PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Za co lubimy pszenżyto?

Za co lubimy pszenżyto? Na ogół bardzo dużo miejsca na łamach „Farmera” poświęcamy pszenicy ozimej, która jest niekwestionowanym liderem wśród uprawianych w Polsce zbóż

Autor: Anna Kobus, Wojciech Denisiuk, Wojciech Konieczny

Dodano: 03-02-2018 06:33

Tagi:

Pszenżyto bardzo dobrze przyjęło się w naszym kraju, czego dowodem jest rosnący obszar uprawy. Polska jest potentatem w jego uprawie. Jedna trzecia światowej produkcji ziarna pszenżyta ma miejsce w Polsce.



Obszar uprawy pszenżyta w Polsce przekroczył 1,3 mln hektarów, co stanowiło ponad 15 proc. ogólnej powierzchni zasiewów zbóż, a 26 proc. powierzchni zasiewów zbóż ozimych. Produkcja ziarna pszenżyta wynosi ponad 4 mln ton. Główne przyczyny fenomenu rozwoju uprawy pszenżyta w Polsce, to sprzyjające warunki glebowe i klimatyczne.

DLACZEGO PSZENŻYTO?

Pszenżyto stało się realną alternatywą dla uprawy żyta na obszarach, gdzie dominują gleby lekkie. Dzięki tej zamianie rolnicy mogą uzyskiwać wyższe plony o lepszej jakości paszowej. Średnie plony pszenżyta przewyższają średnie plony żyta o blisko 40 proc., a różnica ta wykazywała tendencję wzrostową. W niektórych regionach kraju różnica w plonowaniu przewyższa 50 proc. Efektem rozwoju uprawy pszenżyta jest wzrost plonów i produkcji. Uwzględniając wielkość uprawy, wzrost produkcji ziarna zbóż w Polsce, można oszacować na ok. 1 mln ton rocznie.

Dzięki wysokiej wartości pokarmowej oraz dużemu potencjałowi plonowania pszenżyto staje się coraz bardziej konkurencyjną w stosunku do innych uprawą. Jego ziarno charakteryzuje się wysoką zawartością białka o bardzo dobrej strawności i korzystnym składzie aminokwasów, co sprawia, iż jego uprawa jest przede wszystkim popularna w regionach o wysokiej obsadzie trzody chlewnej i drobiu. W tuczu świń może stanowić nawet 3/4 udziału w dawce pokarmowej, a u drobiu 30-40 proc.
Hodowcy bydła także wykorzystują pszenżyto do przygotowania pasz treściwych. Mniejsza zawartość substancji antyżywieniowych niż w ziarnie żyta sprawia, iż składniki pokarmowe pszenżyta są łatwostrawne.

Pszenżyto z powodzeniem można też uprawiać na cele energetyczne, świetnie sprawdza się jako surowiec do produkcji bioetanolu. Coraz częściej mówi się o wykorzystaniu ziarna tego gatunku do produkcji bioetanolu. Według danych niemieckich, z tony ziarna pszenżyta można uzyskać 0,314 t bioetanolu.

Niewątpliwymi atutami ziarna pszenżyta ozimego wykorzystywanego w żywieniu zwierząt jest stosunkowo niska kapitałochłonność produkcji oraz niskie wymagania siedliskowe i przedplonowe. Wymagania glebowe tego zboża są co prawda wyższe niż żyta, ale zdecydowanie niższe niż pszenicy i jęczmienia.

Pszenżyto cechuje największa konkurencyjność w stosunku do innych zbóż. Z powodzeniem może być uprawiane na stosunkowo słabych glebach – kompleksach żytnich. Szczególnie jego uprawa polecana jest na glebach lekkich, na których pszenica i jęczmień się nie sprawdzają.

O rentowności uprawy decydują dobre warunki pogodowe, glebowe i doskonała agrotechnika, w tym nawożenie. Na bardzo dobrych glebach, ze względu na cenę ziarna, bardziej opłacalna jest uprawa pszenicy. Na gorszych kompleksach zdecydowanie korzystniej jest uprawiać pszenżyto.
Dzięki postępowi osiągniętemu w hodowli od kilku lat wysoko i stabilnie plonującym gatunkiem zbóż jest pszenżyto ozime, co potwierdzają badania COBORU, szczególnie na słabych glebach. Jednak plony pszenżyta charakteryzują się w warunkach produkcyjnych zróżnicowaniem w latach. Rolnicy na ogół posiadają wystarczającą wiedzę, by osiągnąć określone wyniki i rentowność produkcji. Jednak popełniają błędy agrotechniczne, przede wszystkim oszczędzają na materiale siewnym, zapominając, iż rezygnacja z wymiany materiału siewnego na ogół przynosi odwrotny skutek do zamierzonego – zamiast oszczędności, generuje koszty związane z ochroną plantacji.

Dzięki odnawianiu materiału siewnego plony mogą zwyżkować o kilkanaście procent, wyższa jest także i zdrowotność plantacji. Dostępne dziś na rynku odmiany pszenżyta ozimego łączą w sobie wysoki potencjał plonowania i dobrą zdrowotność, a także odporność na stresy biotyczne i abiotyczne.

