PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zaprawianie ziarna zbóż jarych

Zaprawianie ziarna zbóż jarych Głownia pyląca pszenicy

Aby zminimalizować niebezpieczeństwo wystąpienia chorób przenoszonych z materiałem siewnym, konieczne jest wysiewanie nasion zaprawionych. Zboża jare są na nie tak samo narażone, jak ozime.



Zboża jare, podobnie jak ozime, narażone są po wysiewie na porażenie przez grzyby chorobotwórcze. Choć charakteryzują się krótszym okresem wegetacji, zagrożenie ze strony grzybów bytujących w glebie, jak również ukrywających się pod powierzchnią okrywy nasiennej lub w zarodku nasiona, jest prawie takie samo. Jedynie sprawcy pleśni śniegowej i pałecznicy zbóż i traw nie zagrażają zbożom jarym. Dlatego podobnie jak oziminy wymagają one dobrej ochrony już od momentu ich wysiewu.

W sytuacji, w której nie jest planowane wykonywanie zabiegów ochrony roślin w uprawach zbóż jarych (sytuacja taka często ma miejsce), dobrze dobrana zaprawa składająca się z kilku substancji czynnych stanowi jedyne narzędzie do walki ze sprawcami chorób. Aktualnie na rynku znajduje się szereg zapraw nasiennych zbudowanych z substancji czynnych bardzo dobrze radzących sobie ze zwalczaniem grzybów zagrażających zasiewom zbóż. To technologicznie zaawansowane produkty, których prawidłowe zastosowanie zwraca się wraz z uratowaną ilością potencjalnego plonu. Aby pod koniec sezonu wegetacyjnego bilans zysków i strat zamknąć po stronie tych pierwszych, należy zdać sobie sprawę ze skali strat powstających w przypadku niewykonania zabiegu zaprawiania.

CHORUJĄ, NIM WZEJDĄ

Chorobą, która może powodować straty od momentu wysiewu, jest zgorzel siewek. Sprawcy tej choroby to przede wszystkim grzyby rodzaju Fusarium, Pythium i Bipolaris. Atakują one wszystkie gatunki zbóż jarych. Mogą być przenoszone wraz z ziarnem na jego powierzchni lub w ich wnętrzu albo bytują w glebie. Powodują one przedwschodowe i powschodzowe zgorzele siewek. W pierwszym przypadku na plantacji widoczne są braki wschodzących roślin, a po wykopaniu kiełek ziarniaka jest zbrunatniały lub żółty i poskręcany, a korzenie zagniwają, nie rozwijają się i w konsekwencji roślina nie wschodzi. W przypadku drugim, rośliny wschodzą, ale są zahamowane we wzroście, chlorotyczne, słabe, bez turgoru i zamierają zaraz po wschodach.

Chorobą, której początkowe objawy zauważalne są często dopiero w fazie strzelania w źdźbło, jest pasiastość liści jęczmienia. Charakterystyczne jej objawy pojawiają się począwszy od nasady liści w postaci żółtych oddzielonych nerwami pasów. Następnie pasy (smugi) brązowieją. Na porażonym liściu jest ich kilka. Przed zakończeniem wegetacji liście rozrywają się na oddzielne pasemka wzdłuż nekroz spowodowanych przez grzyb, powodując tzw. rzemykowatość liści jęczmienia. Porażone rośliny w fazie kłoszenia żółkną, są zahamowane we wzroście, przedwcześnie zasychają, nie wydając ziarna.

GŁOWNIE I ŚNIECIE

Do chorób, których objawy widoczne są dopiero pod koniec wegetacji, a wykonanie zabiegu zaprawiania ziarna pozwoli nam się przed nimi uchronić, należą: śnieć cuchnąca pszenicy, śnieć gładka pszenicy, głownia pyląca pszenicy, głownia zwarta jęczmienia, głownia pyląca jęczmienia, głownia zwarta owsa i głownia pyląca owsa. Obecność wymienionej większości chorób na plantacji zauważalna jest w fazie kłoszenia zbóż. Jest wtedy już za późno, żeby zaradzić powstałej sytuacji. Dlatego należy wysiewać prawidłowo zaprawiony materiał siewny, żeby wyeliminować takie przypadki. Tym bardziej że koszty zaprawiania ziarna nie są wysokie w porównaniu do wykonywanych zabiegów fungicydowych w okresie wegetacji. Dodatkowym atutem jest wnoszenie niewielkiej ilości substancji czynnej na powierzchni ziarna, a w przypadku zabiegów w trakcie wegetacji opryskiwana jest cała plantacja i zdecydowanie więcej wtedy wnosi się środka chemicznego do agrocenozy. Do zadań agrotechnicznych mających na celu ograniczenie występowania chorób przenoszonych wraz z materiałem siewnym oraz powodowanych przez grzyby znajdujące się w glebie należy m.in. staranne przygotowanie gleby do siewu, przestrzeganie płodozmianu w celu ograniczenia udziału zbóż, wysiewanie materiału siewnego o znanym pochodzeniu i dobrej zdrowotności.

