6 lipca 2005 r. Komisja Europejska wydała rozporządzenie nr 1068/2005, ustanawiające procedury przyjęcia zbóż przez agencje interwencyjne oraz metody analiz jakości zbóż. Od tego roku nie będzie mogło być przyjęte do skupu interwencyjnego ziarno, któro nie spełni norm dotyczących substancji skażających, w tym mikotoksyn. Agencja Rynku Rolnego będzie musiała kontrolować oferowane do interwencji ziarno na zawartość mikotoksyn w zagrożonych regionach kraju, wyznaczonych na podstawie analizy ryzyka wystąpienia tych substancji. Komisja Europejska pozostawiła w gestii krajów członkowskich decyzję o tym, kiedy zachodzi konieczność określenia zawartości tych związków w ziarnie. Na szczęście dla naszych rolników w tym roku uznano, że nie wystąpiło zagrożenie ze strony mikotoksyn i nie trzeba wykonywać oznaczeń ich zawartości. Możliwość powstawania mikotoksyn wynika przede wszystkim z warunków pogodowych, występujących szczególnie podczas kwietnia zbóż.

Minimalne wymagania jakościowe w skupie interwencyjnym
Ziarno oferowane do skupu interwencyjnego musi być zdrowe, wolne od obcych zapachów, chorób, szkodników oraz powinno charakteryzować się odpowiednią jakością handlową.

Pszenica:
  • wilgotność - do 14,5 proc.,
  • zawartość zanieczyszczeń – maksymalnie 12 proc.: ziarna połamane – do 5 proc., zanieczyszczenia ziarnowe – do 7 proc. (w tym ziarna uszkodzone termicznie – do 0,5 proc.),  ziarna porośnięte – do 4 proc., materiał obcy – do 3 proc. (w tym nasiona obce szkodliwe – do 0,1 proc., ziarna uszkodzone wskutek samozagrzania się lub zbyt intensywnego suszenia – do 0,05 proc. i sporysz – do 0,05 proc.),
  • gęstość ziarna w stanie zsypnym – co najmniej 73 kg na hektolitr (100 litrów),
  • zawartość białka – co najmniej 10,5 proc.,
  • liczba opadania – minimum 220 sekund,
  • wskaźnik sedymentacji Zeleny'ego – co najmniej 22 ml, w wypadku, gdy wskaźnik ten ma wartość od 22 do 30 konieczne jest wykonanie testu na kleistość ciasta. Ziarno zostaje przyjęte do interwencji, gdy otrzymane z niego ciasto ocenia się jako niekleiste, przydatne do obróbki mechanicznej.

Jęczmień:
  • wilgotność - do 14,5 proc.,
  • zawartość zanieczyszczeń – maksymalnie 12 proc.: ziarna połamane – do 5 proc., zanieczyszczenia ziarnowe – do 12 proc. (w tym ziarna innych zbóż i  uszkodzone przez szkodniki –  do 5 proc.,  ziarna uszkodzone termicznie – do 3 proc.), ziarna porośnięte – do 6 proc., materiał obcy – do 3 proc. (w tym nasiona obce szkodliwe – do 0,1 proc.),
  • gęstość ziarna w stanie zsypnym – co najmniej 62 kg na hektolitr.

Kukurydza:
  • wilgotność - do 14,5 proc.,
  • zawartość zanieczyszczeń – maksymalnie 12 proc.: ziarna połamane – do 10 proc., zanieczyszczenia ziarnowe  do 5 proc. (w tym ziarna uszkodzone termicznie do 3 proc.), ziarna porośnięte – do 6 proc., materiał obcy – do 3 proc. (w tym nasiona obce szkodliwe – do 0,1 proc.).
Obowiązująca cena interwencyjna (101,31 euro za t) podlega podwyższeniu lub obniżeniu w zależności od jakości dostarczonego ziarna.
  • Za każdą 0,1 proc. wilgotności poniżej 13,4 proc. następuje podwyższenie ceny o 0,1 euro za t. Podwyższenie ceny następuje do wilgotności 10 proc. i wynosi maksymalnie 3,5 euro za t. Gdy wilgotność ziarna jest większa lub równa 14,1 proc., wówczas następuje obniżenie ceny o 0,2 euro za każdą dodatkową 0,1 proc. wilgotności.
  • Gdy gęstość w stanie zsypnym dla pszenicy i jęczmienia jest mniejsza niż odpowiednio 76 i 64 kg/hl, stosuje się odpowiednie  obniżki. Wynoszą one w  wypadku pszenicy 0,5 euro za t, gdy gęstość ziarna waha się od 75,9 do 75 kg/hl, 1 euro za t przy 74,9-74 kg/hl i 1,5 euro za t przy gęstości 73,9 do 73 kg/hl. W wypadku jęczmienia obniżka ceny wynosi 1 euro za t, gdy gęstość ziarna wynosi od 63,9 do 62 kg/hl.
  • Gdy zawartość ziaren połamanych przekracza 3 proc. dla pszenicy i jęczmienia oraz 4 proc. dla kukurydzy, cena interwencyjna jest obniżana o 0,05 euro za t za każdą dodatkową 0,1 proc. zawartości zanieczyszczeń ziarnowych.
  • Gdy zawartość ziaren porośniętych przekracza 2,5 proc., cena jest obniżana o 0,05 euro za t za każdą dodatkową 0,1 proc. zawartości ziaren porośniętych.
  • Gdy zawartość materiału obcego przekracza 1 proc., cena jest obniżana o 0,1 euro za t za każdą dodatkową 0,1 proc. zawartości materiału obcego.
  • Gdy zawartość białka w pszenicy jest mniejsza niż 11,5 proc., cena jest obniżana o 2,5 euro za t przy zawartości białka 11,4-11 proc. i o 5 euro za t przy zawartości białka 10,9-10,5 proc.
Dopuszczalne zanieczyszczenie zbóż mikotoksynami (Rozporządzenie  Komisji Europejskiej nr 856/2005 z 6 czerwca 2005 r.)

