PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Stan ozimin przed ustaniem wegetacji

Stan ozimin przed ustaniem wegetacji fot. farmer.pl

Susza oraz wyjątkowo wysokie temperatury notowane tej jesieni znacząco wpłynęły na stan ozimin. Ich kondycja w zależności od regionu jest odmienna.



Za nami wyjątkowo ciepła i dodatkowo sucha jesień. Średnia temperatura każdego z jesiennych miesięcy okazała się w tym roku wyższa o nawet kilka stopni Celsjusza od normy wieloletniej. Okres wegetacyjny zakończył się dopiero w połowie listopada. Pozwoliło to roślinom na intensywną wegetację i osiągnięcie dużej masy. Ochłodzenie okazało się zbawienne głównie dla nadmiernie rozwiniętych roślin. Przyhamowało wreszcie rozpędzoną wegetację i czasem znaczącą już presję chorób oraz szkodników. W połowie listopada oziminy prezentowały się różnie, dostrzegano w nich sporo problemów. Sygnały płynące z poszczególnych regionów przedstawiamy poniżej.

Co jednak będzie dalej? Oczywiście, trudno to jeszcze przewidzieć. Doświadczenie z ostatnich lat uczy, że zimowa pogoda potrafi okrutnie doświadczyć uprawy, aby w kolejnym roku być dla nich łaskawa. Jak będzie w nadchodzącym roku, czas pokaże.

WARMIA I MAZURY

 

RZEPAK

Siew rzepaku ozimego przypadł na największe nasilenie suszy, dlatego dynamika wschodów była mocno uzależniona od struktury gleby oraz dostępności wody. Obecnie większość plantacji jest niewyrównana - niektóre rośliny są już dobrze przygotowane do zimy, tzn. wykształciły 8-10 liści właściwych oraz korzeń o grubości co najmniej 10 mm, inne z kolei są dopiero w fazie 4-5 liści, co nie rokuje dobrze, jeśli chodzi o przezimowanie. Miejscami obserwuje się objawy niedoborów fosforu, potasu i magnezu.

ZBOŻA

Zupełne przeciwieństwo stanowią zboża - dobrze prowadzone ,,cieszą oko". Pomimo utrudnionych wschodów spowodowanych suszą zboża na plantacjach sianych w terminie optymalnym wykształciły co najmniej 5-6 liści właściwych i tym samym 2-3 rozkrzewienia. Odznaczają się także całkiem sporym systemem korzeniowym. W tym regionie zboża są raczej wolne od szkodników takich, jak np. mszyce. Na lustrowanych plantacjach nie widać objawów porażenia chorobami grzybowymi ani niedoborów składników pokarmowych.

POMORZE (ŻUŁAWY WIŚLANE)

 

RZEPAK

Optymalny termin siewu rzepaku ozimego w tym rejonie Polski okazał się terminem zbyt wczesnym. Na początku wegetacji, ze względu na suszę, wschody były nierównomierne, jednak po obfitych opadach deszczu rozwój roślin na polach wyrównał się. Przez długą i ciepłą jesień większość plantacji rzepaku, pomimo nawet dwukrotnego skracania, jest zbyt wybujała. Miejscami zaobserwowano nasiloną presję mszyc, za to nie zauważono żerowania śmietki kapuścianej. Na niektórych plantacjach pojawił się mączniak prawdziwy.

ZBOŻA

Żuławy Wiślane to kraina buraka cukrowego i wielu plantatorów decyduje się na siew pszenicy ozimej na stanowisku po nim, a więc późno. Z tego względu rozwój zbóż ozimych w tym rejonie jest bardzo zróżnicowany. Plantacje z wczesnych siewów (nie po buraku) mają nawet po kilka rozkrzewień, jednak wiele znajduje się dopiero w fazie szpilkowania. Oziminy siane we wrześniu miały problemy ze wschodami ze względu na suszę. Problem unormowały późniejsze deszcze. Przebieg pogody pozwolił na wykonanie zabiegów herbicydowych na sporym areale zbóż.

KUJAWY

 

RZEPAK

Rzepak w tym regionie jest nadmiernie wyrośnięty. Są plantacje, na których rośliny wykształciły nawet 12 i więcej liści. Wielu gospodarzy w tym sezonie decydowało się na 2, a nawet 3 zabiegi chemicznej regulacji pokroju. W przypadku wczesnego i zbyt gęstego siewu wiele roślin zbyt mocno "wystrzeliło" w górę. Ich szyjki korzeniowe są charakterystycznie wydłużone i wysoko wyniesione nad powierzchnię pola, a to rodzi obawę o przezimowanie. Lokalnie notowano silną presję śmietki kapuścianej, a prawie w całym regionie z różnym nasileniem problemem stanowiły mszyce. Nie obyło się zatem bez interwencyjnych zabiegów insektycydowych.

