PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Warto siać przewódki?

Warto siać przewódki?

Autor: Anna Kobus

Dodano: 14-10-2014 10:36

Siew przewódek jest obarczony pewnym ryzykiem, jednak w warunkach przeciętnej zimy świetnie plonują.



Czy warto siać przewódki? Jak plonują? Z tymi pytaniami zwróciliśmy się do Marka Lutego - dyrektora działu marketingu i rozwoju w Hodowli Roślin Strzelce.

Farmer Coraz częściej możemy się spotkać z opisem "odmiana o cechach przewódkowych" - co to oznacza?

Marek Luty: Odmiany przewódkowe to odmiany zbóż jarych, które mogą być wysiewane w okresie późnojesiennym, tj. koniec października, początek do połowy listopada, lub w bardzo dogodnych warunkach nawet w okresie zimowym, tj. koniec stycznia, luty. Odmiany te charakteryzują się pewnym poziomem zimotrwałości. Dzięki temu są one zdolne przetrwać okresy niskich temperatur. Odmiany takie nie wymagają okresu jarowizacji, w związku z tym mogą być z powodzeniem wysiewane w terminie późnojesiennym oraz typowym wiosennym. Należy jednak zaznaczyć, że nie wszystkie dostępne zboża jare mogą być siane późną jesienią. Odmiany wyhodowane przez nas są zawsze sprawdzane i badane pod kątem ewentualnej możliwości ich wykorzystania do siewu przewódkowego. Jeśli okazuje się, że dobrze zimują i wydają plon wyższy lub przynajmniej zbliżony do plonów z siewów wiosennych, w opisach odmian dajemy adnotację, że dana odmiana może być z powodzeniem zasiana jako przewódka.

Farmer Kiedy powinniśmy zdecydować się na późnojesienny siew przewódek?

ML: Odmiany przewódkowe polecane są głównie jako pewna możliwość po późno schodzących z pól uprawach, takich jak kukurydza na ziarno, burak cukrowy czy późne odmiany ziemniaka. Wówczas mija optymalny czas na zasianie ozimin, a jest jeszcze czas i warunki na to, by zasiać przewódki.

Z naszych badań wynika, że przewódki z reguły lepiej plonują, niż gdy byłyby zasiane wiosną. Przewaga ta uwidacznia się szczególnie w przypadku suchej wiosny. Wówczas odmiany przewódkowe potrafią dobrze wykorzystać zapasy wody pochodzącej z opadów zimowych, obficiej się korzenią, co sprawia, że są mniej podatne na warunki suszowe w późniejszych okresach i lepiej wykorzystują składniki pokarmowe. Największe różnice w plonowaniu odmian jarych z terminów jesiennych i wiosennych są zauważalne właśnie w latach o suchych wiosnach, jak również na stanowiskach lżejszych, gdzie deficyt wody szybciej doskwiera.

Ponadto siew przewódkowy pozwala na obsianie większego areału pól przed zimą. Skutkuje to rozładowaniem spiętrzenia prac polowych na wiosnę. Istotne jest to głównie w przypadku obfitych opadów na przedwiośniu, które przez długi okres uniemożliwiają terminowy wjazd w pole i w konsekwencji powoduje to trudności w dotrzymaniu optymalnych terminów siewu roślin jarych.

Na korzyść przewódek przemawia również fakt, że dojrzewają one szybciej, aniżeli te z siewów wiosennych. Umożliwia to szybsze przygotowanie stanowiska pod wcześniej siane oziminy, takie jak rzepak ozimy. W przypadku zbóż jarych, głównie pszenicy czy pszenżyta, nie zawsze jest to możliwe.

Farmer Jak przygotować stanowisko pod siew przewódek?

ML: Przewódki wymagają, podobnie jak formy ozime, starannego przygotowania stanowiska. Czasem bywa to trudne, gdyż zazwyczaj okres od zebrania przedplonu do siewu jest stosunkowo krótki. Największe trudności w przygotowaniu pola do siewu pojawiają się, gdy przedplonem jest kukurydza na ziarno. W takim przypadku bardzo ważne jest, aby dobrze rozdrobnić i wymieszać z glebą resztki roślinne. W przeciwnym razie zarówno uprawki, głównie te doprawiające glebę, jak i sam siew oraz kiełkowanie ziarniaków mogą być utrudnione.

Farmer Czy zaprawianie ziarna jest konieczne w takim przypadku?

ML: Nie należy rezygnować z zaprawiania ziarna. Choć aktywność patogenów w przypadku niskich temperatur gleby i otoczenia jest znikoma, zaprawianie ziarna profilaktycznie ochroni rośliny przed podstawowymi chorobami grzybowymi takimi jak: zgorzel siewek, fuzarioza, śnieć cuchnąca, śnieć karłowa czy głownia pyląca.

Farmer Czy należy zwiększyć normę wysiewu?

ML: Naszym zdaniem warto ją zwiększyć. Przewódki siane są w terminach nie do końca optymalnych dla wzrostu i rozwoju roślin. Należy wziąć pod uwagę, że część ziarniaków zwyczajnie nie wykiełkuje w tak ekstremalnych warunkach, a część roślin nie przetrwa zimy. My zalecamy, by normę wysiewu zwiększyć docelowo o 50 r/m2, czyli powiększyć ją o ok. 10 proc. w stosunku do obsady wiosennej. Normę również warto zwiększyć nawet do 15 proc. w przypadku bardzo późnych siewów, niekorzystnych warunków wilgotnościowych czy niedostatecznie doprawionej gleby.

Farmer Jak zimują przewódki? Od czego zależy powodzenie w uprawie?

