Bydło, jak przystało na gatunek należący do przeżuwaczy, proces trawienia opiera na symbiozie z bakteriami, pierwotniakami oraz grzybami, które umożliwiają trawienie włóknistych pasz, praktycznie niemających zastosowania w żywieniu zwierząt monogastrycznych. Bilansowanie dawki pokarmowej dla bydła powinno zatem być oparte raczej na idei "żywienia mikroorganizmów żwaczowych" niż skoncentrowaniu uwagi na samym zwierzęciu. Składniki pokarmowe są niezbędne bydłu do zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych i są to tzw. potrzeby bytowe oraz te służące do wzrostu i rozwoju ciała, produkcji mleka dla cielęcia oraz reprodukcji, które stanowią potrzeby produkcyjne. Potrzeby bytowe krów uzależnione są przede wszystkim od kalibru i masy ciała zwierzęcia, natomiast produkcyjne - od ilości produkowanego mleka czy tempa wzrostu. Szerzej o wymaganiach pokarmowych krów mamek pisaliśmy w poprzednim numerze (12/2016).

JAK ZABRAĆ SIĘ ZA UKŁADANIE DAWKI?

Właściwie pracę nad dawkami pokarmowymi dla mamek należy rozpocząć od analizy pasz objętościowych dostępnych w gospodarstwie. Będą to nie tylko pasze wyprodukowane w gospodarstwie, lecz także pasze dostarczone z zewnątrz (np. uboczne produkty przemysłu rolno-spożywczego), które również mogą być wykorzystywane w żywieniu bydła. Jakie analizy należy wykonać i ile one kosztują? Cena analizy podstawowych parametrów, tj. określenie podstawowego składu chemicznego oraz wyliczenie na tej podstawie wartości pokarmowej paszy, najczęściej mieści się poniżej 100 zł/próbkę. Bardzo często takie analizy można jeszcze taniej lub nawet bezkosztowo wykonać w ramach współpracy z firmami dostarczającymi środki do produkcji (np. pasze czy preparaty mineralno-witaminowe). Opieranie układania dawek na wartościach tabelarycznych w przypadku pasz objętościowych, które charakteryzują się dużą zmiennością jakości, nie jest prawidłowe i może prowadzić do złego zbilansowania dawek pokarmowych. W tabelach 1 i 2 przedstawiono skład chemiczny sianokiszonki i kiszonki z kukurydzy. Proszę zwrócić uwagę na to, jak bardzo mogą różnić się między sobą składem chemicznym.

Przedstawione różnice dotyczą nie tylko zawartości wody w paszy, lecz także innych składników chemicznych

decydujących o wartości pokarmowej i strawości tych komponentów paszowych. Wysoka zawartość włókna surowego oraz pozytywnie skorelowanych z nią frakcji NDF i ADF spowoduje mniejsze pobranie paszy i gorszą jej strawność w przewodzie pokarmowym krowy. Niska zawartość białka w sianokiszonkach może powodować konieczność dostarczenia (zakupu) paszy białkowej z zewnątrz i w rezultacie podwyższenie kosztów żywienia krów.