PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wskazany rzadszy siew kukurydzy

Wskazany rzadszy siew kukurydzy

Autor: prof. Hanna Sulewska, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Dodano: 18-04-2013 09:15

Tagi:

Zastosowanie obniżonej gęstości siewu - 7 roślin na mkw, w ciągu dwóch spośród trzech lat badań pozwoliło na uzyskanie wyższych plonów ziarna .



Kukurydza jest gatunkiem efektywnie wykorzystującym wodę. Na kg suchej masy (s. m.), roślina zużywa tylko 256 l wody. Inne gatunki są pod tym względem bardziej rozrzutne. Dla przykładu pszenica jara potrzebuje aż 432 wody na wytworzenie kg s. m. Jednak bardzo wysoka produktywność kukurydzy sprawia, że z jednostki powierzchni uprawa tego gatunku zużywa ogromne ilości wody, sięgające 16 mln l/ha (pojedyncza roślina zużywa w sezonie 200 l). 

W wielu regionach Polski i świata wysoki potencjał plonowania kukurydzy coraz częściej jest ograniczany przez powtarzające się okresy suszy. W kraju dotyczy to zwłaszcza Wielkopolski i Lubuskiego. Najgroźniejszy dla kukurydzy jest stres suszy w okresie 2 tygodni przed kwitnieniem roślin do 4 tygodni po kwitnieniu, gdy potrzeby roślin w tym względzie są największe.

Retencja (magazynowanie, zatrzymywanie) wody w glebie zależy od zawartości w niej materii organicznej oraz frakcji ilastych, tworzących koloidy glebowe.

Oczywisty jest więc fakt, że rośliny uprawiane na lepszych stanowiskach w stresie suszy dłużej zachowają turgor niż te uprawiane na glebach lekkich. Niestety w regionach najbardziej narażonych na suszę przeważają niestety gleby lekkie.

W Wielkopolsce gleby klasy IV i niższej zajmują 78 proc. gruntów rolnych, natomiast w Lubuskim takich gleb jest ponad 83 proc. Zatem producenci kukurydzy na tych obszarach mają szczególnie trudne warunki uprawy.

Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu nad reakcją odmian kukurydzy o różnej wczesności: PR39D60 (FAO 210), PR39T45 (FAO 240), PR38N86 (FAO 280), PR38A24 (FAO 330) pokazały, że zastosowanie obniżonej gęstości siewu - 7 roślin na mkw., w 2 spośród 3 lat badań pozwoliło na uzyskanie wyższych plonów ziarna (107,3 dt/ha w 2009r.

i 68,6 dt/ha w 2010r.) niż po wysianiu 8, 9 czy 10 szt./mkw. (tab. 1). Należy dodać, że w 2009 roku stres wystąpił w sierpniu, a w 2010 roku w kwietniu i czerwcu. Tylko w 2011r., roku charakteryzującym się wysokimi i korzystnie rozłożonymi w okresie wegetacji opadami, plon ziarna rósł wraz z gęstością siewu i ustabilizował się na poziomie 132 dt/ha przy gęstości 8 szt./mkw.

Taką reakcję łatwo można wyjaśnić.

W gorszych warunkach wilgotnościowych mniejsza liczba roślin znalazła odpowiednie warunki do wzrostu i plonowania.

Przeciwnie, gdy nie brakuje wody, większa liczba roślin na mkw.

jest w stanie wydać optymalny plon (przykład 2011 roku). Niestety, pogody, a w tym ilości i rozkładu opadów w sezonie wegetacji, nie można przewidzieć.

W tabeli 2 przedstawiono reakcję 4 odmian kukurydzy na zróżnicowaną gęstość siewu. Na podkreślenie zasługuje tendencja do osiągania najwyższych plonów ziarna przy gęstości siewu 7 szt./mkw. zarówno dla odmiany najwcześniejszej - PR39D60 (FAO 210), jak i dwóch odmian od niej późniejszych PR38N86 (FAO 280), PR38A24 (FAO 330). Tylko dla PR39T45 (FAO 240) najkorzystniejszą okazała się gęstość siewu 8 szt./ha.