Aflatoksyny
  • Ziarno zbóż łącznie z gryką oraz produkty ich przetwarzania, przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub jako składnik środków spożywczych: aflatoksyna B1 – 2,0 μg/kg, suma aflatoksyn B1, B2, G1, G2 - 4 μg/kg.
  • Ziarno zbóż łącznie z gryką, z wyłączeniem kukurydzy, które musi być sortowane lub będzie poddane innym fizycznym procesom, przed przeznaczeniem do bezpośredniego spożycia lub użycia jako składnik żywności: aflatoksyna B1 – 2,0 μg/kg, suma aflatoksyn B1, B2, G1, G2 - 4 μg/kg.
  • Ziarno kukurydzy, które musi być sortowane lub będzie poddane innym fizycznym zabiegom przed przeznaczeniem do bezpośredniego spożycia lub użyciem jako składnik żywności: aflatoksyna B1 – 5,0 μg/kg, suma aflatoksyn B1, B2, G1, G2 - 10 μg/kg.

Ochratoksyna A
  • Nieprzetworzone ziarna zbóż (włącznie z nieprzetworzonym ryżem i gryką) - 5 μg/kg.
  • Wszystkie produkty pochodzące ze zbóż (łącznie z nieprzetworzonymi produktami zbożowymi i ziarnami zbóż przeznaczonymi do bezpośredniej konsumpcji przez człowieka - 3 μg/kg.

Deoksyniwalenol - DON
  • Nieprzetworzone ziarna zbóż, inne niż pszenica durum, owies i kukurydza - 1250 μg/kg.
  • Nieprzetworzona pszenica durum i owies - 1750 μg/kg.
  • Nieprzetworzona kukurydza - 1750 μg/kg (od 1 lipca 2007 r.)

Zearalenon - ZEA
  • Nieprzetworzone ziarna zbóż, inne niż kukurydza - 100 μg/kg.
  • Nieprzetworzona kukurydza - 200 μg/kg (od 1 lipca 2007 r.)

Fumnizyny - suma aflatoksyn B1 i B2 (od 1 lipca 2007 r.)
  • Nieprzetworzona kukurydza - 2000 μg/kg.

Kwoty opłat za wykonanie badań laboratoryjnych zbóż oferowanych do skupu interwencyjnego ARR (w złotych za próbkę razem z VAT):
  • zakup pszenicy z dostawą do magazynu interwencyjnego – ocena parametrów technologicznych (zawartość białka, wskaźnik sedymentacyjny, liczba opadania, test na kleistość ciasta)  - 825*,
  • zakup pszenicy w miejscu przechowywania – ocena parametrów fizycznych (wilgotność, zawartość zanieczyszczeń, gęstość w stanie zsypnym) i technologicznych (zawartość białka, wskaźnik sedymentacyjny, liczba opadania, test na kleistość ciasta)  - 978*,
  • zakup jęczmienia w miejscu przechowywania – ocena parametrów fizycznych (wilgotność, zawartość zanieczyszczeń, gęstość w stanie zsypnym) - 154,
  • zakup kukurydzy w miejscu przechowywania – ocena parametrów fizycznych (wilgotność, zawartość zanieczyszczeń) - 129.

Kwoty nie obejmują kosztów oznaczania substancji skażających. Gdyby zachodziła konieczność ich oznaczenia stawki opłat są następujące (złotych za próbkę razem z VAT):

Mikotoksyny:
  • aflatoksyna B1 i suma aflatoksyn: B1, B2, G1 i G2 – 257,
  • ochratoksyna A – 257,
  • deoksyniwalenol – DON – 257,
  • zearalenon – ZEA – 257.

Metale ciężkie:
  • ołów – 161,
  • kadm – 161.
Pestycydy – 868.
Ocena poziomu radioaktywności – 104. 

Źródło: Zarządzenie nr 283/2005/Z Prezesa ARR z 11.10.2005 r.
* w wypadku, gdy test na kleistość ciasta nie będzie wykonywany, ARR zwróci kwotę wpłacona na poczet wykonania tego testu.

Źródło "Farmer" 22/2005