Konsekwentne dążenie hodowców bydła mlecznego oraz producentów mleka do poprawy jednostkowej wydajności mlecznej krów spowodowało nasilenie niekorzystnych zjawisk prowadzących do pogorszenia zdrowotności oraz długowieczności zwierząt. W rezultacie nastąpił również wzrost kosztów weterynaryjnych oraz kosztów remontu stada, co przyczyniło się do pogorszenia opłacalności produkcji mleka.

Schorzenia towarzyszące okresowi przejściowemu

Głównym powodem występowania opisywanych wyżej następstw jest zwiększenie częstości wystąpień tzw. chorób metabolicznych, które to prowadzą do zaburzenia funkcjonowania metabolizmu zwierzęcia na skutek zachwiania homeostazy organizmu. Największe ryzyko wystąpienia tych chorób istnieje właśnie w okresie przejściowym. Bardzo często schorzenia te nazywane są chorobami produkcyjnymi, gdyż ryzyko ich wystąpienia rośnie liniowo wraz z wydajnością krów. Wśród głównych chorób metabolicznych najczęściej w praktyce obserwowane są: podkliniczna oraz kliniczna kwasica, alkaloza, ketoza, syndrom stłuszczonej wątroby, porażenie poporodowe, przemieszczenie trawieńca, syndrom polegującej krowy czy deficyty składników mineralnych.

W przypadku wystąpienia ketozy zwiększa się stężenie ciał ketonowych (acetonu, kwasu acetooctowego, β-hydroksymaślanu) w płynach ustrojowych zwierzęcia. Syndrom tłustej wątroby powoduje wzrost poziomu niezestryfikowanych kwasów tłuszczowych (NEFA) we krwi oraz wątrobie. Kwasica z kolei obniża pH treści żwacza poprzez wzmożoną sekrecję kwasów organicznych (kwasu octowego, propionowego oraz masłowego). W trakcie porażenia porodowego obniżeniu ulega poziom wapnia w organizmie. Ze względu na ogólnoustrojowy charakter oraz ich działanie immunosupresyjne zaburzenia metaboliczne zwiększają również ryzyko występowania innych schorzeń, tj.: wzdęcia żwacza, zatrzymania łożyska, ochwatu, mastitis czy metritis (stan zapalny macicy).

Przykładem może tu być wzrost ryzyka wystąpienia zapalenia wymienia, zatrzymania łożyska, metritis, przemieszczenia trawieńca, ciężkiego porodu czy ketozy spowodowanej wystąpieniem porażenia poporodowego. Z kolei z wystąpieniem ketozy zwiększa się prawdopodobieństwo zachorowania na: ochwat, przemieszczenie trawieńca, porażenie poporodowe, mastitis czy syndrom stłuszczonej wątroby. Bardzo często ketoza czy syndrom stłuszczonej wątroby są następstwem wystąpienia u krowy jednego lub kilku schorzeń, tj.: porażenia poporodowego, przemieszczenia trawieńca, zatrzymania łożyska czy trudnego porodu. W związku z tym istotne są intensywne działania prewencyjne w odniesieniu do konkretnego schorzenia metabolicznego, ponieważ zmniejszają również ryzyko wystąpienia pozostałych zaburzeń.