PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zaprawianie ziarna zbóż

Autor: Marek Korbas, Jakub Danielewicz

Dodano: 24-09-2014 12:09

Ochronę zbóż przed patogenicznymi grzybami należy rozpocząć zanim ziarno siewne trafi do gleby. Zaprawianie materiału siewnego to absolutny wymóg.



Nadchodzi pora siewu zbóż. Jest to czas, kiedy podejmuje się wiele strategicznych decyzji, które mogą decydować o tym, czy producent osiągnie sukces w postaci wysokiego plonu dobrej jakości. Ważna jest decyzja o wyborze odmiany do uprawy. Powinna się ona charakteryzować wysokim potencjałem plonowania w warunkach danego gospodarstwa. Gdy już dokona się wyboru odmiany, drugą ważną sprawą jest wybór zaprawy, którą zaprawiony powinien zostać materiał siewny użyty do siewu. Tutaj jest wiele dylematów. Czy ma to być zaprawa jedno- dwu- czy trójskładnikowa? Ma chronić przed porażeniem przez jeden gatunek grzyba czy przez wiele patogenów? Zależy nam, aby zwalczała także szkodniki, które są groźne dla wschodów zbóż? Postaramy się także dać odpowiedź na pytanie: czy zaprawa chemiczna ma być tania, czy taka, za którą zapłacić trzeba trochę więcej?

Zaprawianie ziarna jest pierwszym chemicznym zabiegiem, który chroni zboża przed atakiem wielu grzybów chorobotwórczych. Poważnym zagrożeniem są grzyby bytujące w glebie, a drugą grupą przenoszone z ziarnem siewnym, w postaci grzybni, zarodników czy przetrwalników (sporysz). Są one ulokowane na powierzchni ziarna lub znajdują się nieco głębiej w jego warstwie aleuronowej bądź w części zarodkowej ziarniaka. Rolnik oglądając kupowany materiał siewny, nie jest w stanie optycznie stwierdzić, czy jest zakażony przez grzyby. Nie ma także zwyczaju, aby w sprzedaży targowiskowej informować o stanie zdrowotnym sprzedawanego ziarna. Jedyną pewną informacją może być zapach ziarna przeznaczonego do siewu. W ten sposób można uzyskać informacje o tym, że pszenica zagrożona jest porażeniem przez sprawcę śnieci cuchnącej. W przypadku tej choroby ziarno ma charakterystyczny zapach śledziowy, ale ten zapach wyczuwalny jest wtedy, gdy teliospor na ziarnie jest duża ilość. Gdy grzyb jest reprezentowany przez małą liczbę zarodników, nie jest możliwe stwierdzenie tej choroby przy pomocy węchu. Przedstawiony problem stanowi istotny argument zniechęcający do zawierania takich transakcji. Zdecydowanie bezpieczniejszym źródłem zdrowego materiału siewnego są firmy hodowlano-nasienne, których plantacje reprodukcyjne objęte są ścisłą kontrolą ze strony Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Wszystkie uprawiane gatunki zbóż ozimych wymagają zaprawiania materiału siewnego, ponieważ mogą być porażone przez sprawcę czy sprawców chorób, które zakłócać będą rozwój roślin albo spowodować mogą pogorszenie uzyskanego plonu w odniesieniu do jego ilości i jakości. Chorobę, która wymieniana jest na etykietach wszystkich zarejestrowanych zapraw (patrz tabela) przeznaczonych do ochrony ziarna, jest zgorzel siewek. Wiele grzybów chorobotwórczych powodować może dwa typy zgorzeli siewek: przedwschodową oraz powschodową.

Ważną chorobą, która występuje w pszenicy, jest śnieć cuchnąca pszenicy (Tilletia caries). Grzyb wrasta w tkankę roślin w momencie kiełkowania nasion i wschodów. Przez wiele miesięcy rozwój choroby jest niezauważalny. Dopiero po wykłoszeniu odkrywamy, że w kłosach zamiast ziarniaków są workowate twory nazywane sorusami lub balonikami. Po ich przecięciu stwierdzamy, że wnętrze wypełnione jest czarną masą zarodników. W porażonym łanie można wyczuć charakterystyczny zapach śledzi. Gdy w czasie skupu jest wyczuwalny taki zapach, to jest to powód, aby nie dokonywać zakupu takiego ziarna. Ziarno porażone przez śnieć cuchnącą nie nadaje się także na pasze.

W pszenicy obecna może być również śnieć gładka - objawy choroby podobnie jak przy porażeniu przez śnieć cuchnącą. Na terenach południowo-zachodnich naszego kraju pojawia się również śnieć karłowa. Gdy choroba ta jest obecna, silnie potrafi skrócić źdźbło pszenicy. W kłosach porażonej pszenicy przez tą śnieć znajdują się sorusy z teliosporami. Źródłem śnieci cuchnącej i gładkiej są zarodniki znajdujące się na powierzchni ziarna. Prawie wszystkie zaprawy mogą sobie poradzić z tą chorobą. Inaczej jest ze śniecią karłową, której źródłem są zarodniki (teliospory) znajdujące się w glebie. Aby zwalczyć tę chorobę, trzeba stosować odpowiednie zaprawy (jest ich niewiele - tabela). Walka z tą chorobą jest trudna. W rejonie, gdzie wystąpiła śnieć karłowa, warto przerwać uprawę pszenicy na kilka lat. Po tym okresie, gdy wysiewa się pszenicę, trzeba ją zaprawić zaprawą zarejestrowaną do walki z tą groźną chorobą. Rośliny porażone przez śnieć karłową są ciemnozielone, rozkrzewione silniej od roślin zdrowych, a ich wysokość jest niewielka: stanowi ok. 1/3 wysokości roślin zdrowych.

