PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zdrowe kłosy

Zdrowe kłosy

Autor: Marek Korbas, Jakub Danielewicz

Dodano: 09-05-2014 13:20

Kłosy należy chronić przed chorobami grzybowymi równie pieczołowicie, jak liście i źdźbła.



Plantacje zbóż należy chronić już od najwcześniejszych faz rozwojowych, broniąc je przed chorobami podstawy źdźbła, a następnie źdźbeł i liści. Służą do tego zabiegi wykonywane w terminach nazywanych T1 oraz T2. Nie inaczej jest z ochroną kłosów. Termin wykonania zabiegu opryskiwania w tej fazie (BBCH 51-59, czyli od początku kłoszenia, gdy szczyt kłosa wyłania się z pochwy i ukazuje się pierwszy kłosek, do zakończenia kłoszenia, czyli do czasu, gdy wszystkie kłoski wydobywają się z pochwy i całkowicie widoczny jest kłos uprawianego zboża) stanowi niejako zwieńczenie sezonu wegetacyjnego, zabezpieczając jednocześnie potencjalny plon przed wystąpieniem sprawców chorób powodowanych przez grzyby.

Podobnie jak w przypadku zabiegów wykonywanych we wcześniejszych fazach rozwojowych, znaczenie ma tutaj nie tylko termin wykonania zabiegu, ale także prawidłowe dobranie substancji czynnej wchodzącej w skład fungicydu, które decydować będzie o skuteczności zabiegu. Dla skuteczności wykonanego oprysku istotne są także warunki panujące podczas wykonywania zabiegu (temperatura oraz wilgotność). W okresie kłoszenia pszenica porażana może być przez wielu sprawców chorób, dlatego też każdorazowo warto takowych rozpoznać i zaznajomić się z ich biologią oraz szkodliwością.

Duże znaczenie dla rozwijających się kłosów mają sprawcy fuzariozy kłosów - grzyby rodzaju Fusarium. Wymienić należy tu między innymi gatunki takie jak: Fusarium culmorum, F. graminearum, F. poe, F. avenaceum czy F.oxysporum. Grzyby należące do tego rodzaju posiadają zdolność wytwarzania niebezpiecznych dla zdrowia ludzi i zwierząt mikotoksyn. Plantacje zbożowe, na których nie stosuje się ochrony chemicznej w fazie kłoszenia, narażone są na wystąpienie ww. sprawców fuzariozy, a co za tym idzie - pogorszenie jakości ziarna pochodzącego z takich planacji. Mikotoksyny znajdujące się w ziarnie przeznaczonym na paszę lub na produkcję produktów piekarniczych mogą stanowić realne zagrożenie dla konsumentów. Wśród najbardziej niebezpiecznych wymienić można tu między innymi deoksyniwalenol, niwalenol czy zearelenon. Nie ulegają one rozkładowi nawet przy poddaniu ich obróbce termicznej, stąd ryzyko powikłań po spożyciu produktów pochodzących z porażonych plantacji jest wysokie. W porę wykonany zabieg opryskiwania "na kłos" przy użyciu jednego z zarejestrowanych fungicydów ogranicza ryzyko wystąpienia epidemii fuzariozy kłosów do minimum i pozwala jednocześnie na uzyskanie wyższej jakości surowca. Sprawcy tej choroby wyjątkowo dobrze rozwijają się w warunkach wilgoci i wysokiej temperatury. Zatem jeśli takie warunki pogodowe wystąpią pod koniec sezonu wegetacyjnego, warto być przygotowanym na wykonanie zabiegu i w porę zastosować odpowiednio dobrany fungicyd. W zaleceniach, w których podaje się środki, jakie można zastosować, nie ma mowy o ewentualnym zastosowaniu adiutantów, czyli środków, które mogą wspomagać działanie zaaplikowanego fungicydu przy obniżonej dawce jego stosowania. Badania fungicydów należących do strobiluryn potwierdziły, że taka możliwość zastosowania fungicydu istnieje. Dawka zalecanego fungicydu z dodatkiem adiuwanta olejowego obniżona została maksymalnie do 0,6 dawki zalecanej, czyli jeżeli dawka zalecana wynosiła 1,0 l/ha, to z adiuwantem obniżenie dawki wynosiło 0,6 l/ha. Dawka taka często była wystarczająca i skuteczna. Takie działanie rolnik wykonuje na własną odpowiedzialność, ponieważ odbiega ono od zapisów etykiety instrukcji stosowania fungicydu. Może się zdarzyć - o czym nie wie producent, że fungicyd, który planuje zastosować do zabiegu w terminie T3, zawiera już w swoim składzie środek (substancje) o charakterze adiuwanta. W takim przypadku nie powinno się do takiego fungicydu dodawać adiuwanta.

