PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Stawiają na pszenżyto

Stawiają na pszenżyto

Autor: Wojciech Konieczny

Dodano: 26-09-2012 12:17

Tagi:

Na kompleksach żytnich wzrasta areał pszenżyta ozimego kosztem pszenicy.



Wśród zbóż kłosowych, pszenżyto ozime zajmuje obszarowo drugie miejsce po pszenicy ozimej.

Uprawia się go w kraju przeszło 1,3 mln ha. Jego popularność wynika z dużej plenności, możliwości uprawy na gorszych glebach i dobrej wartości paszowej ziarna. Dzięki tym cechom stało się bardzo konkurencyjne w stosunku do innych gatunków zbóż.

Na dobrą wartość pokarmową pszenżyta składa się stosunkowo wysoka zawartość białka, jego korzystny skład aminokwasowy i wysoki współczynnik strawności. Argumentem przesądzającym o skali jego produkcji jest aspekt ekonomiczny - niższe nakłady na uprawę niż w wypadku pszenicy ozimej.

Wymagania glebowe pszenżyta są mniejsze niż pszenicy ozimej, dlatego plonuje lepiej na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego i żytniego dobrego, na których ryzyko uprawy pszenicy ozimej jest znaczne. Wysoki poziom plonów pszenżyta można uzyskać również na glebach kompleksu żytniego słabego, jeżeli dobierze się odpowiednią odmianę i zastosuje do zaleceń agrotechnicznych.

W stosunku do przedplonu pszenżyto ozime jest również mniej wrażliwe niż pszenica. Z badań przeprowadzonych przez IUNG w Puławach wynika, że spadek plonu pszenicy uprawianej po roślinach kłosowych jest większy niż w przypadku, gdy rośliną następczą jest pszenżyto ozime.

Bardzo duży wpływ na plonowanie obu gatunków ma intensywność technologii produkcji. Oba najwyżej plonują w warunkach stosowania intensywnej technologii - przy największym zużyciu środków produkcji. Wymagania dotyczące nawożenia fosforem i potasem są u pszenicy i pszenżyta podobne, natomiast pszenica wymaga większego nawożenia azotem.

Do intensywnej uprawy pszenżyta ozimego szczególnie przydatne są odmiany krótkosłome. Najpełniej realizują one swój potencjał plonowania na glebach wyższych kompleksów żytnich.

Z doświadczeń IUNG w Puławach wynika, że na kompleksie żytnim dobrym odmiany tradycyjne mogą plonować niżej od półkarłowych nawet o 25 proc. Natomiast na żytnim słabym lepiej czują się odmiany tradycyjne.

Technologia uprawy półkarłowej formy pszenżyta ozimego różni się od stosowanej w odmianach tradycyjnych. Niższa jest gęstość siewu. Nie powinna być wyższa jak 250 kiełkujących nasion na m2, czyli o 50 mniej w stosunku do odmian tradycyjnych. Rzadsze łany są lepiej doświetlone. Rośliny wyrosłe w takich warunkach są odporniejsze na wyleganie oraz choroby. Dostatek światła pobudza je do intensywnego krzewienia, wpływając w ten sposób na większą liczbę kłosów na m2, ich produktywność, a w konsekwencji na plon.

Decydując się na uprawę formy półkarłowej, należy pamiętać o jej wyższych wymaganiach w odniesieniu do azotu. Na wytworzenie 5 t ziarna pszenżyto potrzebuje 110-120 kg azotu na ha. Na każdą następną tonę przewidywanego plonu trzeba dodatkowo zastosować 20-30 kg azotu. Dawki nawożenia azotem powinny być pomniejszone o azot dostępny w glebie (20-30 kg/ha). W praktyce oznacza to konieczność podniesienia nawożenia azotowego powyżej 120 kg N/ha wówczas, gdy przewidywany plon będzie przekraczał 7 t ziarna z ha.

Konkretna wysokość dawki nawożenia azotowego uwarunkowana jest kilkoma czynnikami, jak jakość gleby, warunków pogodowe, przyjęty poziom intensywności produkcji, oczekiwany plon. Do tego zestawu należy dołączyć wymagania odmianowe.

Przykładem odmian o dużym zapotrzebowaniu na azot są np.: Todan, Moderato, Magnat, Sorento. Średnie wystarczają takim jak np.: Presto, Tornado, Pawo, Witon.

Dawki do 90 kg N/ha stosuje się w dwóch porcjach, 40-60 proc. w okresie ruszania wegetacji i resztę w fazie strzelania w źdźbło. Wyższe nawożenie należy rozłożyć na trzy części: 40-50 proc. w okresie ruszania wegetacji, 30-35 proc. w fazie strzelania w źdźbło i 20-25 proc. w fazie liścia flagowego do początku kłoszenia. Opóźnienie nawożenia pogłównego z reguły zwiększa zawartość białka ogólnego w ziarnie pszenżyta.