ZBOŻA

Wiele wskazuje na to, że duży udział plantacji odznaczać się będzie nadmiernym rozkrzewieniem (dotyczy to głównie jęczmienia ozimego oraz żyta). W regionie tym notowano silną presję mszyc oraz skoczków, wektorów chorób wirusowych. Lokalnie problem stanowił mączniak prawdziwy zbóż i traw, a także rdza brunatna i żółta - głównie na życie i pszenżycie. Po późno schodzących przedplonach pszenicę siano praktycznie do II dekady listopada. Wyjątkowo spory areał zbóż udało się w tym regionie odchwaścić jesienią. Sprzyjała temu dobra pogoda.

ZIEMIA ŁÓDZKA

 

RZEPAK

Siano często w zbyt suche podłoże, przez co wschodził nierównomiernie. Konsekwencją był nierównomierny jego dalszy rozwój. Ostatecznie, podobnie jak w wielu innych regionach kraju, rzepak nadmiernie się tu rozwinął i już na początku listopada często przekroczył fazę 8.-10. liścia. Rolnicy, którzy dobrze reagowali na potrzeby łanu, wykonali w czasie jesieni przynajmniej 2-krotne skracanie, 1 do 2 zabiegów insektycydowych, a niekiedy decydowano się na dokarmianie nalistne. Gorzej prowadzone plantacje wyglądają nie najlepiej. Są gęste, wybujałe, z licznymi objawami niedoborów - głównie azotu. Problemem były szkodniki, narzekano głównie na mszyce. Do listopada licznie tu występował także mączlik warzywny.

ZBOŻA

Z powodu wrześniowej suszy rolnicy mieli problem z uprawą gleby i właściwym jej przedsiewnym doprawieniem. Siano często w pył, w efekcie wschody, zwłaszcza na słabszych glebach, bywały nierównomierne. Pszenica w tym regionie siana była często w I dekadzie października, takie plantacje w połowie listopada osiągnęły fazę 4. liścia i weszły tym samym w krzewienie. Wcześniejsze zasiewy zdołały wytworzyć 2-3 rozkrzewienia. Problemem były mszyce i liczne skoczki, niestety ich zwalczanie w tym regionie jest jeszcze mało popularne. Rodzi to obawę o zawirusowanie roślin.

WIELKOPOLSKA

 

RZEPAK

Susza przyczyniła się do nierównomiernych wschodów roślin oraz ich dalszego rozwoju. Na jednym polu można znaleźć rośliny mające 4-6, ale też 8-12 liści. W listopadzie odnotowano problem z chorobami grzybowymi, które były zwalczane przy okazji regulacji pokroju roślin. Widoczne były zwłaszcza sucha zgnilizna kapustnych i szara pleśń. Obserwowano też fioletowe przebarwienia na liściach, co może świadczyć o niedoborze fosforu bądź porażeniu roślin żółtaczką rzepy - choroby przenoszonej przez mszyce. Nasilenie występowania tych szkodników było bardzo duże. Na plantacjach stwierdzano także obecność skoczków, mączlika warzywnego, pchełek, śmietki kapuścianej, gnatarza rzepakowca itantnisia krzyżowiaczka.

ZBOŻA

Również w uprawach zbożowych susza dała o sobie znać. Wschody były opóźnione i nierównomierne. Rzędy roślin uwidoczniły się często blisko miesiąc po siewach. Stan roślin w momencie ustania wegetacji (połowa listopada) był bardzo zróżnicowany. Zboża znajdowały się w fazie 2-3 liści, ale na lepszych stanowiskach ich stan jest diametralnie inny, mają po 3-4 rozkrzewienia, tj. 6-7 liści. Wbrew wcześniejszym obawom stan fitosanitarny nie jest najgorszy. Lepiej jednak prezentuje się pszenica niż jęczmień. Na wcześnie założonych plantacjach tego ostatniego obserwowano objawy mączniaka prawdziwego, rdzy jęczmienia i plamistości siatkowej. Wszystkie gatunki zbóż ozimych poddane były silnej presji mszyc.