Aktualnie producenci rolni mogą korzystać z wielu fungicydów zarejestrowanych do ograniczania fuzariozy kłosów. Wysoką skuteczność wykazują fungicydy oparte na s.cz. z grupy triazoli. Mowa tu między innymi o tebukonazolu, epoksykonazolu, protiokonazolu itp. Doświadczenia przeprowadzane w warunkach laboratoryjnych wskazują także na przydatność prochlorazu w połączeniu z ww. triazolami. Fungicydy polecane do wykonania zabiegu na kłos zawierać mogą wiele s.cz. należących, jak wspomniano, do np. triazoli, imidazoli czy strobiluryn. Gdy zachodzi potrzeba zwiększenia zakresu zwalczanych grzybów, bo mogą w tym czasie powodować straty, istnieje możliwość łączenia (mieszania) ze sobą kilku fungicydów. Należy pamiętać jednak, że działanie takie powinno być głęboko przemyślane i zabieg opryskiwania przy użyciu mieszanin wykonuje się na własną odpowiedzialność. Nie można także przekroczyć maksymalnej zarejestrowanej dawki podanej w etykiecie środka. Duża rola producentów rolnych polega na takim dobraniu środków, aby nie powtarzały się one w czasie trwania sezonu wegetacyjnego. Dzięki zmianie substancji czynnej lub grupy chemicznej stosowanych w trakcie wegetacji środków unikniemy wystąpienia odporności sprawców chorób na stosowane fungicydy oraz nie dopuścimy do obniżenia skuteczności znanych z bardzo dobrego działania s.cz. Wpisuje się to w zasady Integrowanej Ochrony Roślin, które w bieżącym sezonie muszą zostać uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu środków ochrony roślin.

W tabeli zawarto przykłady fungicydów zarejestrowanych do ochrony pszenicy ozimej przed chorobami kłosa. Duże zagrożenie dla dojrzewających kłosów występuje również corocznie ze strony septoriozy plew. Sprawcą choroby jest grzyb Septoria nodorum. Wczesne wystąpienie choroby widoczne jest już na górnych liściach, jednak ze względu na objawy podobne do porażenia przez inny gatunek (Septoria tritici) często jest ignorowane i błędnie rozpoznawane. Kłosy porażone przez septoriozę plew posiadają fioletowo-brązowe przebarwienia plew na szczycie lub brzegach plew i/lub nekrozę osadki kłoska, często obecne są na nich ciemne punkty - kuliste owocniki sprawcy septoriozy plew.

Sygnałem do wykonania zabiegu w terminie T3 jest obecność pierwszych oznak sprawcy choroby na kłosie czy liściu flagowym. W przypadku mączniaka prawdziwego będzie to biała poduszeczka na liściu flagowym lub plewie kłosa albo biały wałeczek grzybni u nasady kłoska lub kłosków. Gdy sprawcą choroby będzie rdza żółta, to plewy lub kłoski (gdy kłosy jeszcze są zielone) przebarwiają się na beżowo lub słomkowo i przebarwienie w krótkim czasie może obejmować znaczną część kłosa. Aby stwierdzić, czy jest to wywołane przez sprawcę rdzy żółtej, należy wyrwać plewę z takich kłosków i obejrzeć jej wewnętrzną stronę. Gdy po jej wewnętrznej stronie będzie widoczny żółty lub pomarańczowy pył (teliospory grzyba), potwierdzą się nasze przypuszczenie o obecności sprawcy rdzy żółtej.

Za sprawą nieoczekiwanych zmian w przebiegu pogody oraz przy występujących nagłych obfitych opadach w czasie, gdy większość zbóż kończy już wegetację, a producenci rolni przygotowują się do zbioru dojrzałego zboża, coraz częściej na plantacjach produkcyjnych widoczni są sprawcy czerni zbóż (Cladosporium spp., Alternaria spp., Epicoccum spp., Ascochyta spp.) Obecność choroby nasila się przed zbiorami, zwłaszcza w lata, gdy ze względu na opady opóźnia się żniwa. Choroba często towarzyszy plantacjom, na których uprzednio rośliny porażone były przez choroby podstawy źdźbła i korzeni, np. łamliwość źdźbła. Na zamierających lub dojrzałych kłosach przed zbiorem pojawia się charakterystyczny dla sprawców tej choroby aksamitny, oliwkowy lub czarny nalot przypominający sadzę, który pokrywa kłos częściowo lub całkowicie. Opanowanie kłosów przez sprawców tej choroby powoduje zmianę barwy łanu z żółto-złotej na szaro-czarną (poczernienie kłosów). Istnieją fungicydy zarejestrowane do zwalczania sprawców tej choroby (tabela) i wykonanie zabiegu mającego ochronić kłos przed wymienionymi powyżej chorobami powodowanymi przez grzyby pozwala skutecznie kontrolować również zagrożenie powodowane przez wystąpienie sprawcy czerni zbóż. Warto zatem chronić plantacje wysokoprodukcyjne oraz ich kłosy, pamiętać należy jednak, że zabieg określany terminem T3 jest jedną ze składowych całego procesu ochrony zbóż. Zaniechanie wykonywania wcześniejszych zabiegów ograniczających źródło sprawców chorób w późniejszych terminach (rozwój kłosa) skutkować może niewystarczającą efektywnością zastosowanej ochrony, co przyczyni się do uzyskania niższych plonów gorszej jakości.


Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • milan 2014-05-09 22:36:07
    Ponieważ autorzy czasem nie wiedzą co pisać, więc piszą to co pisze w rejestracji środka, dlatego czasem w takim zestawieniu wychodzą kompletne głupoty.
  • rolmar 2014-05-09 19:27:09
    Fandango nie zapobiega fuzariozie ? Na jakiej podstawie została opracowana ta tabela ?
  • Pioter2468 2014-05-09 15:26:49
    Ja mam pytanie, czemu tebukonazol w środku riza działa na trzy choroby a już Sparta działa, na dwie? Przecież to taśma substancja i formulacje,!!!! Trio samo z epokyskonazolem, rubric zwalcza 3 choroby a soprano już jedną, !!! Znowu ta sama substancja i formulacje,!!! Ja wiem że nazwy chandlowe środków mają inną rejestracje, na dane patogeny, i w tym szczegół ale jak robicie takie zestawienia to nie mądżcie ludziom w głowach i!!!!!!
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.52.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!