PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Za co lubimy pszenżyto?

Za co lubimy pszenżyto? Na ogół bardzo dużo miejsca na łamach „Farmera” poświęcamy pszenicy ozimej, która jest niekwestionowanym liderem wśród uprawianych w Polsce zbóż

Autor: Anna Kobus, Wojciech Denisiuk, Wojciech Konieczny

Dodano: 03-02-2018 06:33

Tagi:

Pszenżyto bardzo dobrze przyjęło się w naszym kraju, czego dowodem jest rosnący obszar uprawy. Polska jest potentatem w jego uprawie. Jedna trzecia światowej produkcji ziarna pszenżyta ma miejsce w Polsce.



Obszar uprawy pszenżyta w Polsce przekroczył 1,3 mln hektarów, co stanowiło ponad 15 proc. ogólnej powierzchni zasiewów zbóż, a 26 proc. powierzchni zasiewów zbóż ozimych. Produkcja ziarna pszenżyta wynosi ponad 4 mln ton. Główne przyczyny fenomenu rozwoju uprawy pszenżyta w Polsce, to sprzyjające warunki glebowe i klimatyczne.

DLACZEGO PSZENŻYTO?

Pszenżyto stało się realną alternatywą dla uprawy żyta na obszarach, gdzie dominują gleby lekkie. Dzięki tej zamianie rolnicy mogą uzyskiwać wyższe plony o lepszej jakości paszowej. Średnie plony pszenżyta przewyższają średnie plony żyta o blisko 40 proc., a różnica ta wykazywała tendencję wzrostową. W niektórych regionach kraju różnica w plonowaniu przewyższa 50 proc. Efektem rozwoju uprawy pszenżyta jest wzrost plonów i produkcji. Uwzględniając wielkość uprawy, wzrost produkcji ziarna zbóż w Polsce, można oszacować na ok. 1 mln ton rocznie.

Dzięki wysokiej wartości pokarmowej oraz dużemu potencjałowi plonowania pszenżyto staje się coraz bardziej konkurencyjną w stosunku do innych uprawą. Jego ziarno charakteryzuje się wysoką zawartością białka o bardzo dobrej strawności i korzystnym składzie aminokwasów, co sprawia, iż jego uprawa jest przede wszystkim popularna w regionach o wysokiej obsadzie trzody chlewnej i drobiu. W tuczu świń może stanowić nawet 3/4 udziału w dawce pokarmowej, a u drobiu 30-40 proc.
Hodowcy bydła także wykorzystują pszenżyto do przygotowania pasz treściwych. Mniejsza zawartość substancji antyżywieniowych niż w ziarnie żyta sprawia, iż składniki pokarmowe pszenżyta są łatwostrawne.

Pszenżyto z powodzeniem można też uprawiać na cele energetyczne, świetnie sprawdza się jako surowiec do produkcji bioetanolu. Coraz częściej mówi się o wykorzystaniu ziarna tego gatunku do produkcji bioetanolu. Według danych niemieckich, z tony ziarna pszenżyta można uzyskać 0,314 t bioetanolu.

Niewątpliwymi atutami ziarna pszenżyta ozimego wykorzystywanego w żywieniu zwierząt jest stosunkowo niska kapitałochłonność produkcji oraz niskie wymagania siedliskowe i przedplonowe. Wymagania glebowe tego zboża są co prawda wyższe niż żyta, ale zdecydowanie niższe niż pszenicy i jęczmienia.

Pszenżyto cechuje największa konkurencyjność w stosunku do innych zbóż. Z powodzeniem może być uprawiane na stosunkowo słabych glebach – kompleksach żytnich. Szczególnie jego uprawa polecana jest na glebach lekkich, na których pszenica i jęczmień się nie sprawdzają.

O rentowności uprawy decydują dobre warunki pogodowe, glebowe i doskonała agrotechnika, w tym nawożenie. Na bardzo dobrych glebach, ze względu na cenę ziarna, bardziej opłacalna jest uprawa pszenicy. Na gorszych kompleksach zdecydowanie korzystniej jest uprawiać pszenżyto.
Dzięki postępowi osiągniętemu w hodowli od kilku lat wysoko i stabilnie plonującym gatunkiem zbóż jest pszenżyto ozime, co potwierdzają badania COBORU, szczególnie na słabych glebach. Jednak plony pszenżyta charakteryzują się w warunkach produkcyjnych zróżnicowaniem w latach. Rolnicy na ogół posiadają wystarczającą wiedzę, by osiągnąć określone wyniki i rentowność produkcji. Jednak popełniają błędy agrotechniczne, przede wszystkim oszczędzają na materiale siewnym, zapominając, iż rezygnacja z wymiany materiału siewnego na ogół przynosi odwrotny skutek do zamierzonego – zamiast oszczędności, generuje koszty związane z ochroną plantacji.

Dzięki odnawianiu materiału siewnego plony mogą zwyżkować o kilkanaście procent, wyższa jest także i zdrowotność plantacji. Dostępne dziś na rynku odmiany pszenżyta ozimego łączą w sobie wysoki potencjał plonowania i dobrą zdrowotność, a także odporność na stresy biotyczne i abiotyczne.