DOLNY ŚLĄSK

 

RZEPAK

Rośliny mocno wybujałe. Konieczna była 2-krotna regulacja pokroju. Dochodziły do nas nawet sygnały, że na plantacjach wcześnie posianych rośliny zaczęły strzelać w pęd główny, a to bardzo niebezpieczne zjawisko. W regionie tym notowano bardzo duże nasilenie szkodników, szczególnie mszyc, a także śmietki kapuścianej. Na wielu plantacjach uwidoczniły się niedobory azotu, co należy wiązać ze słabym przebiegiem procesu mineralizacji materii organicznej, jaki notuje się przy deficycie opadów, a także z wyższymi potrzebami pokarmowymi, jakie mają obfite w biomasę rośliny.

ZBOŻA

Wrześniowy termin siewu dla Dolnego Śląska okazał się w tym roku terminem zbyt wczesnym. Zboża zasiane w tym miesiącu są bardzo gęste i bywają silnie porażone mączniakiem prawdziwym. Część plantacji wymagała z tego powodu zastosowania środków grzybobójczych. W wielu przypadkach ze względu na nasilenie występowania konieczne było także zwalczania mszyc. Jesienne zabiegi herbicydowe były tu powszechne. Rolnicy donosili, że z tego powodu okresowo dostępność herbicydów była ograniczona.

Ciekawostką jest, że zboża ozime zasiane po kukurydzy ziarnowej zdążyły przed ustaniem wegetacji osiągnąć początek fazy krzewienia. W praktyce rolniczej rzadko się to zdarza. Powodem nietypowej sytuacji był wyjątkowo wczesny termin zbioru przedplonu.

LUBELSZCZYZNA

 

RZEPAK

W tym regionie siany był wyjątkowo wcześnie (nawet przed 15 sierpnia) i zazwyczaj zbyt gęsto. Te dwa czynniki, jak również późniejszy przebieg pogody, sprawiły, że musiał być przynajmniej 2-krotnie skracany. Z powodu okresowego niedoboru wody w początkowym okresie wzrostu rośliny wytworzyły głęboki i silnie rozbudowany system korzeniowy, a także rozety liściowe złożone z 9-10 liści. Charakteryzują się one także wysoko wyniesioną, ale na szczęście grubą (powyżej 1 cm) szyjką korzeniową. W listopadzie notowano na części plantacji niedobory azotu.

ZBOŻA

W regionie siewy pszenicy wykonane były przeważnie w III dekadzie września i rośliny te są już dobrze rozkrzewione. Siane w terminie opóźnionym - ok. 5 października, są w fazie 3.-4. liścia. Na plantacjach zaczął pojawiać się mączniak prawdziwy, sporadycznie rdza brunatna, a na jęczmieniu - plamistość siatkowa. Rośliny nie wykazują niedoborów składników pokarmowych. Zaobserwowano za to wyższą niż w latach poprzednich presję ze strony mszyc. Kłopotem były chwasty, zwłaszcza samosiewy rzepaku, które pojawiały się nawet na polach, gdzie ostatnio rzepak był uprawiany 4-5 lata temu.

MAŁOPOLSKA

 

RZEPAK

Województwo małopolskie nie narzekało zbytnio na suszę. Dzięki temu plantacje rzepaku zakładano w dobrych warunkach wilgotnościowych. Rośliny wytworzyły ok. 9 i więcej liści oraz grubą szyjkę korzeniowa (1-1,5 cm). Notowano tu intensywny pojaw mszyc. W listopadzie uwidocznił się także na roślinach niedobór azotu. Im bliżej województwa świętokrzyskiego, tym większe problemy z dostępnością wody. W połowie listopada wiele plantacji z tego regionu było w fazie 6-8 liści, czasem więcej. Notowano tu nierównomierne wschody, a także lokalnie presję ze strony ślimaków. W listopadzie pojawiły się także objawy suchej zgnilizny kapustnych.

ZBOŻA

W regionie krakowskim uwilgotnienie gleby było raczej odpowiednie. Jęczmień ozimy dobrze rozkrzewiony i przygotowany do zimy. Notowano tu na szczęście nieliczne mszyce. Pszenica z siewu w terminie optymalnym znajduje się w fazie krzewienia, ta z opóźnionego - w fazie 2-3 liści. Powschodziły także rośliny na plantacjach założonych na początku listopada. W północnych częściach regionu, gdzie notowano już niedobory wody, wschody bywały nierównomierne. W późniejszym okresie wegetacji nie notowano wystąpienia chorób grzybowych ani objawów głodu fizjologicznego. Licznie występowały natomiast mszyce, a także ploniarka zbożówka. Na wiosnę przewiduje się problem z miotłą zbożową, ze względu na brak odchwaszczania jesiennego.

