PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Genomica przed rewolucją

Genomica przed rewolucją

Gdy Polska przystąpi do Euro Genomics, to dopiero nasze dane o genotypach zostaną włączone w system europejskiej oceny, wtedy ocena genomowa polskiego bydła wykonana za granicą może coś powiedzieć hodowcy. O doskonaleniu selekcji rozmawiamy z prof. Joanną Szydą.



Farmer: Genomica to czytanie z genomu. Na jakim etapie jest aktualnie nauka i czy już wprowadza ocenę genomową w hodowlę bydła mlecznego?

Prof. Joanna Szyda: Na świecie jest na bardzo zaawansowanym poziomie. Wiele krajów prowadzi ocenę gnomiczną kompletnie rutynowo, czyli równolegle z oceną konwencjonalną - oceną cech na córkach buhajów. W Europie są to takie kraje - pewnie nie wymienię wszystkich - jak Hiszpania, Belgia, Holandia, Francja czy Niemcy i Włochy oraz kraje nordyckie.

W Ameryce Północnej genomową ocenę robią Amerykanie i Kanadyjczycy.

Farmer: Czy zatem można powiedzieć, że w wymienionych krajach rolnicy otrzymują informację o cechach buhaja przenoszonych na córki także z oceny genotypu zwierzęcia?

JS: Tak. Tam, gdzie genomica jest szeroko wdrożona, to - jak się wydaje - dla wszystkich buhajów, których nasienie jest sprzedawane, wykonuje się ocenę genomową.

Chodzi także o młode buhaje, które jeszcze nie mają córek, a mogą być wykorzystywane w postępie hodowlanym.

Takie buhaje nie mają jeszcze oceny konwencjonalnej (na potomstwie), ale mają ocenę genomową. Oczywiście, ocenę standardową też się przeprowadza.

Farmer: Nasi rolnicy nie mają jeszcze udostępnionego tego narzędzia - oceny genomowej?

JS: Nie mają, gdyż u nas ta ocena nie ma charakteru rutynowego i ogólnokrajowego.

Jest duży projekt - MASin- BULL, ale dotychczas był on finansowany tylko przez SHiUZ Bydgoszcz. Ma on więc charakter bardziej lokalny.

Farmer: Co jest potrzebne w Polsce, jakie narzędzia są niezbędne, pewnie pieniądze, żeby ocena genomowa stała się powszechna?

JS: W Polsce rozpoznano, że genomica jest ważnym narzędziem i obecnie toczą się bez przerwy rozmowy pomiędzy uczestnikami zakończonego już projektu, zmierzające do tego, by MASinBULL został przekształcony, tak aby miał charakter ogólnokrajowy i żeby ocena genomiczna była rutynowa. Równolegle są prowadzone rozmowy w sprawie przystąpienia Polski do konsorcjum europejskiego - Euro Genomics. Jeżeli Polska stanie się członkiem tego konsorcjum, będzie to dla nas duży sukces, gdyż uzyskamy informacje o genomach buhajów z krajów, które są członkami Euro Genomics.

Genomowe oceny buhajów, szczególnie młodych, będą dokładniejsze.

Farmer: A nasze buhaje? Genetyka ma charakter międzynarodowy. Czy buhaje, które są w naszych księgach, zostały już wycenione genomowo?

JS: Nie wszystkie. Około 3 tys. buhajów ma taką ocenę i znamy ich genomy. To są te buhaje, które uczestniczyły w projekcie MASinBULL. W większości należały one lub należą do SHiUZ Bydgoszcz.

Farmer: Mówmy o 3 tys. buhajów. Ile genomów w Polsce trzeba jeszcze rozpoznać?

JS:Na pewno wszystkie młode buhaje, które nie są ocenione na potomstwie, gdyż takiego jeszcze nie mają. To robią już w Europie Zachodniej, no i w Ameryce.

U nas na bieżąco ocen genomowych się nie wykonuje. Należy zbudować między innymi logistykę rutynowego pobierania DNA od zwierząt, genotypowania oraz wykonywania oceny.

Farmer: Proszę wyjaśnić rolnikom, czym jest genomica? Jak ona będzie im służyła?

JS: Najprościej mówiąc, mamy dwa źródła informacji o buhaju. Jedno to wydajności córek; drugim, nowym źródłem informacji jest właśnie genotyp samego buhaja, na podstawie tych źródeł wiemy, jak dobry genetycznie jest buhaj. Największym plusem genomici jest to, że nie musimy czekać aż poznamy wydajności córek buhaja, żeby dowiedzieć się, czy jest to dobry buhaj. Oceny zwykle dokonuje się po urodzeniu, choć są już kraje, które kod genetyczny sprawdzają przed urodzeniem z embrionów, ale na razie ten etap jest w sferze naukowych badań.

Farmer: Co wynika z dotychczasowych badań prowadzonych na DNA? Czy ocena genomowa pokrywa się z oceną na córkach buhajów?

Czy są one równoznaczne?

JS: Jest duża zgodność. Mierzymy to poprzez korelację pomiędzy ocenami klasycznymi i genomowymi. To zależy od tego, ile mamy informacji o genomie.

