PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Susza "kładzie" plon jarych

Susza "kładzie" plon jarych

Autor: Wojciech Konieczny/farmer.pl

Dodano: 29-03-2013 07:38

Tagi:

Wyniki minionego roku przeczą obiegowej opinii o niskiej plenności zbóż jarych. W niejednym gospodarstwie plon z ha sięgał 6–7 t.



Doszedł więc do poziomu uzyskiwanego przez zboża jare w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego. Co legło u podstaw tak radykalnej zwyżce?

Na pewno ich plonowaniu sprzyjała pogoda. Rok odznaczał się dużą ilością opadów, a ich rozkład zapewniał roślinom dostatek wody praktycznie w każdej fazie wegetacyjnej. Potwierdza się zatem opinia o wysokich potrzebach wodnych wszystkich gatunków zbóż jarych i wynikającej z tego dużej zawodności ich plonowania. Nie jest to jednak jedyny wniosek jaki można wyciągnąć. Proszę zwrócić uwagę, na obserwowany silny rozdźwięk w wysokości plonów nawet w obrębie poszczególnych wsi. Rekordy osiągali zazwyczaj ci producenci, którzy zmuszeni do przesiewów sięgnęli po kwalifikowany materiał siewny. Efekt jaki w wyniku tej decyzji uzyskali, dla wielu stał się namacalnym dowodem na potrzebę jego regularnej wymiany. Przez to że wymarznięcia w 2012 r. objęły setki tysięcy hektarów, a znaczna ich część - jeżeli nie większość, została obsiana dorodnym i zdrowym ziarnem, tysiące rolników przekonało się do prawdy, którą prasa rolnicza powtarza od lat. Miejmy nadzieję, że ze względu powszechność obserwowanej prawidłowości, nastąpi znaczny przyrost ilości gospodarstw, które regularnie dokonują wymiany nasion. Kolejny wniosek również związany jest z materiałem siewnym. Odkryciem dla wielu był wysoki potencjał plonowania gatunków jarych. Może więc skończy się wreszcie powtarzany bez końca mit, o niskiej ich plenności. Tak nie jest.

Proszę zajrzeć do publikowanych przez COBORU wyników doświadczeń PDOiR za miniony rok. Okaże się, że średni plon pszenicy jarej wyniósł 6,85 t/ha, natomiast ozimej (z odmian które przezimowały) 7 t/ha. W jęczmieniu różnica plonów między formą ozimą - 7,6 t/ha a jarą - 6,7 t/ha jest większa (0,9 t/ha), ale nie poraża. Uzyskane wyniki potwierdzają, że w warunkach dostatku wody zboża jare nie plonują dramatycznie niżej.

Można się teraz zastanawiać, gdzie ryzyko suszy jest na tyle wysokie, że lepiej ze zbóż jarych zrezygnować. Z pewnością dotyczy to Wielkopolski, Kujaw i Ziemi Lubuskiej. Tam bilans wodny jest niski, a 40- czy nawet 50-dniowe okresy bezdeszczowe relatywnie częste. Natomiast cały obszar Polski na wschód od Wisły, charakteryzuje się sporymi zapasami wody pozimowej (zimą zawsze jest okrywa śnieżna), jak również większymi i znacznie korzystniej rozłożonymi w czasie opadami w okresie wegetacji. Wiosenne i letnie opady w ilościach gwarantujących normalny rozwój roślin występują także na Dolnym Śląsku i Pomorzu Zachodnim. Tak więc popularne powiedzenie „lepsze słabe ozime, aniżeli dobre jare" nie jest do końca prawdziwe.

Zestawiając ubiegłoroczne wyniki PDOiR z danymi GUS (różnica liczona jest w tonach!), nie sposób dojść do innego wniosku jak ten, że w agrotechnice uprawy zbóż jarych tkwią ogromne rezerwy. Gatunkiem uprawianym na największej powierzchni jest jęczmień. Prześledźmy agrotechnikę jego uprawy analizując w których punktach najłatwiej o błąd.
Jęczmień jest gatunkiem tolerancyjnym na uprawę po zbożach (przeważnie trafia w stanowisko po pszenicy), jednak nie wskazana jest jego uprawa po sobie - przeciętny spadek plonu to 40 proc. Nie znosi też stanowiska po życie (np. wyprzało zimą), w którym obniża plon średnio o 50 proc.
Odznacza się szczególnymi wymagania, co do pulchności i przewietrzenia gleby, dlatego wymaga starannej uprawy roli, opierającej się o zespół uprawek: orka przedzimowa, wiosną agregat uprawowy.