Nalistne dokarmianie jest uzasadnione przede wszystkim w przypadku braku systematycznego nawożenia obornikiem w zmianowaniu i przy wystąpieniu objawów niedoboru mikroelementów na roślinach oraz na plantacjach rokujących wysokie plony.

Wysokie nawożenie azotem sprzyja rozwojowi chorób grzybowych i wyleganiu. Dlatego w warunkach intensywnej technologii należy pamiętać o konieczności stosowania regulatora wzrostu oraz pełnej ochrony przed chorobami grzybowy stosownie do zaleceń IOR.

Przez wiele lat pszenżyto uważano za gatunek mało podatny na choroby. W ostatnich latach nastąpiło jednak zwiększenie nasilenia ich występowania. Niewątpliwą tego przyczyną jest duży udział zbóż w strukturze zasiewów - ponad 70 proc., co sprzyja inwazji chorób grzybowych. Szczególnie wzrasta zagrożenie porażenia roślin grzybami pasożytniczymi wywołującymi choroby podstawy źdźbła. Obserwowane jest także większe nasilenie chorób grzybowych na liściach. Najgroźniejszymi są rdza brunatna, septoriozy liści i plew. Zagrożenie wzrasta, gdyż została przełamana także odporność tego zboża na mączniaka właściwego. Występowanie i nasilenie chorób na plantacjach jest zmienne w latach. Duże znaczenie ma przebieg pogody, ale również odporność odmian oraz technologia uprawy. Badania przeprowadzone z pszenżytem ozimym w trzech technologiach produkcji: intensywnej, integrowanej, oszczędnej, wskazują na brak istotnego wpływu oddziaływania technologii na porażenie chorobami podstawy źdźbła, ale mają one wpływ na stopień opanowania liści przez grzyby.

W systemie integrowanym i intensywnym jest ono słabsze.

Odmiany nowo wprowadzone do rejestru charakteryzują się wyższą odpornością na choroby od wcześniej zarejestrowanych.

Jednak na przestrzeni kilku zaledwie lat ich odporność spada. Wniosek praktyczny, jaki z tego wynika, to korzystanie z kwalifikowanego materiału siewnego najnowszych odmian.

Poniżej krótka charakterystyka odmian zarejestrowanych w COBORU w latach 2010 i 2011. Nie prezentuję wprowadzonych na listę w roku 2012, bo dostępność ich materiału siewnego jest jeszcze znikoma.

Odmiany wprowadzone do Krajowego Rejestru w roku 2011 AGOSTINO

Odmiana pastewna, typu półkarłowego.

Plenność bardzo dobra. Mrozoodporność prawie średnia. Odporność na mączniaka prawdziwego, rdzę brunatną, septoriozę liści, septoriozę plew duża, na rdzę źdźbłową, rdzę żółtą, fuzariozę kłosów, choroby podstawy źdźbła - dość duża. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren średnia, wyrównanie dość dobre, gęstość ziarna w stanie zsypnym duża. Odporność na porastanie w kłosie średnia, a liczba opadania duża do bardzo dużej. Zawartość białka dość duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Pełnomocnik hodowcy: Lantmännen SW Seed.

BERENIKO

Odmiana pastewna, o normalnej wysokości roślin. Plenność bardzo dobra.

Mrozoodporność mała do średniej. Odporność na mączniaka prawdziwego bardzo duża, na rdzę brunatną duża do bardzo dużej, na septoriozę liści i fuzariozę kłosów duża, na choroby podstawy źdźbła, septoriozę plew dość duża, na rynchosporiozę i rdzę żółtą średnia.

Rośliny o dość małej odporności na wyleganie.

Termin kłoszenia dość wczesny, dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren mała, wyrównanie dość dobre, gęstość w stanie zsypnym duża. Odporność na porastanie w kłosie średnia, a liczba opadania dość duża. Zawartość białka średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Hodowca: Hodowla Roślin Danko.

BOROWIK

Odmiana pastewna, o normalnej wysokości roślin. Plenność bardzo dobra. Mrozoodporność średnia. Odporność na rdzę brunatną i septoriozę liści duża, na mączniaka prawdziwego, rdzę żółtą, fuzariozę kłosów i choroby podstawy źdźbła - dość duża, na septoriozę plew, rynchosporiozę średnia. Rośliny o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość wczesny, dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren bardzo duża, wyrównanie dość dobre, gęstość w stanie zsypnym dość mała. Odporność na porastanie w kłosie średnia, a liczba opadania mała. Zawartość białka średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Hodowca: Hodowla Roślin Strzelce - Grupa IHAR.

KWS TRISOL

Odmiana pastewna, o normalnej wysokości roślin. Plenność bardzo dobra.