Gęstość siewu jest podstawowym czynnikiem w agrotechnice kukurydzy decydującym o dostępności nie tylko wody, ale także światła i składników odżywczych dla pojedynczej rośliny.

Stąd bardzo ważne jest nie tylko wyznaczenie i realizowanie optymalnej na danym polu gęstości siewu i uzyskanie po wschodach optymalnej obsady roślin, ale także niezmiernie ważny jest sposób rozmieszczenia roślin na polu.

Kukurydza pochodzi z Meksyku i jest rośliną światłolubną, reagującą na każde zacienienie spadkiem plonu ziarna.

Dlatego szczególną uwagę należy zwracać na równomierne rozmieszczenie roślin w rzędzie, co zapewniają dobrze wyregulowane siewniki punktowe.

Najnowsze konstrukcje przewidują dalsze ulepszenia techniczne gwarantujące regularne rozmieszczenie roślin w łanie.

Innym ważnym skutkiem zastosowanej gęstości siewu jest zdrowotność roślin w łanie. Okazuje się, że rośliny uprawiane w większym od siebie dystansie są lepiej przewietrzane, co może poprawiać ich zdrowotność.

W ostatnich, często upalnych latach w Polsce obserwuje się wzrost zagrożenia plantacji kukurydzy przez szkodniki, które znacząco ograniczają wielkość i jakość plonu. Przykładem może być ekspansja omacnicy prosowianki na terenie Wielkopolski czy rozprzestrzenianie się zachodniej kukurydzianej stonki korzeniowej, które postępują w wyniku ocieplania klimatu i deficytu opadów.

Szkodnikiem o zdecydowanie mniejszym oddziaływaniu w kraju jest ploniarka zbożówka, która w latach o chłodnej wiośnie żeruje na zasiewach kukurydzy na terenie całej Polski. Powoduje ona uszkodzenia zwiniętych, młodych liści (po ich rozwinięciu widoczne są dziurki na blaszkach), a w skrajnie niekorzystnych warunkach uszkadza stożek wzrostu, czego skutki widać w postaci krzewiących się roślin. Szkodliwość larw tej muchówki jest najwyższa w najchłodniejszej północno- -wschodniej części kraju, a najniższa w cieplejszych regionach, gdzie częściej szybko rosnące liście wynoszą larwy, uniemożliwiając im żerowanie.

Z przeprowadzonych badań wynika, że średnie straty w plonach powodowane przez tego szkodnika wynoszą około 10 proc. W latach prowadzenia badań na terenie środkowej Wielkopolski, największą presję spośród ocenianych agrofagów zaobserwowano względem ploniarki zbożówki, dla której procent uszkodzonych roślin wahał się od 9,5 do blisko 18 proc. Nasilenie występowania tego szkodnika jest ściśle związane z warunkami pogodowymi wiosną.

Decydują one także o natężeniu uszkodzeń roślin przez larwy i bardzo różnej reakcji odmian.

W testowanej grupie odmian w okresie badań nie zanotowano różnic odmianowych w podatności na uszkodzenia roślin powodowane przez ploniarkę zbożówkę i omacnicę prosowiankę, natomiast wystąpiło istotne różnicowanie wywołane przez gęstość siewu (tab. 3). Wiadome jest, że odmiany charakteryzujące się szybszym tempem wzrostu początkowego są z reguły mniej uszkadzane przez larwy ploniarki.

Ponadto im odmiana wcześniejsza, tym mniej jest uszkadzana przez larwy omacnicy. Szybkie dojrzewanie roślin i skutkiem tego drewnienie tkanek może utrudniać żerowanie gąsienic w roślinach oraz skraca jego okres. Tej teorii nie potwierdzają prezentowane doświadczenia, gdyż procent uszkodzonych roślin nie zależał od odmiany, a najwcześniejsza z odmian PR39D60 wykazywała tendencję do silniejszych uszkodzeń roślin przez oba szkodniki w porównaniu z innymi odmianami.