ML: W warunkach przeciętnej zimy przewódki zimują dobrze. Zagrożeniem dla nich, tak jak i dla wszystkich ozimin, mogą stać się duże mrozy oraz bezśnieżne zimy. Warunkiem ich dobrego przezimowania jest osiągnięcie przez rośliny maksymalnie fazy szpilkowania. Bardziej zaawansowany rozwój roślin niesie ze sobą wyższe ryzyko wymarznięcia. Nie należy również skreślać plantacji, która nie szpilkuje przed nastaniem zimy. Kiełkujące ziarniaki są w stanie dobrze przezimować i na wiosnę wznowią wegetację dużo szybciej niż w przypadku siewów zbóż jarych, które jak wiadomo, mogą być dodatkowo opóźnione ze względu na warunki wilgotnościowe na okresie przedwiośnia.

Co więcej, dodam, że nie należy po ciężkiej zimie zbyt pochopnie i zbyt wcześnie podejmować decyzji o ewentualnym przesiewie plantacji. Przewódki na przedwiośniu zasilone azotem potrafią się szybko zregenerować i wejść w fazę krzewienia.

Farmer Jakie zabiegi pielęgnacyjne wykonuje się wiosną?

ML: Przewódki to zboża jare, tak więc wszystkie zabiegi pielęgnacyjne, takie jak odchwaszczanie czy zabiegi ochrony roślin, jakie wykonujemy na wiosnę w zbożach jarych, są odpowiednie w takim przypadku. Bardzo ważne jest wczesne odchwaszczanie plantacji wiosną, m.in. zwalczanie miotły zbożowej. Jeśli chodzi o nawożenie, skupić się warto jedynie na przedsiewnym aplikowaniu fosforu oraz potasu. Azot lepiej podać wiosną, gdy rośliny wznowią wegetację. Do tego czasu kiełkująca roślina będzie czerpała składniki pokarmowe głównie z ziarniaka.

Farmer Jak plonują przewódki?

ML: Wydłużona wegetacja w przypadku siania przewódek, jak również wykorzystanie większych zasobów wody po zimie pozwala roślinom na wiosnę się szybko i silniej rozkrzewić. Skutkuje to wytworzeniem większej liczby pędów kłosonośnych, a więc i kłosów, a w okresie nalewania ziarna umożliwia dobre wypełnienie ziarna. Z badań wynika, że z siewów przewódkowych uzyskamy większą o około 10 proc. masę tysiąca ziaren (MTZ) w porównaniu do siewów wiosennych. Jednym słowem - przewódki plonują lepiej w sprzyjających warunkach nawet na poziomie form ozimych.

Dla przykładu przytoczę kilka tegorocznych wyników pochodzących z pól produkcyjnych, na których zasiano odmiany jare w terminie jesiennym i wiosennym. Pierwsze pochodzą z okolic Gorzowa Wielkopolskiego z gleb lekkich i piaszczystych. Dodatkowo rejon ten na wiosnę nękany był wiosennymi posuchami. Z siewu przewódkowego plony pszenżyta jarego odmiany Milewo wahały się średnio na poziomie 6,3 t/ha do 7,2 t/ha, a w przypadku siewu wiosennego innej odmiany plony wyniosły nieco powyżej 4 t/ha.

Podobne tendencje uzyskano w przypadku pszenicy jarej zasianej w okolicach Torunia na lepszych glebach. Średni plon pszenicy odmiany Nawra zasianej w terminie późnojesiennym wynosił 7,7 t/ha, natomiast w przypadku siewów wiosennych oscylował on na poziomie 5,9 t/ha.

Wieloletnie badania prowadzone pod tym kątem dowodzą, że odmiany przewódkowe posiadają duży potencjał produkcyjny, jak również adaptacyjny. Oczywiście do pewnych granic. Pamiętnej zimy 2011/2012 w rejonach wymarznięcia ozimin przewódki również nie przetrwały. W innych latach dawały sobie świetnie radę. Mogą być zatem z powodzeniem siane jako ciekawa alternatywa dla wielu gospodarstw.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • STG 2014-10-15 10:03:30
    Szanowni Państwo,
    zboża jare też "przechodzą" jaryzację (inaczej nie przejdą w rozwój generatywny), po prostu będzie "pastwisko", nie będzie źdźbeł.
    Pozdrawiam
  • koksilato 2014-10-15 08:47:22
    Zasiałem w ubiegłym roku, w połowie listopada pszenicę "Nawra", na glebie III i iV klasy, zastosowałem solidne nawożenie i z areału 4 ha zebrałem 27 ton pszenicy. Kłosy były tak długie, że mieściły nawet po 60 rzędów ziaren. Po prostu zaryzykowałem i się udało. A w latach 2011-2012 musiałem zaorać 7 ha ozimej i 3 ha przewódki. Taki to rolnika los.
  • rolnikok 2014-10-14 20:35:38
    ech a ja pszenżyto jare posiałem 15 stycznia 2014 bodajże i było dużo lepsze od tego sianego z początkiem marca - ale może taki rok
  • kierownikzkr 2014-10-14 16:52:04
    nie warto. czytałem ostatnio artykuł dr Kościelniaka w nowoczesnej uprawie na ten temat, gdzie przytacza również wyniki badań naukowych wskazujące na brak sensu takiej uprawy.
  • z.. 2014-10-14 12:37:08
    ...dwukrotnie miałam przewódki.....za każdym razem ...kiepski plon......więc jeśli pszenica to tylko ozima.....tak mi nakazuje moje małe doświadczenie....
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.227.37
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!