Czy zaobserwowaliście jak młoda kukurydza układa liście przy występującym zachwaszczeniu? Jakie konsekwencje powoduje ta reakcja? Czy jej długofalowym skutkiem jest spadek plonu nasion? Takimi pytaniami skierowanymi do słuchaczy rozpoczął swój wykład gość z Kanady.

Kukurydza nie toleruje sąsiedztwa innych roślin. Już we wczesnym stadium „widzi” je, analizując widmo świetlne, jakie dociera do niej po odbiciu od otoczenia. Światło słoneczne odbite od gleby różni się od tego, które trafiło na zieloną część rośliny. Odebrany w ten sposób sygnał z otoczenia determinuje wzrost i rozwój kukurydzy.

Pierwszą reakcją młodych roślin jest zmiana ułożenia liści. Nie wyrastają one w kierunku międzyrzędzia – tam zidentyfikowano obecność chwastów, lecz układają się wzdłuż rzędu. Stwierdzone zagrożenie jest też sygnałem do wcześniejszego rozpoczęcia szybkiego wzrostu pędu, by uprzedzić konkurencję w wyścigu do światła. Odbywa się to jednak kosztem późniejszego wytwarzania liści wyższych pięter i mniejszej ich powierzchni. Z kanadyjskich wyliczeń wynika, że powierzchnia asymilacyjna jest przez to mniejsza o 11 proc.

Przeciągający się okres silnej konkurencji z chwastami o światło, znajduje swoje konsekwencje także w rozwoju generatywnym kukurydzy, który rozpoczyna się już w fazie 8. liścia. Zaburzenia dotyczą mniejszej liczby rzędów w kolbie, a tym samym liczby ziarniaków (plonu) z pojedynczej rośliny. Analiza struktury plonu wskazuje także na znacznie większy rozrzut masy pojedynczego ziarniaka, udział tych mniejszych znacznie rośnie. Ponieważ plon ziarna z ha = ilość ziaren x ich masa, dlatego odłożenie w czasie oprysku herbicydowego sprawia, że już we wczesnej fazie rozwojowej dochodzi do dużych strat. Według kanadyjskich wyliczeń, każdy dzień opóźnienia w eliminacji chwastów kosztuje rolnika utratę do 60 kg ziarna, licząc od momentu skrzyżowania się linii na poniższym wykresie. Obszar objęty ramką, prelegent uznał za fazę krytyczną w rozwoju kukurydzy, poza którą nie wolno wychodzić z odchwaszczaniem, o ile nie chce się ponosić wysokich strat w plonie ziarna.