Należy zdawać sobie sprawę, że obecność kłosów porażonych przez śnieć cuchnącą, głownie zwarte stanowi realne zagrożenie dla zebranych zdrowych ziarniaków. Podczas omłotu następuje rozpylenie zarodników grzybów, które następnie osiadają na zdrowym ziarnie, z którym przenoszą s ię na rok następny.

CHOROBY PSZENICY JAREJ

Do występujących chorób w pszenicy należy śnieć cuchnąca pszenicy, której sprawcą jest grzyb Tilletia caries. W polu w okresie dojrzewania porażone rośliny pszenicy są niższe i mają sinozielone zabarwienie oraz silnie rozkrzewione. Między plewkami są widoczne torebki śnieciowe. Torebki te są krótsze i bardziej pękate niż ziarno. Zawartość dojrzałych torebek jest pylistą masą brunatnych zarodników o zapachu śledzi.

W pszenicy jarej występować może - zwłaszcza w regionach podgórskich - śnieć karłowa pszenicy, powodowana przez grzyb Tilletia controversa. Porażone rośliny krzewią się silniej niż zdrowe i mają skrócone źdźbła. Rozwijające się w wyniku porażenia ziarniaków torebki śnieciowe są krótsze niż w przypadku śnieci cuchnącej. Zgnieciona, niedojrzała torebka śnieciowa wypełniona jest masą zarodników o brunatnym kolorze.

Głownia pyląca pszenicy, której sprawcą jest grzyb Ustilago tritici, to kolejna choroba, której objawy widoczne są dopiero w fazie kłoszenia. Kłosy roślin porażonych wydostają się z pochew liściowych nieco wcześniej niż zdrowych. Pokrywają je ciemnobrunatne skupienia zarodników, które początkowo osłonięte są delikatną, szarobiałą osłonką. Szybko ulega ona zniszczeniu, a masa zarodników roznoszona jest przez wiatr.

CHOROBY JĘCZMIENIA JAREGO I OWSA

W uprawie jęczmienia występuje głownia pyląca jęczmienia, której sprawcą jest grzyb Ustilago nuda. Podobnie jak u pszenicy z pochew liściowych chorych roślin wydostają się ciemnobrunatne kłosy. Kłoski budujące kłos całkowicie przekształcają się w ciemnobrązową pylącą masę, w której znajdują się tysiące teliospor. Zamiast kłosa widoczna jest tylko osadka kłosowa z resztkami masy grzybni i teliospor. Na owsie również występuje głownia pyląca (owsa), wywoływana przez grzyb Ustilago avenae. Charakterystyczną cechą tej choroby są wyprostowane i skupione wiechy, w przeciwieństwie do pochylających się pod ciężarem ziarna zdrowych wiech. Wydostające się z pochew liściowych wiechy pokryte są brunatnoczarnym pyłem.

W uprawie jęczmienia i owsa występować może głownia zwarta, której w jęczmieniu sprawcą jest Ustilago hordei, a w owsie Ustilago levis. Kłosy porażonych roślin jęczmienia mogą pozostawać w pochwach liściowych lub wydostawać się tylko częściowo. Liście i źdźbła porażonych roślin pozostają długo zielone. Kłoski jęczmienia pokrywa srebrzysta osłonka, w której zamiast ziarniaków znajduje się masa zarodników. Podobne objawy wykazuje głownia zwarta owsa, choć zdarza się, że wiechy nie są tak zwarte jak w przypadku jęczmienia i wykazują tendencję do rozpylania zarodników (teliospor) grzyba.

Oprócz zakupu zaprawy ważne jest też przygotowanie (doczyszczenie) materiału siewnego do zaprawiania oraz właściwa technika przeprowadzenia tego zabiegu. Nie należy zapominać również o bezpieczeństwie osób wykonujących zaprawianie zbóż. Oprócz ubrania, okularów i butów ochronnych oraz rękawic wskazane jest, aby osoba wykonująca zabieg zaprawiania miała na twarzy maskę ochronną. Niektórzy producenci środków ochrony roślin dołączają takie maski do swoich produktów.

Producenci środków ochrony roślin ciągle doskonalą swoje produkty i wprowadzają nowości na rynek. Dotyczy to nie tylko nowych substancji czynnych, ale także jakości zaprawiania poprzez innowacyjne rozwiązania, jak np. wykorzystanie polimerów przy otoczkowaniu nasion. Dążą w ten sposób do zredukowania rozproszenia substancji czynnych w środowisku i ich negatywnego oddziaływania na nie.

Na rynku pojawił się donasienny fungicyd zawierający fluksypyroksad. Zastosowanie tego środka z zaprawą nasienną zarejestrowaną do ochrony jęczmienia jarego, chroni również nadziemne części jęczmienia, czyli liście przed porażeniem m.in. przez septoriozę plew, mączniaka prawdziwego zbóż i traw i plamistość siatkową jęczmienia. Według informacji zawartej w etykiecie instrukcji stosowania, jego działanie przeciąga się do początku fazy strzelania w źdźbło.

 

Artykuł ukazał się w marcowym wydaniu magazynu "Farmer"

Zamów prenumeratę miesięcznika, a "Przewodnik po chorobach zbóż i rzepaku" otrzymasz w prezencie

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.111.185
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!