Mniejsze lub większe susze pojawiają się na naszych polach coraz częściej. W pewnym stopniu można ograniczyć ich wpływ przez prawidłową uprawę i nawożenie.

Potrzeby wodne

Rośliny mają różne potrzeby wodne, które określane są tzw. współczynnikiem transpiracji, oznaczającym, ile roślina musi wyparować litrów wody do wytworzenia 1 kg suchej masy.

Współczynnik transpiracji (l/kg s.m.):

  • względnie niski:

proso – 200–300,
kukurydza – 300–400,
buraki cukrowe – 350–450,

  • średnio wysoki:

pszenica – 400–500,
jęczmień – 400–550,
owies – 400–600,
żyto – 400–650,
rośliny strączkowe – 400–650,
słonecznik – 500–600,
buraki pastewne – 550–700,

  • względnie wysoki: len, koniczyna, lucerny, trawy – 700–900.

Współczynnik transpiracji nie jest wartością stałą dla danego gatunku rośliny, ale zależy od wielu czynników: temperatury, wilgotności gleby, jej typu, zasobności w składniki pokarmowe i jej odczynu. Na przykład okazuje się większy dla gleb suchszych i lżejszych, a zmniejsza się wraz ze wzrostem zasobności gleby w składniki pokarmowe.

O potrzebach wodnych decyduje nie tylko współczynnik transpiracji, ale także ilość wytwarzanej suchej masy. Przykładem są buraki cukrowe, które mają niski współczynnik transpiracji, ale wytwarzają duże ilości suchej masy. Dlatego hektar buraków zużywa podczas sezonu wegetacyjnego ponad 3,5 mln l wody (ponad 350 mm).

Różna wrażliwość

Duży wpływ na reakcję roślin na suszę ma ich system korzeniowy. Silny i głęboki pozwala czerpać wodę z głębszych warstw gleby, która jest niedostępna dla roślin o płytszych i mniej wykształconych korzeniach. Niekorzystne działanie niedoboru wody na wzrost i plonowanie roślin staje się widoczne przede wszystkim na glebach o małej zasobności w składniki pokarmowe. Dobre odżywienie roślin zwiększa głębokość ukorzenienia i przerośnięcia gleby korzeniami, zmniejsza transpirację roślin. Powoduje także szybszy wzrost początkowy roślin, co umożliwia im wczesne zakrycie gleby. W ten sposób następuje ograniczenie nieproduktywnego parowania i zahamowanie wzrostu chwastów.