W uprawie jęczmienia do ważnych chorób, które zwalcza się, stosując zaprawianie należą: głownia pyląca, głownia zwarta i pasiastość liści. Polecane do walki z tymi chorobami i wymienione już na wstępie zaprawy dobrze potrafią zabezpieczyć kiełkujące i rosnące rośliny od początku ich wzrostu.

Pszenżyto i żyto trzeba zabezpieczyć przed zgorzelą siewek i pleśnią śniegową. Zaprawiając materiał siewny żyta, eliminujemy też inną chorobę występującą w uprawie - głownię źdźbłową żyta. Jej obecność w łanie stanowi dowód, że w gospodarstwie od lat nie stosuje się zaprawiania nasion oraz że nie wymienia się materiału siewnego.

Firmy chemiczne starają się od lat, aby substancje czynne wchodzące w skład zapraw nasiennych były bardzo skuteczne. W doborze zapraw, które można zastosować, znaleźć można preparaty, w skład których wchodzą substancje czynne (s.cz.) zwalczające jednocześnie owady i grzyby. Ważne jest także to, że w niektórych zaprawach są takie substancje czynne, które mogą też ograniczyć wczesne występowanie grzybów, które powodować mogą takie choroby liści jak: mączniak prawdziwy, rdze, septoriozy czy rynchosporioza. Zaprawy o takich właściwościach składają się z co najmniej 2-3 s.cz. Koszty zaprawiania są zróżnicowane. Nowoczesne zaprawy dwu- i trójskładnikowe o szerokim zakresie zwalczanych sprawców chorób i długim okresie działania są droższe od preparatów jednoskładnikowych. Nie zmienia to jednak faktu, że chronić ziarno trzeba i że jest to opłacalne. Zabieg ten jest wstępem do walki o dobrą obsadę ozimin i dobry (zdrowy) wysoki plon. Załączona tabela z wykazem zapraw zarejestrowanych w uprawie pszenicy ozimej jest dowodem na to, że rolnicy dysponują dużym asortymentem skutecznie działających zapraw. Również w przypadku innych gatunków zbóż, liczba zarejestrowanych zapraw jest odpowiednia do zapewnienia skutecznej ochrony wschodzących roślin.

Artykuł publikowany z numerze 9/2014 Farmera. Aby być na bieżąco zaprenumeruj Farmera ---> prenumerata 

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (21)

  • mała.mi 2017-04-20 17:55:18
    Nie bronie QQ nie bronie rolników. Napieprzacie na siebie jak dzieci w przedszkolu a to jak zwykle nic nie daje, tak jak gówniany podział w tym kraju na PIS i PO. Mam kontakt z rolnikami bardzo duży i powiem Wam tak: są i tacy co zapierdalają i im włosy wychodzą z głowy. Jak nie na warunki pogodowe to inne choroby, szkodniki i inne rzeczy ale jest też pełno takich pustaków wśród rolników, że ręce opadają. A te pustaki to nie dość, że chcą się nałapać kasy i marudzą ile to oni się biedni narobili traktorem za 100 tysięcy, to pazerne takie że w (...) mają nasze ziemie i nasz kraj, czerpią ile mogą byle kasa kasa a na to mi się rzygać chce najbardziej. Pozdrawiam za to kolegów rolników którzy wykonują swoją prace z sercem i pasją, uwielbiam Was!
  • rz29 2014-09-24 21:46:34
    qqutasie ty znowu tu to nie miejsce dla lamusow a wiec szoruj zasrancu ~~~
  • ar 2014-09-24 20:30:09
    QQ a moze Pani admin ma inne preferencje??:) mnie laske to stolarz robił:)))))) ciekaw jestem jakiez to zasługi trzeba poczynic???::))
  • znawca 2014-09-24 19:47:58
    QQ
    Ja już cię rozumiem, twoja dziewczyna pracuje na kasie i chciałbyś aby dostała te 100 tyś za nic. To teraz pochwal się czym się sam zajmujesz na co dzień nierobie.
  • arszczecin 2014-09-24 18:18:41
    Powiedzcie mi jedno.
    Zaprawiacie ziarno kukurydzy? Bo tu jakiś szkodnik ją atakuje.
  • aleksandra kopka 2014-09-24 17:51:36
    Do QQ - na "laskę" od Pani Admin to trzeba sobie zasłużyć a poki co to pracujesz na bana.
  • Marian 2014-09-24 17:41:15
    QQ a ty ZUS już opłaciłeś, stać cię na mleczko i mięsko?
  • mati 2014-09-24 17:38:34
    QQ ja do ciebie szacunku nie mam i nie będę miał gdybyś wiedział jak ciężka jest praca rolnika to byś takich bzdur nie pisał w całej uni to wiedzą i dlatego pomagają rolnikom a ty QQ to na pewno jakiś nierób i nie wiesz co w życiu robić bo za co się nie weźniesz to spiepszysz więc gleba i żryj kamienie
  • Benetto 2014-09-24 17:37:37
    biznesmen wie jaka jest rola kasjerki a jaka jest rola rolnika rozpoczynającego działalność na ojcowiźnie.
  • QQ 2014-09-24 17:35:01
    Jeśli wspominasz już o łopacie to jedyne co powinniście dostać z dotacji to owa łopata plus widły i ani grosza więcej dotacji!
    A teraz idź do obory bo jutro ma na mnie czekać w sklepie mleczko i mięsko:)
    Do roboty!
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.119.26
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!