MAZOWSZE

 

RZEPAK

Ciepła i wilgotna pogoda w październiku i I połowie listopada umożliwiła intensywny rozwój rozet liściowych. Sprzyjał temu także obecny w glebie depozyt nawozowy, niewykorzystany przez przedplon na skutek letniej suszy. Nasilenie chorób niewielkie. Szkodniki występowały lokalnie. W rejonach, gdzie rzepaku w strukturze zasiewów jest więcej, problemem były mszyce.

ZBOŻA

Ze względu na suszę pod koniec lata i na początku jesieni wschody były rozciągnięte w czasie. Doprowadziło to do zróżnicowanego zaawansowania wegetacji roślin w obrębie poszczególnych plantacji. Niemniej jednak zboża zasiane w zalecanych terminach agrotechnicznych osiągnęły fazę krzewienia, a ich stan można uznać za dobry. Plantacje zasiane w terminie opóźnionym, tj. w I dekadzie października, dzięki sprzyjającemu układowi pogody prezentują się dużo lepiej niż w poprzednich latach i wchodzą w fazę krzewienia. Aktualny stan fitosanitarny zbóż ozimych nie budzi większych zastrzeżeń. Obserwowane jest niewielkie nasilenie występowania chorób grzybowych. Mszyce żerują na roślinach jedynie lokalnie i w niewielkim nasileniu.

PODLASIE

 

RZEPAK

Jego wegetacja trwa nieprzerwanie od ok. 90 dni. Również w tym regionie rośliny wytworzyły duże rozety i do połowy listopada zyskiwały nowe liście. Nie są obserwowane wyraźne symptomy niedoboru pierwiastków, choć lokalnie dostrzegano objawy niedoboru azotu. Mimo sprzyjających warunków pogodowych presja chorób grzybowych jest niewielka i w wielu przypadkach nie wymuszała zastosowania fungicydów. Szkodniki licznie występowały jedynie punktowo, w większości przypadków do czynienia mieliśmy z niewielkim ich nasileniem.

ZBOŻA

Z wyjątkiem pszenicy ozimej, która weszła dopiero w fazę krzewienia, pozostałe gatunki zbóż są już tu silnie rozkrzewione. Rośliny nie wykazują objawów niedoboru składników pokarmowych, jak również masowego porażenia chorobami grzybowymi. Obecność mączniaka prawdziwego i septoriozy liści stwierdzana jest na nielicznych plantacjach, w niewielkim nasileniu.

Artykuł ukazał się w grudniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (9)

  • jacek 2018-12-23 23:10:23
    A czym się tak przejmujecie? Niech się przejmują firmy ubezpieczeniowe. Zresztą o wymarznięciach to można będzie rozmawiać w lutym. Dzisiaj to "wymarzło" tylko tym w gorącej wodzie kopanym...
  • Rolas 2018-12-23 20:01:56
    Troszkę przymrozków i już taki popłoch?
  • Ed 2018-12-23 08:58:23
    Jedna Pani wykonywała na zimę rzepaki po mrozach i przekonywała że są zmarznięte a okazało się że zostały. Na YouTube są filmiki. A teraz już w grudniu już straszy?dee
  • PAULINA 2018-12-23 07:49:03
    Wybujałe rzepaki z wyniesionym pędem głównym już są zmarznięte. Kilka roślin w ciepłym miejscu już mnie upewniło,niby żywy a zgnił
    • Agro 2018-12-23 08:36:07
      Co za bzdury, nie siej paniki w grudniu. W zeszłym sezonie mrozy bez śniegu po -17 i też tutaj już mądrale pisali że wszystko wymarzło a potem i tak rzepaki zostawały na polu.
      • PAULINA 2018-12-23 19:05:06
        Nie widziałeś a komentujesz,więc o czym tu dyskutować.Może na twoim piachu bez nawożenia zrobił się fioletowy i dwie tony nakosisz,mój mieszaniec poszedł w górę i zrobiła się galareta,podobnie u niektórych sąsiadów
      • Agro 2018-12-23 19:28:08
        @PAULINA nie będę się kłócił. Jak chcesz to szykuj już płóg. O mój Rzepak na "piachu" się nie martw bo rokuje dobrze.
    • mac 2018-12-23 19:42:42
      W jakim województwie te wymarznięcia. Jak rośliny wiotkie to nie znaczy że nie odżyją.
  • www 2018-12-22 10:57:19
    brakuje kilku regionów :-) teraz można zaglądać i pisać ale najbliższe dni na dużym plusie i opady deszczu prawie w całej Polsce a taka pogoda nie służy oziminom szczególnie w tym roku większość rzepaków przerośniętych. zobaczymy co najbliższe miesiące pokażą
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.208.22.127
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.