zaobserwować ich coraz częstsze pojawy. Są one z reguły najliczniejsze w pasach brzeżnych uprawy, zwłaszcza na tych polach kukurydzy, które znajdują się w niedalekim sąsiedztwie zbóż ozimych i jarych, z których owady migrują.

Skrzypionki są tak charakterystycznymi owadami, że bardzo trudno je pomylić z innymi szkodnikami występującymi na kukurydzy. Na roślinach spotyka się dwa gatunki: skrzypionkę zbożową oraz mniej licznie występującą skrzypionkę błękitek.

Chrząszcz skrzypionki zbożowej osiąga nawet 5 mm długości. Jest zielonkawy lub niebieskawy z metalicznym połyskiem. Przedplecze i nogi ma pomarańczowe, a czułki czarne. Z kolei chrząszcz skrzypionki błękitek dorasta do 4 mm długości. Ma barwę ciemnoniebieską z metalicznym połyskiem. U obu gatunków występują rzędy kropek na pokrywach skrzydeł, przy czym u skrzypionki błękitek są one lepiej widoczne.

U obu gatunków jaja są beczułkowate, długości około 1 mm, barwy pomarańczowej, natomiast larwa przypominająca wyglądem ślimaka dorasta do 5 mm długości. Ma łukowato wygięte ciało z trzema parami nóg tułowiowych. Głowa jest czarna, a ciało barwy żółtobrunatnej, pokryte śluzowatą powłoką składającą się z odchodów. Poczwarka jest barwy białej, umieszczona w kokonie - w przypadku skrzypionki zbożowej poczwarki znajdują się w glebie, natomiast u skrzypionki błękitek można je zaobserwować przytwierdzone do liści.

Skrzypionki rozwijają w ciągu roku jedno pokolenie. Od kilku lat przechodzą już pełen rozwój na kukurydzy. Zimują osobniki dorosłe ukryte w glebie oraz w zaroślach śródpolnych. Wiosną, po przebudzeniu prowadzą żer uzupełniający, po czym od połowy maja do połowy czerwca samice składają jaja na górnej stronie blaszek liściowych. Po około 10-14 dniach (w zależności od temperatury) z jaj wylęgają się larwy, które żerują na liściach. Dojrzałe larwy od końca czerwca przepoczwarczają się. Stadium poczwarki trwa około 12 dni, po czym wylatują chrząszcze nowego pokolenia, które żerują jeszcze przez pewien okres na zielonych częściach roślin, po czym schodzą na zimowanie.

W odróżnieniu od zbóż, a zwłaszcza pszenicy jarej (którą owady szczególnie preferują do zasiedlania), skrzypionki nie stanowią aktualnie poważnego zagrożenia dla kukurydzy, niemniej z racji tego, że coraz częściej się pojawiają, powinny być corocznie monitorowane. Zdarza się bowiem w praktyce tak, że gatunek o marginalnym znaczeniu nagle (w sprzyjających warunkach środowiska) pojawia się w dużym nasileniu, poważnie uszkadzając rośliny.

Dla roślin szkodliwym stadium są zarówno chrząszcze, jak i larwy. Osobniki dorosłe, żerując na blaszkach liściowych kukurydzy, wyjadają na nich skórkę górną i miękisz, w wyniku czego powstają wąskie, podłużne dziurki wzdłuż nerwów liści. Z racji tego, że chrząszcze są mobilne, przemieszczają się z rośliny na roślinę, gdzie z reguły dokonują niewielkich uszkodzeń. Podobnie żerują larwy, przy czym będąc stadium stacjonarnym, przypisanym do danej rośliny (larwy nie migrują z rośliny na roślinę, jeżeli ich liście nie stykają się ze sobą), i zjadając skórkę górną i tkankę miękiszową, powodują powstawanie szerokich żerowisk, na których skórka dolna zasycha i bieleje. Pojedyncze dziurki nie mają większego znaczenia gospodarczego, natomiast liczny pojaw żerowisk może ograniczać powierzchnię asymilacyjną młodych roślin kukurydzy. Najczęściej się zdarza, że na roślinie kukurydzy z reguły silnie uszkodzony jest jeden z liści, natomiast pozostałe noszą ślady niewielkiego żerowania szkodnika. Zranienia tkanek są ponadto bramą, przez którą wnikają do roślin patogeny powodujące groźne choroby ujawniające się w późniejszym okresie. Skrzypionki znane są także jako wektory wirusów zbóż. Nie jest zatem wykluczone, że mogą także przenosić je na rośliny kukurydzy.

Aktualnie skrzypionki nie wymagają podejmowania bezpośrednich działań zwalczających. W celu ewentualnego ograniczenia ich nalotów na plantacje wskazane jest izolowanie pól kukurydzy od większych zasiewów zbóż. Ponadto zaleca się stosowanie płodozmianu, w którym bezpośrednio przed lub zaraz po kukurydzy nie uprawia się na tym samym polu zbóż. Zaleca się ponadto wczesny siew, usuwanie z plantacji chwastów, optymalne nawożenie azotem, terminowy zbiór plonu, rozdrabnianie resztek pożniwnych oraz wykonanie głębokiej orki zimowej.

Artykuł pochodzi z wydania 6/2016 miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.189.255
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!