Wykazuje bardzo dużą wrażliwość na niedobór fosforu i średnią wrażliwość na niedobór potasu w glebie. Bardzo niskiej zasobności gleby w te składniki można się spodziewać w przypadku stosowania małych dawek nawozów pod rośliny przedplonowe, które plonowały jednak średnio lub dobrze. Jednocześnie należy pamiętać, że jęczmień nie znosi kwaśnego odczynu gleby.

Zaletą tego gatunku (na tle innych zbóż) jest większa tolerancja na opóźnienie siewu. Stwierdzenie - tolerancyjny na opóźnienie siewu, jest w praktyce wielokrotnie nadużywane. Tymczasem wysiany z opóźnieniem, przyspiesza rozwój generatywny kosztem krzewienia, a zatem wytwarza mniej kłosów i są one krótsze.

Zalecane terminy siewu jęczmienia jarego:

  • Mazury i Suwalszczyzna: 30 III - 15 IV
  • Warmia i Żuławy: 25 III - 10 IV
  • Pomorze Zachodnie (część wschodnia): 30 III - 15 IV
  • Pomorze Zachodnie (część zachodnia): 25 III - 10 IV
  • Ziemia Lubuska, Wielkopolska (część zachodnia), Dolny Śląsk: 15 - 30 III
  • Wielkopolska (część wschodnia), Kujawy, Mazowsze, Lubelszczyzna: 20 III - 5 IV
  • Podlasie: 25 III - 10 IV

Jęczmień jest gatunkiem silnie krzewiącym się i dlatego ilość wysiewu nie powinny być duża. Dobrze zwarty łan przy lepszych warunkach glebowych i optymalnym terminie siewu można osiągnąć wysiewając 220 do 280 ziaren na m2. W zależności od siły kiełkowania i MTZ jest to 90 do ok. 150 kg/ha.
Ochrona przed chorobami grzybowymi najczęściej opiera się o tylko jeden oprysk wykonywany w fazie liścia flagowego razem z zabiegiem skracania górnych międzywęźli. Tak oszczędna ochrona ma niewielkie szanse powodzenia, chyba że przebieg warunków pogodowych wyjątkowo nie będzie sprzyjał rozwojowi grzybów chorobotwórczych. Zazwyczaj jednak plamistość siatkowa i mączniak prawdziwy są chorobami które występują przez cały okres wegetacji jęczmienia. Ograniczenie strategii zwalczania do pojedynczego zabiegu, można jeszcze zrozumieć wówczas, gdy gleba jest słaba, lekka, a przewidywany plon to skromne 2-2,5 t/ha. W takiej sytuacji chodzi o maksymalne ograniczenie nakładów - tylko dlaczego wchodzić tam z uprawą jęczmienia. Na lepszych glebach, przy wyższej kulturze roli (a zatem i plonie ziarna) bardziej uzasadnione jest wykonywanie dwóch zabiegów.

Pierwszy powinien być wykonany w fazie drugiego kolanka (BBCH 30-32) z wykorzystaniem triazolu w obniżonej dawce i w połączeniu z morfoliną która bardzo efektywnie eliminuje mączniaka. Drugi zabieg przypada na moment ukazywania się ości (BBCH 45-49) mieszaniną zawierającą triazol, strobilurynę a także chlorotalonil, który oprócz plamistości siatkowej ogranicza ramularie powodującą plamistości liści.
Bardzo często jęczmień jary jest uprawiany na przemian z pszenicą, lub nawet w monokulturze. Taka sytuacja wymaga od rolnika nie tylko interwencyjnego stosowania fungicydów, ale przede wszystkim prewencyjnego podejścia do zwalczania. Trzeba ją rozpocząć od wyboru odmiany, a wśród kryteriów musi się znaleźć odporność na choroby grzybowe. Zabiegiem zapobiegawczo-interwencyjnym jest też z pewnością zaprawianie nasion przed siewem. Przykładem kolejnego zabiegu zapobiegawczego jest niska ilość wysiewu gwarantująca przewiewność łanu, a tym samym niższą presję chorób grzybowych.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • jarki 2013-03-31 21:16:04
    mnie uczono że wymiana materiału siewnego jest konieczna ale co około TRZY lata
    czyżby genetyka zeszła na psy ?
  • Damianek 2013-03-31 20:14:40
    Rolnik dobrze wie że kwalifikowane nasiona to ''+'' tylko nie bardzo wie skąd wziąść na nie fundusze
  • @ndrzej 2013-03-30 17:07:51
    przyczyną wysokich plonów jarych w ubiegłym roku nie był materiał siewny tylko stanowisko często bezpośrednio po wymarzniętym rzepaku lub pszenicy która to była też po rzepaku i między bajki sobie włóżcie to że sytuacja się powtórzy w normalnym roku zobaczymy jak przyjdzie susza co pokaże jeczmień jary w stosunku do ozimego
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.184.214
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!