Polska populacja zgenotypowanych buhajów, w porównaniu ze światowymi, nie jest taka duża. Jeśli zbadamy korelację, czyli podobieństwo u buhajów, dla których mamy ocenę zarówno klasyczną na potomstwie, jak i genomową, to okazuje się, że korelacje są bardzo duże, wynoszą praktycznie 1. Można powiedzieć, że obie oceny są równoznaczne.

Z młodymi buhajami jest już różnie. Dla nich musimy jak gdyby pożyczać informacje, od zgenotypowanych starszych zwierząt. Te informacje nazywamy zbiorem treningowym i na tej podstawie obliczamy efekty różnych regionów genomowych. Wiemy między innymi, jakie były wydajności mleczne córek i na podstawie wspomnianej grupy treningowej wyliczamy, jakie by były wydajności młodych buhajów.

Korelacje dla młodych buhajów są niższe.

Ocena genomowa młodego buhaja jest tym dokładniejsza im więcej jego bliskich przodków znajduje się w zbiorze treningowym.Poza tym ocenę genomową wiąże się z oceną klasyczną we wspólną, kombinowaną wartość łączącą oba żródła informacji. W Polsce oceniamy 30 różne cechy i one są w różnym stopniu determinowane genetycznie. Te klasyczne, takie jak, wydajność mleka, białka czy tłuszczu mają odziedziczalność na poziomie 30 proc., czyli w 30 proc. są determinowane przez geny, a w 70 proc. przez przez środowisko. W przypadku tych cech, korelacje są wysokie, i to zarówno u młodych, jak i starych buhajów. Ale mamy również cechy "problematyczne" - jak ja to nazywam - na przykład cechy płodności, np. wskaźniki niepowtarzalności rui dla krów i jałówek. One niestety są bardzo nisko odziedziczalne, w 3 proc. determinowane przez geny, a w 97 proc. przez środowisko. W związku z tym korelacje tych cech w ocenie genomowej są niskie, ponieważ środowisko ma znacznie większy wpływ na ich kształtowanie, niż geny. W tym przypadku "plus" z genomiki, jaki można uzyskać jest mały.

Farmer: A choroby u bydła wpływające na wydajność? Nimi genomica też się zajmuje?

JS: Bardziej w badaniach naukowych.

Ocena genomowa we wszystkich krajach dotyczy tych samych cech, które podlegają rutynowej kalsycznej ocenie wartości hodowlanej.

Farmer: Mimo solidnych podstaw naukowych, ocena genomowa, jeszcze nie jest u nas szeroko wykorzystywana.

JS: U nas jeszcze nie. Myślę, że jest to kwestia jednego roku. W obrębie 2012 r. nastąpi przełom, pozytywny przełom.

Myślę, że będzie wykonywana rutynowa ocena genomiczna.

Farmer: Moje pytanie zmierzało w stronę praktyczną dla rolników. Co w przypadku, gdy przychodzi do rolnika handlowiec, oferuje mu nasienie młodego buhaja, zachwala go, opierając się na ocenie genomowej, wykonanej w Europie Zachodniej lub też w Ameryce.

Co rolnik, hodowca bydła powinien wiedzieć?

Ma się bać, czy nie bać?

JS: Rolnicy powinni zrozumieć jedno, gdyż na pewno takie sytuacje się już zdarzają. To, co mówią handlowcy o zagranicznych buhajach, opierając się tylko na ocenie genomowej, jest dla naszych rolników nieprzydatne w ogóle, gdyż ocena genomowa była wykonana na populacji bydła w kraju, z którego pochodzą. Ta ocena w bardzo małym procencie odzwierciedla strukturę genetyczną naszej populacji. To, że ten buhaj jest czołowym buhajem ocenionym genomicznie w danym kraju, wcale nie znaczy, że będzie on równie wspaniały na bazie genetycznej naszych krów.

Farmer: Musi dojść do korelacji polskiej bazy genetycznej z danymi z genomów buhajów z innych krajów.

JS: Tak. Często mam telefony od rolników, którzy prowadzą duże hodowle.

Oni sami genotypują na przykład jałówki, sami płacą za taką ocenę, w innych krajach na przykład w Holandii czy Szwecji i potem otrzymują stamtąd ocenę genomiczną jałówki. Ona może przystawać do rzeczywistości, ale nie musi, a najczęściej nie przystaje do charakterystyki polskiej populacji.

Farmer: Gdy Polska przystąpi do Euro Genomics, to dopiero nasze dane o genotypach zostaną włączone w system europejskiej oceny, wtedy ocena genomowa polskiego bydła wykonana za granicą może coś powiedzieć hodowcy.

JS: Tak, albo ocena genomowa wykonana na bazie polskich buhajów.

Farmer: Polscy rolnicy nie powinni na razie przykładać większej wagi do oceny genomowej wykonanej za granicą?

JS: Absolutnie, nie powinni. Rolnikom podoba się, że buhaj jest wyceniony genomicznie, ale trzeba zwracać uwagę na to, gdzie on został oceniony.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.3.15
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!