KIERUNKI HODOWLI PSZENŻYTA

W rezultacie postępu hodowlanego, jaki się dokonał od momentu rejestracji pierwszej odmiany (Lasko – 1982 r.), pszenżyto zmieniło się istotnie pod względem zdolności plonotwórczej, wartości paszowej, podatności na wyleganie, mrozoodporności i odporności na choroby. Każdy z tych elementów można analizować oddzielnie i nie każdą zmianę można oceniać pozytywnie, ale łączny wynik – wzrost zainteresowania ze strony producentów – dowodzi sukcesu hodowców.

Wraz ze wzrostem areału uprawy pojawiły się problemy związane ze zdrowotnością tego zboża w warunkach produkcyjnych. Choroby liści stały się istotnym problemem. Masowy ich pojaw na początku XXI w. stał się impulsem do podjęcia badań nad Blumeria graminis sp., sprawcy mączniaka prawdziwego, i innymi czynnikami chorobotwórczymi, w celu wypracowania metod zwalczania chorób przy zredukowanym użyciu fungicydów. Niemniej na podstawie wyników badań odmianowych prowadzonych w Stacjach Doświadczalnych COBORU można stwierdzić, że dzięki hodowli pszenżyto w dalszym ciągu pozostaje wyróżniającym się pod względem odporności gatunkiem zboża i takim pozostanie pewnie przez lata.

Dla zwiększenia konkurencyjności pszenżyta w stosunku do innych gatunków zbóż i zwiększenia dochodowości z jego uprawy, hodowcy zmierzają do poprawy niektórych ważnych cechy. Za strategiczne kierunki hodowli pszenżyta przyjęli oni: polepszenie właściwości technologicznych odmian, w tym szczególnie zwiększenie liczby opadania. Dalsze zwiększenie wysokości, a przede wszystkim wierności plonowania. Zboże to głównie jest uprawiane na glebach średnich i dlatego należy zwrócić uwagę na zwiększenie tolerancji odmian na słabsze warunki glebowo-klimatyczne (niskie pH, suszę). Ponadto istotne jest zwiększenie krzewienia produkcyjnego i przyspieszenia faz rozwojowych roślin. Ważnym zadaniem jest poprawienie odporności roślin na wymarzanie, wyleganie i choroby, zwłaszcza rdze (w tym głównie na rdzę żółtą) i septoriozy.

 

Artykuł znajduje się w numerze 08/2017 miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (15)

  • Michaś to prowokator 2018-02-05 13:52:26
    @Redakcja farmera ale tych głównych prowokatorów jak @Michaś to nie usuwacie co piszę co robił z pijaną panną w życie tylko usuwacie tych co mu coś odpiszą. Ot taka sprawiedliwość.
  • Redakcja farmer.pl 2018-02-05 09:55:34
    @Tomek proszę nam wierzyć, że w miarę możliwości usuwamy na bieżąco komentarze, które łamią nasz regulamin.
  • Tomek 2018-02-04 22:32:51
    Dlaczego administrator nie wprowadzi regulaminu i nie zamieści informacji , że zamieszczenie obraźliwych "wpisów" będzie usuwane !!!. Część z piszących tu osób chyba pomyliło portale.
  • Małpa 2018-02-04 16:41:41
    Denar,wszystkiego po trochu i gówno z wszystkiego,ilość musi być,chyba że ma się małą hodowle
  • Denar 2018-02-03 14:39:30
    Najlepiej siać wszystkiego po trochu.
  • Chłop 2018-02-03 13:53:36
    Pszenżyto jest mniej ryzykowne, ma mniejsze wymagania i cena jest dosyć niezła. Łatwo osiągnąć dobry plon przy średnio intensywnej agrotechnice. Ja wolę siać pszenżyto ale kazdy pola ma inne
  • daro 2018-02-03 13:35:46
    @Gdyk daj jęczmień hybrydowy w Tygodniku Rolniczym po 12,5 tony z ha zbierali. i lepsza pasza niż pszenżyto i też grube ziarno i prace polowe wcześniej zaczęte co też u wielu ma potężne znaczenie. Ja się zawsze ciesze jak kilka ha już na początku się zrobi.
  • Alojz 2018-02-03 12:31:37
    ktoś z was daje tucznikom pasze z 75% pszenżyta??
    ja daję 30% ale tylko tym powyżej 50 kg, mniejszym tylko jeczmień, kukurydzę i pszenicę.
  • Gdyk 2018-02-03 09:21:55
    Przenzyto to zaplonuje nawet ponad 10 t. , A jęczmień ozimy aby wydał plon 10 ton to jest sztuka no i ważne aby zima była łagodna . Pozdrawiam że śnieżnej Lubelszczyzny
  • Sandra 2018-02-03 09:21:00
    Ja też lubię jęczmień po pracę połowę się bardziej rozkładają. Sąsiedzi mają potem sraczkę.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.167.216.239
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!