KIERUNKI HODOWLI PSZENŻYTA

W rezultacie postępu hodowlanego, jaki się dokonał od momentu rejestracji pierwszej odmiany (Lasko – 1982 r.), pszenżyto zmieniło się istotnie pod względem zdolności plonotwórczej, wartości paszowej, podatności na wyleganie, mrozoodporności i odporności na choroby. Każdy z tych elementów można analizować oddzielnie i nie każdą zmianę można oceniać pozytywnie, ale łączny wynik – wzrost zainteresowania ze strony producentów – dowodzi sukcesu hodowców.

Wraz ze wzrostem areału uprawy pojawiły się problemy związane ze zdrowotnością tego zboża w warunkach produkcyjnych. Choroby liści stały się istotnym problemem. Masowy ich pojaw na początku XXI w. stał się impulsem do podjęcia badań nad Blumeria graminis sp., sprawcy mączniaka prawdziwego, i innymi czynnikami chorobotwórczymi, w celu wypracowania metod zwalczania chorób przy zredukowanym użyciu fungicydów. Niemniej na podstawie wyników badań odmianowych prowadzonych w Stacjach Doświadczalnych COBORU można stwierdzić, że dzięki hodowli pszenżyto w dalszym ciągu pozostaje wyróżniającym się pod względem odporności gatunkiem zboża i takim pozostanie pewnie przez lata.

Dla zwiększenia konkurencyjności pszenżyta w stosunku do innych gatunków zbóż i zwiększenia dochodowości z jego uprawy, hodowcy zmierzają do poprawy niektórych ważnych cechy. Za strategiczne kierunki hodowli pszenżyta przyjęli oni: polepszenie właściwości technologicznych odmian, w tym szczególnie zwiększenie liczby opadania. Dalsze zwiększenie wysokości, a przede wszystkim wierności plonowania. Zboże to głównie jest uprawiane na glebach średnich i dlatego należy zwrócić uwagę na zwiększenie tolerancji odmian na słabsze warunki glebowo-klimatyczne (niskie pH, suszę). Ponadto istotne jest zwiększenie krzewienia produkcyjnego i przyspieszenia faz rozwojowych roślin. Ważnym zadaniem jest poprawienie odporności roślin na wymarzanie, wyleganie i choroby, zwłaszcza rdze (w tym głównie na rdzę żółtą) i septoriozy.

 

Artykuł znajduje się w numerze 08/2017 miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (15)

  • Michaś to prowokator 2018-02-05 13:52:26
    @Redakcja farmera ale tych głównych prowokatorów jak @Michaś to nie usuwacie co piszę co robił z pijaną panną w życie tylko usuwacie tych co mu coś odpiszą. Ot taka sprawiedliwość.
  • Redakcja farmer.pl 2018-02-05 09:55:34
    @Tomek proszę nam wierzyć, że w miarę możliwości usuwamy na bieżąco komentarze, które łamią nasz regulamin.
  • Tomek 2018-02-04 22:32:51
    Dlaczego administrator nie wprowadzi regulaminu i nie zamieści informacji , że zamieszczenie obraźliwych "wpisów" będzie usuwane !!!. Część z piszących tu osób chyba pomyliło portale.
  • Małpa 2018-02-04 16:41:41
    Denar,wszystkiego po trochu i gówno z wszystkiego,ilość musi być,chyba że ma się małą hodowle
  • Denar 2018-02-03 14:39:30
    Najlepiej siać wszystkiego po trochu.
  • Chłop 2018-02-03 13:53:36
    Pszenżyto jest mniej ryzykowne, ma mniejsze wymagania i cena jest dosyć niezła. Łatwo osiągnąć dobry plon przy średnio intensywnej agrotechnice. Ja wolę siać pszenżyto ale kazdy pola ma inne
  • daro 2018-02-03 13:35:46
    @Gdyk daj jęczmień hybrydowy w Tygodniku Rolniczym po 12,5 tony z ha zbierali. i lepsza pasza niż pszenżyto i też grube ziarno i prace polowe wcześniej zaczęte co też u wielu ma potężne znaczenie. Ja się zawsze ciesze jak kilka ha już na początku się zrobi.
  • Alojz 2018-02-03 12:31:37
    ktoś z was daje tucznikom pasze z 75% pszenżyta??
    ja daję 30% ale tylko tym powyżej 50 kg, mniejszym tylko jeczmień, kukurydzę i pszenicę.
  • Gdyk 2018-02-03 09:21:55
    Przenzyto to zaplonuje nawet ponad 10 t. , A jęczmień ozimy aby wydał plon 10 ton to jest sztuka no i ważne aby zima była łagodna . Pozdrawiam że śnieżnej Lubelszczyzny
  • Sandra 2018-02-03 09:21:00
    Ja też lubię jęczmień po pracę połowę się bardziej rozkładają. Sąsiedzi mają potem sraczkę.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.166.203.17
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!