Na przestrzeni ostatnich lat zaszły istotne zmiany w agrotechnice roślin uprawnych, w tym w przygotowaniu gleby do siewu. Dążenia do zmniejszenia kosztów produkcji, jak również podniesienia wydajności pracy skłaniają do wdrażania energooszczędnych systemów uprawy roli. Modyfikacje zmierzają w kierunku rezygnacji z uprawy płużnej na rzecz powierzchniowej wykonywanej różnymi narzędziami i maszynami rolniczymi. Wprowadzane zmiany wpływają na właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleby. Czy mogą także powodować wzrost zachwaszczenia pól? Problem jest istotny, zwłaszcza że zachwaszczenie jest jednym z podstawowych czynników ograniczających plonowanie roślin. Chwasty konkurują o wszystkie składniki potrzebne do wegetacji uprawianej rośliny.

BADANIA W POZNANIU

Zagadnieniem tym zajęli się naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Przeprowadzili badania, których celem była ocena stanu i stopnia zachwaszczenia jęczmienia jarego w zależności od sposobu uprawy gleby i rodzaju przedplonu.

Jęczmień jary odmiany Stratus wysiano na stanowisku po kukurydzy i buraku pastewnym w dwóch systemach uprawy roli: tradycyjnym i siewie bezpośrednim. Na początku fazy krzewienia (BBCH 22) stosowano herbicydy Chwastox Turbo 340 SL (MCPA + dikamba) w dawce 2 l/ha + Puma Uniwersal 069 EW (fenoksaprop-P-etylowy + mefenpyr dimetylowy) w dawce 1,2 l/ha. Na początku wzrostu źdźbła (BBCH 30) zastosowano fungicyd Alert 375 SC (flusilazol + karbendazym) w dawce 1 l/ha, a w fazie 2 kolanka (BBCH 32) antywylegacz Cerone 480 SL (etefon) w dawce 1 l/ha.

Sposób uprawy roli różnicował istotnie liczebność chwastów w łanie jęczmienia jarego. Zaniechanie uprawy płużnej i wykonanie siewu bezpośredniego w odniesieniu do obiektów z uprawą orkową zwiększyło świeżą masę chwastów o ponad 100 proc., a ich liczbę o około 60 proc. Rodzaj przedplonu również w sposób istotny różnicował liczbę i masę chwastów na jednostce powierzchni. W jęczmieniu uprawianym na stanowisku po buraku odnotowano 14 szt./m2 chwastów, a gdy uprawiano go na stanowisku po kukurydzy, zanotowano wzrost o ponad 40 proc. Niezależnie od sposobu uprawy i przedplonu zbiorowisko chwastów tworzyła podobna liczba gatunków (uprawa tradycyjna - 11, siew bezpośredni - 10). Wystąpiły natomiast różnice w składzie gatunkowym. Na obiektach z orką nie odnotowano występowania rumianku pospolitego. Z kolei w przypadku obiektów bez uprawy płużnej nie obserwowano występowania takich gatunków, jak krzywoszyj polny i wiechlina roczna. W zasiewach jęczmienia dominującymi gatunkami chwastów były: fiołek polny, komosa biała, starzec zwyczajny i bodziszek drobny. Zarówno po buraku pastewnym, jak i po kukurydzy najliczniej występującym chwastem był fiołek polny. W zasiewach jęczmienia w stanowisku po kukurydzy obserwowano większy udział takich gatunków, jak: starzec zwyczajny, krzywoszyj polny, chwastnica jednostronna i samosiewy rzepaku. Z kolei uprawa jęczmienia w stanowisku po buraku powodowała większy udział w zbiorowisku komosy białej, bodziszka drobnego, rumianu polnego i rumianku pospolitego.