PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Topowe odmiany zbóż ozimych

Topowe odmiany zbóż ozimych Fot. K. Szulc

Autor: Małgorzata Tyszka

Dodano: 05-08-2018 07:26

Tagi:

Plon to główny czynnik, na który każdy rolnik zwraca uwagę przy wyborze odmian zbóż. W numerze sierpniowym „Farmera” przedstawiamy te odmiany z Krajowego Rejestru, które pod względem plenności osiągnęły w ciągu ostatnich 3 lat najwyższe wyniki. Podobne zestawienia z podziałem na gatunki przygotowaliśmy dla odmian rekomendowanych, tj. figurujących na Liście Odmian Zalecanych.



Rolnicy stoją przed trudną decyzją – wyborem odmian zbóż pod zasiew. Kuszeni są przez firmy hodowlane i dystrybucyjne podczas licznych imprez polowych, konferencji czy indywidualnych spotkań. Każda z nich zachwala swoje i przekonuje o najlepszych wynikach. To jednak tylko marketing. Natomiast za bezstronną, obiektywną  ocenę można uznać wyniki badań prowadzonych bądź nadzorowanych przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych.

ODMIANOWY ZAWRÓT GŁOWY

W Krajowym Rejestrze (KR) zarejestrowanych jest obecnie ponad 110 odmian pszenicy ozimej, blisko 50 pszenżyta ozimego, ponad 60 żyta ozimego i ponad 30 jęczmienia ozimego. Odpowiada to zainteresowaniu rolników uprawą poszczególnych gatunków zbóż ozimych. Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok 2017, największy udział w uprawie ma pszenica – ok. 1,95 mln ha, następnie pszenżyto – 1,15 mln ha, żyto – ok. 870 tys. ha i na końcu jęczmień, którego powierzchnia zasiewów wynosi ok. 200 tys. ha.

Ilość odmian poszczególnych zbóż w KR okazuje się skorelowana z ilością odmian wpisanych na Listę Odmian Zalecanych (LOZ). Najwięcej jest ich w pszenicy – 34 pozycje, następnie w życie – 25, w pszenżycie – 23 i w jęczmieniu – 13. Dominują wpisane na listę w ciągu dwóch ostatnich lat, rzadziej pojawiają się „starsze”. Postęp hodowlany w produkcji roślinnej odbywa się poprzez materiał siewny. Każda nowo rejestrowana odmiana jest lepsza od swoich poprzedniczek. Firmy hodowlano-nasienne dążą do tego, aby nowe odmiany dawały wyższe plony od swoich wzorców, lepiej wykorzystywały składniki pokarmowe, cechowały się większą tolerancją na termin siewu czy odpornością na choroby.

Postęp to też zwiększona odporność na stres abiotyczny, w tym zimotrwałość. Ta ostatnia cecha jest niestety rozbieżna z plennością. Doświadczony rolnik wie, że aby dywersyfikować ewentualne ryzyko uprawy, najlepiej wybrać kilka odmian np. część wysokoplonujących i tych o wyższym prawdopodobieństwie przetrwania zimy.

Dlaczego ten postęp jest tak ważny? Choćby z powodu zmian klimatycznych. Można do nich zaliczyć pogłębiające się znaczenie stresów, które są związane ze wzrostem temperatury czy suszami – występującymi w okresach kluczowych dla kształtowania się plonu. Aby sprostać tym wyzwaniom, zdaniem naukowców, uprawy powinny się cechować stałym wzrostem plonowania – 1,1-1,3 proc. rok do roku. Taki wynik nie jest jednak prosty do osiągnięcia, bo rzeczywiste tempo wzrostu plonowania zbóż bardzo rzadko przekracza 1 proc. Średnio jednak wzrost plonów zbóż w krajach Unii Europejskiej w latach 2000-2015 wynosiła 0,94 proc. Nie można zapomnieć o ograniczeniach. W Polsce jest to np. bardzo niski wskaźnik korzystania z kwalifikowanego materiału siewnego (jedynie ok. 17 proc.).

POZNAĆ BLIŻEJ ODMIANY

W KR dominują odmiany zbóż ozimych pochodzące z zagranicznych hodowli. Wyjątek stanowi pszenżyto ozime. Aż 84 proc. jego zarejestrowanych odmian to nasze rodzime rozwiązania. W hodowlę pszenicy ozimej (najważniejszy gatunek zbóż) bardzo są także zaangażowane nasze firmy. Blisko połowa wpisanych do KR ma „polskie korzenie”. Podobnie sytuacja wygląda w życie. Na 64 odmiany 37 pochodzi z zagranicznych (niemieckich) hodowli, a pozostałe są polskie. O ile rodzime kreacje to głównie odmiany liniowe (populacyjne), to odmiany zagraniczne są mieszańcowe. W wypadku jęczmienia na 32 odmiany tylko 4 pochodzą z rodzimych firm, większość niemieckich, dwie są francuskie, jedna duńska, a pozostałe niemieckie.

W wypadku pszenicy zarejestrowana jest na razie tylko jedna odmiana hybrydowa (mieszańcowa), ale w uprawie jest ich więcej. Firmy oferują je, gdyż są zarejestrowane w jednym z krajów Unii Europejskiej. W jęczmieniu z kolei w KR nie figurują mieszańcowe odmiany jęczmienia ozimego, ale podobnie jak w wypadku pszenicy są dostępne ze względu na obecność na unijnej liście CCA. Najwięcej hybrydowych odmian jest w życie, a ich uprawa staje się coraz popularniejsza.

CO W TEMACIE NUMERU?

Wyjaśniliśmy już, dlaczego poświeciliśmy temat numeru zagadnieniom związanym z hodowlą roślin i nasiennictwem. Teraz dokładnie omówimy, co znajduje się w kolejnych artykułach.

Polecane odmiany pszenicy ozimej 

Jeśli żyto, to która odmiana?

Pszenżyto ozime – zboże wyjątkowo uniwersalne 

Jęczmień ozimy – polecane kreacje 

Na podstawie wyników Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego wybraliśmy dla poszczególnych gatunków zbóż te odmiany, które na przestrzeni lat 2015-2017 dały najwyższe plony. Nie braliśmy pod uwagę kreacji, które zostały wpisane do KR w 2018 r., gdyż ich materiał siewny znajduje się obecnie w rozmnożeniach. Powszechnie na rynku będą dostępne najpewniej w przyszłym roku.

Podajemy też Listy Odmian Zalecanych, z której wyłoniliśmy odmiany najbardziej plenne. Te najwyżej plonujące ilustrujemy też za pomocą tabelek, w których zamieszczamy wybrane cechy odmian. Kolor zielony informuje o tym, że dana cecha znajduje się powyżej średniej. Na koniec prezentujemy LOZ za pomocą przystępnych mapek, z podziałem na poszczególne województwa, co ułatwi naszym Czytelnikom odnalezienia tej właściwej. Przedstawiamy też szczegółowy opis odmian tych najczęściej polecanych do uprawy w roku 2018.

 Wszystko to w najnowszym wydaniu miesięcznika Farmer!

Zapraszamy do lektury!

 

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (7)

  • Bosak 2018-08-07 18:09:27
    Leszek gdzie jesteś z tą mega odmianą co rośnie bez wody?
  • Sekret 2018-08-06 21:09:49
    Leszek podaj nazwę odmiany która urośnie bez wody? Sam jestem ciekawy?
  • Kulfon 2018-08-05 08:52:09
    nie plon najważniejszy a zimotrwałość ale to nie wszyscy rozumieją.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.161.116.225
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!