Mrozoodporność mała. Odporność na mączniaka prawdziwego duża do bardzo dużej, na rdzę brunatną duża, choroby podstawy źdźbła dość duża, na septoriozę liści, rynchosporiozę i fuzariozę kłosów średnia, na septoriozę plew - dość mała. Rośliny o dość małej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren bardzo duża, wyrównanie dość dobre, gęstość w stanie zsypnym dość mała. Odporność na porastanie w kłosie średnia, a liczba opadania dość duża.

Zawartość białka dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Pełnomocnik hodowcy: KWS Lochow Polska.

MAESTOZO

Odmiana pastewna. Plenność bardzo dobra. Mrozoodporność prawie średnia.

Odporność na rdzę brunatną duża do bardzo dużej, na mączniaka prawdziwego i septoriozę liści duża, na septoriozę plew, rdzę żółtą, rynchosporiozę i choroby podstawy źdźbła dość duża.

Rośliny wysokie do bardzo wysokich o dość małej odporności na wyleganie.

Termin kłoszenia wczesny, dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren dość duża, wyrównanie średnie, gęstość ziarna w stanie zsypnym przeciętna. Odporność na porastanie w kłosie, liczba opadania i zawartość białka średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Hodowca: Hodowla Roślin Danko.

MIKADO

Odmiana pastewna, typu półkarłowego.

Plenność dobra do bardzo dobrej. Mrozoodporność dość duża. Odporność na rdzę brunatną duża do bardzo dużej, na rdzę żółtą i fuzariozę kłosów dość duża, na septoriozę liści i plew, rynchosporiozę średnia, na choroby podstawy źdźbła dość mała. Rośliny dość niskie, o dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren dość mała, wyrównanie średnie, gęstość ziarna w stanie zsypnym duża. Odporność na porastanie w kłosie średnia, liczba opadania i zawartość białka dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Hodowca: Hodowla Roślin Danko.

Odmiany wprowadzone do Krajowego Rejestru w roku 2010 CERBER

Odmiana pastewna, o normalnej wysokości roślin. Plenność dobra do bardzo dobrej. Mrozoodporność mała do średniej.

Odporność na rdzę brunatną, choroby podstawy źdźbła dość duża, na rdzę źdźbłową, septoriozę liści średnia, na mączniaka prawdziwego i fuzariozę kłosów dość mała, na rdzę żółtą mała, na septoriozę plew mała do bardzo małej. Rośliny przeciętnej wysokości, o przeciętnej odporności na wyleganie.

Termin kłoszenia i dojrzewania przeciętny. Masa 1000 ziaren i gęstość w stanie zsypnym dość mała. Odporność na porastanie ziarna w kłosie dość mała, a liczba opadania dość duża. Zawartość białka dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Hodowca: Hodowla Roślin Strzelce - Grupa IHAR.

CYRKON

Odmiana pastewna, o normalnej wysokości roślin. Plenność dobra do bardzo dobrej. Mrozoodporność mała. Odporność na rdzę brunatną duża, choroby podstawy źdźbła dość duża, na rdzę źdźbłową, septoriozę liści i plew średnia, na mączniaka prawdziwego, rdzę żółtą i fuzariozę kłosów mała. Rośliny o dość małej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia wczesny, dojrzewania dość wczesny. Masa 1000 ziaren i gęstość w stanie zsypnym przeciętna. Odporność na porastanie ziarna w kłosie dość mała, liczba opadania niska. Zawartość białka przeciętna. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Hodowca: Hodowla Roślin Strzelce - Grupa IHAR.

ELPASO

Odmiana pastewna, o normalnej wysokości roślin. Plenność bardzo dobra. Mrozoodporność mała do średniej. Odporność na fuzariozę kłosów duża do bardzo dużej, na septoriozę plew - dość duża, na mączniak prawdziwego, rdzę brunatną, rdzę źdźbłową, rdzę żółtą i choroby podstawy źdźbła - średnia, na septoriozę liści - mała. Rośliny o dość małej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia wczesny, dojrzewania dość wczesny. Masa 1000 ziaren bardzo mała, gęstość w stanie zsypnym dość dobra. Odporność na porastanie ziarna w kłosie przeciętna, liczba opadania duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Hodowca: Hodowla Roślin Danko.

FREDRO

Odmiana pastewna, o normalnej wysokości roślin. Plenność bardzo dobra. Mrozoodporność mała do średniej. Odporność na septoriozę plew i fuzariozę kłosów duża, na rdzę brunatną dość duża, na rdzę źdźbłową, septoriozę liści i choroby podstawy źdźbła średnia, na mączniaka prawdziwego dość mała, na rdzę żółtą mała. Rośliny przeciętnej wysokości, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania wczesny. Masa 1000 ziaren i gęstość w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie ziarna w kłosie dość duża, liczba opadania duża do bardzo dużej. Zawartość białka dość duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Hodowca: Hodowla Roślin Danko.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.159.33
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!