Dokonane obserwacje pokazały tendencję do spadku udziału uszkodzonych roślin wraz ze wzrostem gęstości siewu, a istotne różnice wystąpiły powyżej gęstości 8 roślin/mkw., zarówno dla omacnicy prosowianki, jak i ploniarki zbożówki (tab. 3).

Taka zależność w części jest pochodną zmiennej liczby roślin na jednostce powierzchni.

Choroby kukurydzy stanowią również ważną grupę agrofagów powodujących pogorszenie jej plonowania.

W warunkach Polski kukurydza uprawiana na ziarno porażana jest najczęściej przez grzyby z rodzaju Fusarium spp., a sporadycznie przez głownię kukurydzy. Epifitozy tej ostatniej choroby występują w lata ciepłe i suche, zwłaszcza gdy okres 2-3 tygodnie przed pyleniem i po nim wypada w warunkach stresu suszy.

Jedną z najskuteczniejszych metod ograniczania porażenia kukurydzy przez patogeny jest dobór do uprawy mieszańców mniej podatnych. Takie odmiany są zwykle dwu do trzykrotnie słabiej uszkadzane od odmian wrażliwszych, a bywa, że różnice są dużo większe. Charakterystykę nowych odmian podaje COBORU, ale również firmy hodowlano-nasienne dla swoich mieszańców. Przykładowo odmiana PR38H24, najpóźniejsza z badanych (FAO 330) średnio w ciągu 3 lat miała zaledwie 0,6 proc. porażonych głownią roślin w łanie, podczas gdy u najwcześniejszej PR39D60 (FAO 210) w tym okresie prawie 10 proc. roślin posiadało narośla głowni.

Wieloletnie obserwacje udowodniły związek pomiędzy uszkodzeniami powodowanymi przez ploniarkę zbożówkę (Oscinella frit L.) a silniejszym opanowaniem roślin przez głownię.

Okazuje się, że w pewnych warunkach szkodnik może otwierać drogi wnikania zarodnikom grzyba. Nie potwierdziły tego prezentowane wyniki, gdyż uszkodzenia powodowane przez ploniarkę u wszystkich odmian były podobne, a porażenie głownią bardzo różne.

Średnio w ciągu trzech lat prowadzenia obserwacji odsetek roślin z objawami głowni wzrastał wraz z zagęszczaniem łanu kukurydzy, a istotne różnice udowodniono powyżej 8 roślin/mkw. Taką wyraźną reakcję wykazywały odmiany wcześniejsze (PR39D60 - FAO 210 i PR39T45 - FAO 240), u których porażenie tym grzybem wzrastało wraz z zagęszczaniem siewu, czego nie obserwowano u odmian późniejszych (PR38N86 - FAO 280 i PR38H24 - FAO 330), bardziej odpornych na głownię (rys. 1).

Konkludując, niższa obsada roślin może sprzyjać plonowaniu i zdrowotności roślin kukurydzy. Planując zasiewy kukurydzy, dobrze wziąć tę radę pod uwagę, pamiętając jednak, że najważniejsze są obserwacje prowadzone we własnych warunkach glebowoklimatycznych.

O ilości i jakości plonu zawsze bowiem decyduje interakcja genotypowo-środowiskowa, czyli zachowanie się danej odmiany w warunkach mikrośrodowiskowych konkretnego pola.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • caza 2013-05-27 19:56:00
    Tylko dla PR39T45 (FAO 240) najkorzystniejszą okazała się gęstość siewu 8 szt./ha. To baobaby ?
  • w 2013-04-19 20:55:12
    nasiona drogie więc posieję bardzo rzadko 50 tys na ha skoro gestość nie ma tak dużego znaczenia
  • kissmy... 2013-04-18 21:59:45
    co to za badania, jeśli przeprowadzono je wyłącznie na odmianach PR i to 4!! prawdziwa naukowa rewelacja
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.111.185
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!